Alfavita Newsroom Η μοριοδότηση του ΑΣΕΠ και οι εξαιρέσεις ΑμεΑ από τους ΟΤΑ βρέθηκαν στη Βουλή, με την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) να παρεμβαίνει ευθέως, θέτοντας ζήτημα θεσμικής ισότητας και εφαρμογής του διεθνούς δικαίου.
Κατά τη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, στο πλαίσιο της επεξεργασίας του νομοσχεδίου του υπουργείου Εσωτερικών για το ανθρώπινο δυναμικό του Δημοσίου και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο γενικός γραμματέας της ΕΣΑμεΑ, Βασίλης Κούτσιανος, κατέθεσε προτάσεις, ζητώντας άρση διατάξεων που –όπως τόνισε– οδηγούν σε συλλογικό αποκλεισμό πολιτών με αναπηρία από την αγορά εργασίας.
Θετικό βήμα στο «Βοήθεια στο Σπίτι»
Σημείο αναφοράς αποτέλεσε η αποδοχή πρότασης της ΕΣΑμεΑ στο άρθρο 13, με την οποία διασφαλίζεται ότι η Συνομοσπονδία θα συμμετέχει θεσμικά στη διαμόρφωση του Πρότυπου Κανονισμού παροχής υπηρεσιών του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι», σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ.
Πρόκειται για ρύθμιση που, σύμφωνα με την ΕΣΑμεΑ, ενισχύει τη διαφάνεια και ενσωματώνει την εμπειρία των ίδιων των άμεσα ενδιαφερόμενων στον σχεδιασμό κοινωνικών πολιτικών.
ΑΣΕΠ: Η "καρδιά" της αντιπαράθεσης για τη μοριοδότηση
Το βάρος της παρέμβασης, ωστόσο, δόθηκε στο άρθρο 14 και στον ν. 4765/2021, που ρυθμίζει τις προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ. Η ΕΣΑμεΑ ζήτησε ουσιαστικές αλλαγές, επισημαίνοντας ότι το ισχύον πλαίσιο δεν αποτυπώνει τις πραγματικές ανισότητες που βιώνουν τα άτομα με αναπηρία.
Κεντρική πρόταση αποτελεί η καθιέρωση νέου τρόπου μοριοδότησης, σύμφωνα με τον οποίο το ποσοστό αναπηρίας υποψηφίου –εφόσον είναι τουλάχιστον 50%– θα πολλαπλασιάζεται με συντελεστή επτά, ενισχύοντας ουσιαστικά τη θέση του στις προκηρύξεις που αφορούν το ειδικό ποσοστό 12%.
Παράλληλα, η ΕΣΑμεΑ ζητά την κατάργηση της παραγράφου 2 του άρθρου 6, η οποία εξαιρεί συγκεκριμένους κλάδους και ειδικότητες των ΟΤΑ από το προστατευτικό καθεστώς για άτομα με αναπηρία.
Όπως υπογραμμίζεται, η διάταξη αυτή αποκλείει οριζόντια υποψηφίους χωρίς καμία πρόβλεψη για εξατομικευμένη αξιολόγηση ή εύλογες προσαρμογές, πρακτική που έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την οποία η Ελλάδα έχει κυρώσει.
Διπλασιασμός μορίων και «ισορροπία δικαιοσύνης»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη μοριοδότηση συγγενών ατόμων με αναπηρία. Η ΕΣΑμεΑ προτείνει αναπροσαρμογή των σχετικών διατάξεων του άρθρου 40, ώστε τα μόρια για τους ίδιους τους υποψηφίους με αναπηρία να αυξηθούν από 200 σε 400, ενώ για γονείς, τέκνα, αδέλφια ή συζύγους από 130 σε 200.
Όπως επισημάνθηκε στην Επιτροπή, το ισχύον σύστημα ευνοεί δυσανάλογα άλλες κοινωνικές κατηγορίες, την ώρα που η αναπηρία δεν αποτελεί επιλογή αλλά συνθήκη ζωής που συνοδεύεται από συστηματικές διακρίσεις στην απασχόληση.
Η προτεινόμενη αλλαγή, σύμφωνα με την ΕΣΑμεΑ, αποσκοπεί στην αποκατάσταση της ισότητας και στη δημιουργία ενός πραγματικά δίκαιου συστήματος προσλήψεων στο Δημόσιο.
