Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έδωσε στη δημοσιότητα την ετήσια αξιολόγησή της για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα που καταναλώνονται ευρέως στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025, βασίστηκε σε 13.246 τυχαία δείγματα τροφίμων από χώρες της ΕΕ, τη Νορβηγία και την Ισλανδία.
Χαμηλός ο γενικός κίνδυνος – Αλλά όχι χωρίς εξαιρέσεις
Αν και τα ευρήματα δείχνουν ότι ο συνολικός διατροφικός κίνδυνος παραμένει περιορισμένος, παρατηρήθηκαν ανησυχητικές αυξήσεις στην παρουσία υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε ορισμένες κατηγορίες τροφίμων, ιδίως σε αποξηραμένα φασόλια και καστανό ρύζι.
Ανησυχητική αύξηση στις υπερβάσεις ορίων
Η EFSA εντόπισε ότι το ποσοστό υπέρβασης των ανώτατων επιτρεπόμενων συγκεντρώσεων (ΑΟΚ) στα ξηρά φασόλια αυξήθηκε σημαντικά, φτάνοντας το 6,9% – υπερδιπλάσιο από τα ποσοστά προηγούμενων ετών. Στο καστανό ρύζι, η κατάσταση παραμένει σταθερά προβληματική, με παραβάσεις άνω του 5% για τρίτη διαδοχική χρονιά.
Φυτοφάρμακα χωρίς έγκριση για τα τρόφιμα που εξετάστηκαν
Στα αποξηραμένα φασόλια, οι ουσίες που εντοπίστηκαν πιο συχνά σε υψηλότερα από τα επιτρεπόμενα επίπεδα ήταν:
Glyphosate (η μοναδική με εγκεκριμένη χρήση)
Όσον αφορά το καστανό ρύζι, διαπιστώθηκε υπέρβαση από:
Χλωριούχο χλωρμεκουάτ
Καμία από αυτές τις ουσίες δεν είναι εγκεκριμένη για χρήση στο ρύζι εντός ΕΕ, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία για την προέλευση και την ασφάλεια των εισαγόμενων προϊόντων.
Προέλευση των προβληματικών δειγμάτων
Η EFSA εντόπισε ότι τα δείγματα αποξηραμένων φασολιών με τη μεγαλύτερη απόκλιση από τα όρια προέρχονταν από την Αργεντινή και τη Μαδαγασκάρη, ενώ τα δείγματα καστανού ρυζιού με υψηλότερη υπέρβαση ΑΟΚ προήλθαν κυρίως από την Ινδία και το Πακιστάν.
Συστάσεις για ενίσχυση των ελέγχων
Η EFSA προτείνει μια σειρά ενεργειών ώστε να βελτιωθεί η ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ:
Ενσωμάτωση των αποξηραμένων φασολιών και του καστανού ρυζιού σε όλα τα προγράμματα ελέγχου.
Συγκεκριμένος έλεγχος για τα φυτοφάρμακα που ευθύνονται για τις περισσότερες υπερβάσεις.
Εντοπισμός της πραγματικής χώρας προέλευσης των δειγμάτων, ιδίως όταν τα προϊόντα είναι χύμα και υπάρχει δυσκολία στην ιχνηλάτηση.
Παρακολούθηση των συγκεκριμένων συνδυασμών καλλιέργειας και δραστικών ουσιών που συσχετίζονται με μη συμμορφώσεις.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον καταναλωτή;
Η έκθεση αποδεικνύει ότι, ενώ η γενική εικόνα της ασφάλειας των τροφίμων στην ΕΕ παραμένει θετική, υπάρχουν εστίες κινδύνου που απαιτούν στενή εποπτεία. Η ΕΕ καλείται να θωρακίσει τα σύνορά της απέναντι σε εισαγωγές τροφίμων που φέρουν μη εγκεκριμένα φυτοφάρμακα, διασφαλίζοντας έτσι την υγεία των καταναλωτών και την ακεραιότητα της αγοράς.
