Η κίτρινη φάβα προέρχεται από το φυτό λαθούρι. Πιο γνωστή αυτή της Σαντορίνης (της ποικιλίας Lathyrus clymenum), προϊόν που αναγνωρίστηκε προσφάτως ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ). Η γλυκιά της γεύση οφείλεται στο άνυδρο, ηφαιστειακό έδαφος και στο μικροκλίμα του νησιού. Παράγεται σε μικρές ποσότητες. Για να είμαστε σίγουροι ότι δεν θα αγοράσουμε νοθευμένη φάβα, επιλέγουμε τα συσκευασμένα προϊόντα του συνεταιρισμού «Santos» ή από το «Αγρόκτημα Γιάννη Νομικού». Η ακριβή τιμή της (σχεδόν τριπλάσια από τις υπόλοιπες φάβες) δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει: πρόκειται για ένα εκλεκτό προϊόν με ξεχωριστή νοστιμιά, που αξίζει να το δοκιμάσουμε και να το σερβίρουμε σε γιορτινές περιστάσεις.
Φάβα από λαθούρι (άλλων ποικιλιών) καλλιεργείται επίσης στην Κορινθία (η γνωστή φάβα Φενεού), την Κρήτη, την Αρκαδία, τη Θράκη και σε αρκετά νησιά του Αιγαίου. Αξιόλογη προσπάθεια γίνεται τα τελευταία χρόνια στη Σκύρο, όπου καλλιεργείται η τοπική ποικιλία Lathyrus ochrus.
Κόλπα μαγειρικά, ταιριαστά υλικά
Γίνεται πολύ εύκολα και σχετικά γρήγορα, καθότι δεν χρειάζεται μούλιασμα. Το μόνο που χρειάζεται να προσέξουμε είναι το επιμελές πλύσιμό της σε σουρωτήρι κάτω από τρεχούμενο νερό. Καλού-κακού προτού την πλύνουμε, την καθαρίζουμε, δηλαδή απομακρύνουμε τυχόν ξένα σώματα (πετραδάκια, κομμάτια από άχυρα κ.λπ.).
Αυστηρή αναλογία φάβας-νερού δεν υπάρχει: αν η φάβα είναι ευκολόβραστη, ακολουθούμε την αναλογία 1:3, δηλαδή 1 φλιτζάνι φάβα - 3 φλιτζάνια νερό. Διαφορετικά, μπορεί να χρειαστεί περισσότερο νερό.
Της ταιριάζουν πολύ η ρίγανη, ο μαϊντανός, ο δυόσμος, η δάφνη, αλλά και οι πάπρικες, ο κρόκος (σαφράν) και ο άνηθος. Βάζουμε κοτσάνια μυρωδικών στο βράσιμο, ενώ τα φύλλα τους, ψιλοκομμένα, στο σερβίρισμα.