Αναλυτικά τα αιτήματα της ΕΣΑμεΑ
«Ακολουθεί η παράθεση των αιτημάτων μας:
1. Εφόσον στο άρθρο 14 του Σχεδίου Νόμου περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για την ενίσχυση των τρίτεκνων οικογενειών στο πλαίσιο προσλήψεων μέσω Α.Σ.Ε.Π., προτείνουμε τη συμπερίληψη στο Σχεδίου Νόμου και των παρακάτω τροποποιήσεων του ν.4765/2021, τις οποίες επανειλημμένως έχουμε αιτηθεί, προκειμένου το ισχύον σύστημα προσλήψεων μέσω Α.Σ.Ε.Π. να καταστεί δικαιότερο και αποτελεσματικότερο για τα άτομα με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις.
α) Προσθήκη νέου εδαφίου στην παράγραφο 1 του άρθρου 6 του ν. 4765/2021.
Προτείνεται η προσθήκη νέου εδαφίου στην παρ. 1 του άρθρου 6 του ν.4765/2021 ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):
«Άρθρο 6 Προγραμματισμός θέσεων για άτομα με αναπηρία
1. Ποσοστό δώδεκα τοις εκατό (12%) των θέσεων μόνιμου προσωπικού και προσωπικού με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου, των κατηγοριών Π.Ε., Τ.Ε., Δ.Ε. και Υ.Ε. επί των θέσεων που περιλαμβάνονται στον ετήσιο προγραμματισμό ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας διοίκησης του άρθρου 51 του ν. 4622/ 2019 (Α΄ 133) καλύπτεται από άτομα με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%), όπως διαπιστώνεται από τις υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας. Επί του ποσοστού αυτού δεν εφαρμόζεται το άρθρο 13 του παρόντος. Ο συνολικός αριθμός των ανωτέρω θέσεων κατανέμεται στον ετήσιο προγραμματισμό ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας διοίκησης του άρθρου 51 του ν. 4622/2019 ανά Υπουργείο και νομικά πρόσωπα αυτού, ανά Ανεξάρτητη Αρχή και ανά Αποκεντρωμένη Διοίκηση συμπεριλαμβανομένων των Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού και των νομικών προσώπων αυτών. Για την κατάταξη των υποψηφίων με αναπηρία που υπάγονται στο ποσοστό δώδεκα τοις εκατό (12%), εφαρμόζεται σύστημα μοριοδότησης, σύμφωνα με το οποίο το ποσοστό αναπηρίας του υποψηφίου ή της υποψήφιας, εφόσον ανέρχεται σε τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%), πολλαπλασιάζεται με συντελεστή επτά (7). Ο καθορισμός των θέσεων ανά φορέα, κατηγορία, κλάδο, ειδικότητα διενεργείται με απόφαση του οικείου Υπουργού ή του Επικεφαλής της Ανεξάρτητης Αρχής κατά λόγο αρμοδιότητας».
Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη ρύθμιση εδράζεται στην αρχή ότι τα άτομα με μεγαλύτερο ποσοστό αναπηρίας χρήζουν αυξημένης προστασίας και, συνακόλουθα, πρέπει να τυγχάνουν προτεραιότητας στο πλαίσιο των προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ. Προς τούτο, κρίνεται αναγκαία η εφαρμογή ενός συστήματος μοριοδότησης που λαμβάνει υπόψη τον βαθμό αναπηρίας, ιδίως κατά την κατάταξη των υποψηφίων για μόνιμες ή αορίστου χρόνου θέσεις εργασίας. Το σύστημα μοριοδότησης που ισχύει για τους υποψηφίους με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις σε θέσεις εργασίας ορισμένου χρόνου πρέπει να εφαρμόζεται και για τους υποψηφίους με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις σε μόνιμες θέσεις εργασίας. Ως εκ τούτου, προτείνουμε να εφαρμόζεται στα άτομα με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις και στα μέλη των οικογενειών τους που υποβάλουν αιτήσεις για μόνιμες ή αορίστου χρόνου θέσεις εργασίας το σύστημα μοριοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 4 του ν. 2643/1998, σύμφωνα με το οποίο το ποσοστό αναπηρίας πολλαπλασιάζεται με τον συντελεστή 7.
β) Κατάργηση της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.4765/2021.
