Έντονη ανησυχία για την αυθαίρετη επικράτηση επιστημονικών εννοιών στον δημόσιο λόγο εκφράζει η Ένωση Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ). Με επίσημη τοποθέτησή του, το συλλογικό όργανο των Ελλήνων επιστημόνων επιχειρεί να βάλει τάξη στην αυξανόμενη καταχρηστική επικληση του όρου «κβαντικός», υπογραμμίζοντας τα όρια μεταξύ της πραγματικής έρευνας και των ατεκμηρίωτων θεωριών.
Σύμφωνα με τα όσα επισημαίνονται, ο χαρακτηρισμός «κβαντικό» αφορά αποκλειστικά φυσικά φαινόμενα τα οποία εντοπίζονται, αναλύονται και ερμηνεύονται μέσω του αυστηρού μαθηματικού πλαισίου της κβαντομηχανικής.
Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου της ΕΕΦ:
«HΈνωση Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ) θεωρεί χρήσιμη την αποσαφήνιση του όρου «κβαντικό(quantum)», δεδομένης της ευρείας χρήσης του όρου αυτού στα κοινωνικά δρώμενα.
Κβαντικό φαινόμενο, σημαίνει φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί και ερμηνεύεται στο μαθηματικό πλαίσιο της κβαντικής φυσικής.
Τέτοια φαινόμενα παρατηρήθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα και μας οδήγησαν στην κβαντική περιγραφή της πραγματικότητας.
Ενδεικτικά αναφέρονται η θερμική ακτινοβολία, η ακτινοβολία ατόμων και μορίων, η κυματική συμπεριφορά της ύλης, το φαινόμενο σήραγγoς , η διεμπλοκή.
Οι προβλέψεις της κβαντικής θεωρίας επαληθεύτηκαν με εξαντλητικές
Συστηματικές παρατηρήσεις. Στα τέλη του 20ού αιώνα επιβεβαιώνεται η δυνατότητα κωδικοποίησης της πληροφορίας σε επίπεδο ενός ατόμου και πραγματοποιούνται οι κβαντικοί υπολογιστές, το κβαντικό Διαδίκτυο, η κβαντική επικοινωνία και διαφαίνεται η κβαντική νοημοσύνη. Τα επιτεύγματα αυτά της κβαντικής πληροφορίας καθιέρωσαν διεθνώς τον όρο «2η Κβαντική Επανάσταση», με σημαντικέςεφαρμογές στη βιολογία, στην ιατρική και την επεξεργασίαγνώσης.
Μπορούμε να επεκτείνουμε αυτές τις επιτυχίες της κβαντικήςφυσικής; Βεβαίως, ο οραματισμός και η δημιουργικήφαντασία είναι αναγκαία, αλλά δεν υποκαθιστούν την επίμοχθη συστηματική επιστημονική έρευνα. Παράδειγμα, οι ανυπόστατοι όροι «κβαντική ιατρική», «κβαντική θεραπεία», «κβαντική συνείδηση» που εισήγαγε ο DeepakChopra το 1989 στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής [1]. Παρότι οι «πρωτοποριακές» αυτές απόψειςκέντρισαν το ενδιαφέρον του κοινού, κατεδείχθη ότι στερούντα ιεπαρκούς τεκμηρίωσης. Ο ίδιος ο Chopra δήλωσετο 2007ότι χρησιμοποίησε τον όρο «κβαντική ιατρική», ως λογοτεχνική μεταφορά και ότι εν προκειμένω,ο όρος «κβαντική» δεν σχετίζεται με την κβαντική φυσική [2].
Η Αμερικανική Ένωση Φυσικών ως ένδειξη πλήρους αποδοκιμασίας, το 1998 του «απένειμε» το «βραβείοIgNobel» που δίδεται σε ατεκμηρίωτες απόψειςπου αποκτούν δημοσιότητα, με σκοπό τη γελοιοποίηση-αποδόμησή τους [3]. Τα «πτυχία» που απονέμει το λεγόμενο «Κβαντικό Πανεπιστήμιο» στην Χαβάη δεν αναγνωρίζονται, όπως επισημαίνει το γνωστό Πανεπιστήμιο McGill του Καναδά [4] καθότι« γίνεται κατάχρηση της φυσικής με σκοπό την εκπαίδευση ψευτογιατρών».
Η άκριτη και αδόκιμη χρήση επιστημονικών όρων με σκοπό την ισχυροποίηση ατεκμηρίωτων απόψεων, δεν περιορίζεται στον όρο κβαντικό. Η κριτική σκέψη και ο ορθός λόγος είναι αναγκαία εργαλεία διαχείρισης της αφειδώς παρεχόμενης πληροφορίας.
[1] Deepak Chopra, 1989, Quantum healing : exploring the frontiers of mind/body medicine, Bantam Books, New York.
[2] Richard Dawkins, "Interview with Chopra", the Wayback Machine The Enemies of Reason, Channel 4 (UK).The Enemies of Reason - All
[2] https://www.aps.org/apsnews/1998/12/zero-gravity-the-lighter-side-of-science?utm_source=chatgpt.com
[4]https://www.mcgill.ca/oss/article/medical-critical-thinking-pseudoscience/quantum-university-misuses-physics-train-fake-doctors
Για το ΔΣ της ΕΕΦ
Ο Πρόεδρος
Αντωνίου Ιωάννης».
