Η μεταφορά χρηματικών ποσών μέσω τραπεζών δεν είναι πάντα μια απλή συναλλαγή. Σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να εκληφθεί από τη φορολογική διοίκηση ως δωρεά ή γονική παροχή, με συνέπεια να υπαχθεί σε φόρο. Το ισχύον πλαίσιο καθορίζει συγκεκριμένα όρια, εξαιρέσεις και συντελεστές.
Το αφορολόγητο όριο
Για μεταβιβάσεις μεταξύ στενών συγγενών, όπως γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες-γιαγιάδες και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ. Η απαλλαγή ισχύει μόνο εφόσον τα ποσά περνούν μέσω τραπεζικού συστήματος και δηλώνονται εγκαίρως στην ΑΑΔΕ.
Πότε επιβάλλεται φόρος
Εφόσον ξεπεραστεί το αφορολόγητο:
επιβάλλεται φόρος 10% για τους στενούς συγγενείς,
σε πιο απομακρυσμένους συγγενείς ή μη συγγενείς, ο φόρος μπορεί να φτάσει έως 20% ή 40%, χωρίς καμία απαλλαγή.
Επιπλέον, οι παροχές σε μετρητά που δεν περνούν από τράπεζα θεωρούνται αυτομάτως δωρεές και φορολογούνται με 10%.
Ιδιαίτερες περιπτώσεις
Η νομοθεσία δίνει προσοχή σε περιπτώσεις όπως:
Κοινοί λογαριασμοί: η απλή κατάθεση δεν αποτελεί δωρεά. Πρόβλημα υπάρχει μόνο όταν ο συνδικαιούχος, που δεν συνεισέφερε στο ποσό, κάνει χρήση του.
Διαδοχικές δωρεές μέσω τρίτων: όταν το ποσό καταλήγει σε μη συγγενείς, η φορολόγηση φτάνει στο 20%, χωρίς αφορολόγητο. Αν οι συναλλαγές γίνουν μέσα σε διάστημα μικρότερο των 6 μηνών, ενεργοποιούνται άμεσα φορολογικοί έλεγχοι.
Το νομικό πλαίσιο
Με τον ν. 4839/2021, το αφορολόγητο αυξήθηκε από 150.000€ σε 800.000€. Επιπλέον, με το άρθρο 175 του ν. 4972/2022, διευκρινίστηκε ότι η μεταφορά θεωρείται ολοκληρωμένη όταν:
γίνει ανάληψη από τον λογαριασμό του δωρητή,
και εντός τριών εργάσιμων ημερών κατατεθεί το ποσό στον λογαριασμό του δικαιούχου.
Η ΑΑΔΕ ελέγχει τη δυνατότητα του δωρητή να διαθέσει το ποσό, με βάση τα στοιχεία που λαμβάνει από τις τράπεζες. Αν δεν προσκομιστούν τα απαραίτητα αποδεικτικά, ο φόρος μπορεί να επιβληθεί από το πρώτο ευρώ.