Προτείνεται η κατάργηση της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.4765/2021, η οποία εισάγει αδικαιολόγητη εξαίρεση από το καθιερωμένο σύστημα προσλήψεων ατόμων με αναπηρία ή/και με χρόνιες παθήσεις και μελών των οικογενειών τους σε προκηρύξεις για θέσεις των Ο.Τ.Α., υπονομεύοντας το ισχύον προστατευτικό πλαίσιο. Στην εν λόγω παράγραφο ορίζεται ότι: «2. Η παρ. 1 δεν εφαρμόζεται για τις θέσεις των φορέων της παρ. 1 του άρθρου 2 κλάδων/ειδικοτήτων του ειδικού ένστολου προσωπικού της δημοτικής αστυνομίας όλων των κατηγοριών, καθώς και των κλάδων Δ.Ε. Χειριστών Μηχανημάτων Έργων, Δ.Ε. Οδηγών, Δ.Ε. Τεχνικών (όλες οι ειδικότητες), Δ.Ε. Φύλαξης, Υ.Ε. Προσωπικού Καθαριότητας Εξωτερικών Χώρων, Υ.Ε. Υγειονομικού Προσωπικού και κλάδων/ειδικοτήτων κάθε είδους ανταποδοτικών υπηρεσιών καθαριότητας και πρασίνου και των υπηρεσιών κοιμητηρίων των Ο.Τ.Α. α` βαθμού και των νομικών τους προσώπων, καθώς και συναφών κλάδων/ ειδικοτήτων, όπως σε κάθε περίπτωση εξειδικεύονται στους οικείους οργανισμούς ή κανονισμούς.»
Αιτιολόγηση: Αιτούμαστε την κατάργηση της ανωτέρω διάταξης διότι παραβιάζει ευθέως την αρχή της ίσης μεταχείρισης λόγω αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, όπως κατοχυρώνεται στον ν.4443/2016. Ειδικότερα, η εν λόγω διάταξη αποκλείει συλλήβδην τα άτομα με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις από συγκεκριμένους κλάδους και ειδικότητες των Ο.Τ.Α., χωρίς καμία πρόβλεψη για εξατομικευμένη αξιολόγηση των ικανοτήτων τους ή για παροχή εύλογων προσαρμογών. Η γενικευμένη αυτή εξαίρεση δεν συνάδει με τη δικαιωματική προσέγγιση της αναπηρίας, για την εφαρμογή της οποίας έχει δεσμευτεί η χώρα μας με την κύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες με τον ν.4074/2022. Ο αποκλεισμός αυτός καθίσταται ακόμη πιο προβληματικός εάν ληφθεί υπόψη ότι:
i) Tο ίδιο το κράτος μέσω των Ειδικών Εργαστηρίων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.) παρέχει εκπαίδευση σε άτομα με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις σε ορισμένες από τις ειδικότητες που ρητώς εξαιρούνται από την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν.4765/2021, και
ii) Στο άρθρο 7 του ν. 3528/2007, όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 7, παρ. 1, του ν.4210/2013 και το άρθρο 48, παρ. 1 του ν.4674/2020, προβλέπεται ρητώς διαδικασία εξατομικευμένης αξιολόγησης της υγείας και της φυσικής καταλληλόλητας των υποψηφίων προς διορισμό. Πιο συγκεκριμένα προβλέπεται ότι: «Ειδικά για τα άτομα με αναπηρία που διορίζονται με γενικές ή ειδικές διατάξεις, η υγεία και η φυσική καταλληλόλητα πιστοποιούνται από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές, με βάση παραπεμπτικό έγγραφο, στο οποίο περιγράφονται από την Υπηρεσία τα καθήκοντα της θέσης που πρόκειται να αναλάβει ο υπάλληλος».
Συμπερασματικά, ο συλλήβδην αποκλεισμός πολιτών με αναπηρία ή/και χρόνια πάθηση από συγκεκριμένες ειδικότητες και η αναίρεση της δυνατότητας διατύπωσης εξατομικευμένης κρίσης για την υγεία και τη φυσική καταλληλόλητα των υποψηφίων προς διορισμό αντίκειται στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο προστασίας των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία. Για όλους λοιπόν τους ανωτέρω λόγους, αιτούμαστε την κατάργηση της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 4765/2021.
γ) Τροποποίηση των εδαφίων η και θ της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4765/2021.
Τα εδάφια η και θ της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4765/2021 να τροποποιηθούν ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):
«[…] Άρθρο 40 Κριτήρια μοριοδότησης υποψηφίων-Ισοβαθμία υποψηφίων
1. Οι υποψήφιοι για την πλήρωση θέσεων του παρόντος κεφαλαίου Τριτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας και Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης κατατάσσονται σε προσωρινούς πίνακες που καταρτίζουν οι φορείς κατά κατηγορία, κλάδο ή ειδικότητα και κατά φθίνουσα σειρά βαθμολογίας, εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία λήξης προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων και δικαιολογητικών συμμετοχής, με βάση τα κατωτέρω αναφερόμενα κριτήρια:
α. Χρόνος ανεργίας:
[…]
β. Πολύτεκνος γονέας και τέκνο πολύτεκνης οικογένειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 του ν. 3454/2006 (Α΄ 75) σε συνδυασμό με την παρ. 9 του άρθρου 67 του ν. 4316/2014 (Α΄ 270): τριακόσιες (300) μονάδες,, […]
η. αναπηρία υποψηφίου: υποψήφιος με αναπηρία σε ποσοστό πενήντα τουλάχιστον τοις εκατό (50%), όπως διαπιστώνεται από τις υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας, διακόσιες (400 200) μονάδες,
θ. αναπηρία γονέα, τέκνου, αδελφού/ής ή συζύγου υποψηφίου: υποψήφιος με γονέα, τέκνο, αδελφό/ή ή σύζυγο με αναπηρία σε ποσοστό εξήντα επτά τοιςεκατό (67%) και άνω, εξαιτίας βαριών ψυχικών και σωματικών παθήσεων, όπως διαπιστώνεται από τις υγειονομικές επιτροπές Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας και κατ’ εξαίρεση όταν τα άτομα έχουν νοητική αναπηρία ή αυτισμό, για την παροχή της προστασίας απαιτείται ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) εκατόν τριάντα (200 130) μονάδες […]».
