Αμερικανοί επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστήμης του Όρεγκον πέτυχαν, για πρώτη φορά, τη δημιουργία ανθρώπινων εμβρύων σε πρώιμο στάδιο χρησιμοποιώντας DNA από κύτταρα δέρματος, το οποίο γονιμοποιήθηκε με σπέρμα.
Η επαναστατική αυτή τεχνική, που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature Communications, θα μπορούσε στο μέλλον να δώσει λύση σε προβλήματα υπογονιμότητας, αλλά και να επιτρέψει σε ομόφυλα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδί με γενετική συγγένεια και με τους δύο γονείς.
Οι ερευνητές αφαίρεσαν τον πυρήνα από κύτταρα δέρματος – όπου βρίσκεται ο γενετικός κώδικας – και τον τοποθέτησαν σε ωάριο δωρήτριας, από το οποίο είχε αφαιρεθεί το δικό του DNA. Στη συνέχεια, τα ωάρια γονιμοποιήθηκαν με σπέρμα και μερικά αναπτύχθηκαν σε πρώιμα έμβρυα μέχρι έξι ημερών.
Η διαδικασία θυμίζει την τεχνική που χρησιμοποιήθηκε για την κλωνοποίηση της προβατίνας Dolly το 1996, με μια κρίσιμη διαφορά: το ωάριο πρέπει να απορρίψει τα μισά από τα χρωμοσώματα, κάτι που οι ερευνητές ονόμασαν «mitomeiosis».
Ελπίδες αλλά και προκλήσεις
Η μελέτη παρήγαγε 82 λειτουργικά ωάρια, με ποσοστό επιτυχίας περίπου 9%. Παρά το επίτευγμα, η μέθοδος παραμένει ατελής καθώς το ωάριο απορρίπτει τυχαία χρωμοσώματα, γεγονός που ενέχει κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών.
Η τεχνητή (in vitro) γαμετογένεση θα μπορούσε να ωφελήσει:
γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας που δεν έχουν πλέον ωάρια,
άνδρες με χαμηλή παραγωγή σπέρματος,
άτομα που έχουν υποβληθεί σε θεραπείες καρκίνου που προκαλούν στειρότητα.
Επιπλέον, ανοίγει τον δρόμο ώστε ομόφυλα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδί με γενετική συγγένεια και με τους δύο γονείς.
Οι αντιδράσεις της επιστημονικής κοινότητας
Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Σουκχράτ Μιταλίποφ, χαρακτήρισε το επίτευγμα «κάτι που θεωρούνταν αδύνατο».
Η καθηγήτρια Πόλα Αμάτο τόνισε ότι η μέθοδος «δίνει ελπίδα σε εκατομμύρια ανθρώπους με υπογονιμότητα».
Ωστόσο, ειδικοί όπως ο καθηγητής Ρίτσαρντ Άντερσον του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου και ο καθηγητής Ρότζερ Στάρμει από το Χαλ υπογράμμισαν ότι χρειάζεται αυστηρή διακυβέρνηση, δημόσια εμπιστοσύνη και διαφάνεια, καθώς και βελτιώσεις που μπορεί να χρειαστούν έως και δέκα χρόνια πριν η μέθοδος εφαρμοστεί κλινικά.
