Ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) τροφοδοτεί μερικές από τις πιο ραγδαία αναπτυσσόμενες και υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας παγκοσμίως, η τεχνολογική αυτή επανάσταση απειλεί να διευρύνει επικίνδυνα το έμφυλο χάσμα στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, οι γυναίκες όχι μόνο καταλαμβάνουν ελάχιστες από τις νέες, προνομιακές θέσεις στον κλάδο, αλλά παράλληλα βρίσκονται συγκεντρωμένες σε επαγγέλματα που κινδυνεύουν άμεσα από την αυτοματοποίηση.
Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί φόβους στη Silicon Valley για τη δημιουργία μιας νέας, μόνιμης κατώτερης τάξης εργαζομένων, οι οποίοι θα στερηθούν τις δυνατότητες οικονομικής και επαγγελματικής ανέλιξης.
Εντυπωσιακή υποεκπροσώπηση και μισθολογικό χάσμα
Τα στοιχεία που επικαλείται η έκθεση του LinkedIn αποτυπώνουν το μέγεθος της ανισότητας:
- Χαμηλά ποσοστά προσλήψεων: Οι γυναίκες κάλυψαν μόλις το 25% των νέων προσλήψεων σε αντικείμενα AI κατά τον τελευταίο χρόνο, τη στιγμή που στις υπόλοιπες ειδικότητες το ποσοστό αυτό φτάνει το 50%.
- Περιορισμένη παρουσία σε θέσεις ηγεσίας: Σε διευθυντικές θέσεις του τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, το ποσοστό των γυναικών συρρικνώνεται στο 13%.
- Συγκέντρωση σε χαμηλόμισθες ειδικότητες: Ακόμη και όταν εισέρχονται στον κλάδο, οι γυναίκες απασχολούνται συχνότερα σε εργασίες χαμηλότερης αμοιβής (όπως η κατηγοριοποίηση δεδομένων). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η διάμεση αμοιβή των ανδρών στην AI να είναι κατά 45.000 δολάρια υψηλότερη.
Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες υπερεκπροσωπούνται σε τομείς υψηλού κινδύνου αντικατάστασης από την AI, όπως η εξυπηρέτηση πελατών, χάνοντας την πρόσβαση σε αγγελίες εργασίας που αμείβονται διπλάσια σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά.
Η ταχύτητα της τεχνολογίας και το εμπόδιο της μητρότητας
Η εκρηκτική ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η AI καθιστά τη διαρκή παρουσία απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Σύμφωνα με μαρτυρίες στελεχών, οι απαιτήσεις φτάνουν έως και τις 12 ώρες καθημερινής εργασίας απλώς για παρακολούθηση των εξελίξεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και μια ολιγόμηνη απουσία -όπως η άδεια μητρότητας- μπορεί να αφήσει μια εργαζόμενη πίσω, καθώς τα εργαλεία και τα μοντέλα αλλάζουν ριζικά. Η έλλειψη υποστηρικτικών υποδομών, σε συνδυασμό με την περιορισμένη παρουσία γυναικών-μεντόρων, ωθεί συχνά τις γυναίκες εκτός του κλάδου, παρά το ενδιαφέρον ή τις ικανότητές τους.
Ανακύκλωση παλαιών δικτύων και υποχώρηση των πολιτικών συμπερίληψης
Παρά την υπόσχεση ότι ένας νέος τεχνολογικός τομέας θα μπορούσε να προσφέρει μια «λευκή επιταγή» για ίσες ευκαιρίες, στην πράξη επικρατούν οι παλιές συνήθειες. Οι εταιρείες προσλαμβάνουν με ταχύτατους ρυθμούς αξιοποιώντας τα ίδια παραδοσιακά δίκτυα, συστάσεις και φίλτρα που ευνόησαν τη στερεοτυπική ανδρική κυριαρχία στην τεχνολογία.
Παράλληλα, παρατηρείται υποχώρηση των προγραμμάτων Διαφορετικότητας, Ισότητας και Συμπερίληψης (DEI) στις ΗΠΑ λόγω του μεταβαλλόμενου πολιτικού κλίματος, γεγονός που δυσκολεύει την εταιρική στήριξη πρωτοβουλιών για γυναίκες.
Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αναδεικνύεται στην κύρια πηγή δημιουργίας νέου πλούτου για τα επόμενα χρόνια, ο κίνδυνος είναι προφανής: αν οι γυναίκες παραμείνουν αποκλεισμένες από τις νέες ευκαιρίες, το σημερινό χάσμα συμμετοχής απειλεί να μετατραπεί σε ένα μόνιμο και βαθύ χάσμα οικονομικής ισχύος.