Αιτιολόγηση: Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4765/2021, οι μονάδες που λαμβάνουν οι υποψήφιοι για θέσεις εργασίας ορισμένου χρόνου που ανήκουν στην κατηγορία του πολύτεκνου γονέα και τέκνου πολύτεκνης οικογένειας (300) και τα τέκνα τρίτεκνης οικογένειας (200) υπερβαίνουν σημαντικά τις μονάδες που λαμβάνουν τα άτομα με αναπηρία (200) και οι συγγενείς τους (130). Η μεταχείριση αυτή είναι άνιση και άδικη, δεδομένου ότι η αναπηρία, σε αντίθεση με την πολυτεκνία και την τριτεκνία, δεν συνιστά επιλογή αλλά κατάσταση, και τα άτομα με αναπηρία και οι συγγενείς τους βιώνουν στο πεδίο της απασχόλησης διακρίσεις -άμεσες, έμμεσες ή λόγω σχέσης - που δεν υφίστανται οι τρίτεκνοι και πολύτεκνοι. Η προτεινόμενη τροποποίηση, με την οποία αυξάνονται οι μονάδες που λαμβάνουν τα άτομα με αναπηρία από 200 σε 400 και οι συγγενείς τους από 130 σε 200, αποσκοπεί στην αναπροσαρμογή του συστήματος μοριοδότησης προκειμένου να καταστεί δικαιότερο και να επέλθει ισορροπία, δίνοντας πραγματική προτεραιότητα στα άτομα με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις και τους συγγενείς τους, οι οποίοι βιώνουν διακρίσεις και πλήρη αποκλεισμό από την αγορά εργασίας.
2. Στο Άρθρο 28 «Διαλειτουργικότητα του Μητρώου για Σωματεία - Τροποποίηση του άρθρου 33 του ν.5027/2023», προτείνεται η συμπλήρωση της παρ. 2 του άρθρου 33 του ν.5027/2023 ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):
«[…] 2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μετά από γνώμη της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), ρυθμίζονται οι ειδικότεροι όροι, οι προϋποθέσεις και οι τεχνικές λεπτομέρειες της λειτουργίας του ειδικού ηλεκτρονικού μητρώου, καθορίζονται τα δικαιολογητικά και οι πληροφορίες που υποβάλλονται ή αντλούνται ηλεκτρονικά, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο ζήτημα για την εφαρμογή του παρόντος […]».
Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη συμπλήρωση της παρ. 2 του άρθρου 33 του ν. 5027/2023, με πρόβλεψη διατύπωσης γνώμης από την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), αιτιολογείται, αφενός, από το γεγονός ότι οι ρυθμίσεις του εν λόγω άρθρου αφορούν άμεσα, μεταξύ άλλων, τα σωματεία των ατόμων με αναπηρία και, αφετέρου, από τις υποχρεώσεις της χώρας που απορρέουν από την παρ. 3 του άρθρου 4 («Γενικές Υποχρεώσεις») της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (ν. 4074/2012), σύμφωνα με την οποία τα κράτη οφείλουν, κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή νομοθεσίας και πολιτικών που αφορούν τα άτομα με αναπηρία, να τα συμβουλεύονται και να τα εμπλέκουν ενεργά μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων.
Αξιότιμε Πρόεδρε,
Αξιότιμα Μέλη,
Ελπίζουμε να ανταποκριθείτε θετικά στα εύλογα και δίκαια αιτήματά μας.»
Όλες οι ειδήσεις για νέες θέσεις εργασίας, Προκηρύξεις, Διορισμούς, ΑΣΕΠ στην Ελλάδα
Διορίζονται όλοι το 2026 στα Δικαστήρια χωρίς όριο ηλικίας και πτυχίο
