Προ των πυλών βρίσκονται δομικές ανατροπές στο ασφαλιστικό σύστημα της Ελλάδας, με την επέκταση του εργασιακού βίου να θεωρείται νομοτελειακή εξέλιξη μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τα ευρήματα της νέας δημογραφικής έκτωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Ageing Report 2027), η συνδυαστική επίδραση της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και της συρρίκνωσης του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας καθιστά αναπόφευκτη την άνοδο των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Η σταδιακή μετατόπιση της ηλικίας εξόδου από την εργασία
Βάσει των προβολών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η μέση ηλικία συνταξιοδότησης στην Ελλάδα αναμένεται να ακολουθήσει σταθερά ανοδική πορεία κατά τις επόμενες δεκαετίες.
Συγκεκριμένα, η πορεία διαμορφώνεται ως εξής:
2025: Η μέση ηλικία αποχώρησης βρίσκεται στα 64,9 έτη.
2030: Υπολογίζεται αυξημένη στα 65,7 έτη.
2050: Η έξοδος μετατίθεται στα 66,5 έτη.
2080: Ο μέσος όρος αγγίζει τα 68,6 έτη.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής μετά τα 65 (κατά 5,1 έτη για τους άνδρες και 4,6 για τις γυναίκες), την ώρα που το παραγωγικό δυναμικό (20-64 ετών) υποχωρεί δραματικά από τα 6 εκατομμύρια σε περίπου 4 εκατομμύρια.
Ραγδαία αύξηση της απασχόλησης στις μεγαλύτερες ηλικίες
Η δημογραφική γήρανση αναγκάζει την αγορά εργασίας να στηριχθεί όλο και περισσότερο σε εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας. Στην ομάδα 65-69 ετών, το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό αναμένεται να σημειώσει εντυπωσιακή εκτίναξη από το 17,9% το 2025 στο 53,8% το 2080, πράγμα που σημαίνει ότι περισσότεροι από τους μισούς πολίτες της εν λόγω κατηγορίας θα παραμένουν ενεργοί επαγγελματικά.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται διακριτά και στα δύο φύλα:
Άνδρες (65-69 ετών): Η συμμετοχή αυξάνεται από 24,9% το 2025 σε 30,8% το 2030, φτάνοντας στο 42% το 2050 και στο 59,6% το 2080.
Γυναίκες (65-69 ετών): Από μόλις 11,7% το 2025, το ποσοστό ανεβαίνει στο 18,4% το 2030, στο 34,1% το 2050 και αγγίζει το 47,6% το 2080.
Ηλικίες 55-64 ετών: Η συνολική συμμετοχή ενισχύεται από 63,8% το 2025 σε 77% το 2080 (με τους άνδρες να φτάνουν το 85% και τις γυναίκες το 67,9%).
Ανατροπές στην αναλογία εργαζομένων και συνταξιούχων
Η πληθυσμιακή γήρανση μεταβάλλει ριζικά τη συσχέτιση μεταξύ του παραγωγικού ιστού και των συνταξιούχων. Το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 20-64 ετών συρρικνώνεται από το 58% το 2025 στο 50% το 2050, παραμένοντας στάσιμο έως το 2080. Αντίθετα, οι πολίτες άνω των 65 ετών θα αποτελούν το 34,9% του πληθυσμού το 2050, από 23,9% που είναι σήμερα.
Την ίδια στιγμή, οι παραγωγικές ηλικίες πυρήνα (25-54 ετών) παρουσιάζουν εικόνα στασιμότητας στη συμμετοχή τους, κυμαινόμενες σταθερά γύρω στο 85%-86%, ενώ στους νέους 20-24 ετών παρατηρείται οριακή άνοδος από 50,2% σε 52,7% στο τέλος της περιόδου προβολής.
