Σκληρή κριτική στη νέα Υπουργική Απόφαση για τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας ασκεί η Ομοσπονδία Λειτουργών Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ο.Λ.Τ.Ε.Ε.).
Η Ομοσπονδία αναγνωρίζει μεν ότι η απόφαση αναγνωρίζει τη σημασία των διδακτικών επισκέψεων – ιδιαίτερα για τα ΕΠΑ.Λ., όπου η επαφή των μαθητών με εργαστήρια, επιχειρήσεις, παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς αποτελεί ουσιαστικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας – ωστόσο επισημαίνει ότι στην πράξη το νέο πλαίσιο δημιουργεί σοβαρά εμπόδια.
Ακόμη και για μία τοπική επίσκεψη, πρόσκληση και διαγωνισμός
Σύμφωνα με την Ο.Λ.Τ.Ε.Ε., το άρθρο 23 της νέας Υπουργικής Απόφασης προβλέπει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος και διαδικασία επιλογής προσφοράς ακόμη και για μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση, όταν απαιτείται μισθωμένο όχημα.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια σύντομη τοπική διδακτική επίσκεψη ενός μικρού τμήματος ΕΠΑ.Λ. μπορεί να απαιτεί διαδικασία αντίστοιχη με πολύ μεγαλύτερες μετακινήσεις – με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε χρόνο, χαρτιά και διοικητικό βάρος για το σχολείο.
Το πρόβλημα, όπως τονίζει η Ομοσπονδία, είναι ιδιαίτερα έντονο στα ΕΠΑ.Λ., όπου οι διδακτικές επισκέψεις των Τομέων και των Ειδικοτήτων συνδέονται άμεσα με την εργαστηριακή εκπαίδευση, την τεχνολογία, τις επιχειρήσεις και τον κόσμο της εργασίας. Όταν το κόστος της μετακίνησης επιβαρύνει σημαντικά τους μαθητές, η δυνατότητα πραγματοποίησης μιας εκπαιδευτικής δράσης περιορίζεται στην πράξη – και μαζί της, η βιωματική μάθηση που θα έπρεπε να είναι αυτονόητη για τα επαγγελματικά λύκεια.
«Μετακυλίει τις ευθύνες στους εκπαιδευτικούς»
Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. επισημαίνει ακόμη ότι η νέα απόφαση μετακυλίει σημαντικό μέρος των ευθυνών στους συνοδούς εκπαιδευτικούς, στον Αρχηγό της μετακίνησης και στην τριμελή Επιτροπή του σχολείου, της οποίας πρόεδρος είναι ο Διευθυντής της σχολικής μονάδας.
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο πλέγμα δικαιολογητικών και προϋποθέσεων, που αφορά τον ανάδοχο, το προσωπικό που συμμετέχει στη μετακίνηση, τον έλεγχο προβλεπόμενων ποινικών κωλυμάτων, τα απαιτούμενα στοιχεία και πιστοποιητικά νομιμότητας και λειτουργίας των επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων και χώρων που πρόκειται να επισκεφθούν οι μαθητές – συμπεριλαμβανομένων μουσείων και άλλων φορέων.
Παράλληλα, αναλαμβάνουν συγκεκριμένες ευθύνες και κατά τη διάρκεια της μετακίνησης, γεγονός που διευρύνει ακόμη περισσότερο το υπηρεσιακό και διοικητικό βάρος που επωμίζεται η σχολική μονάδα.
Τα μικρά τμήματα ΕΠΑ.Λ. και το κόστος του λεωφορείου
Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργείται, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, για τα μικρά τμήματα Τομέων και Ειδικοτήτων των ΕΠΑ.Λ., τα οποία συχνά δεν μπορούν να καλύψουν το κόστος μίσθωσης λεωφορείου για μια σύντομη διδακτική επίσκεψη.
Η απουσία πρόβλεψης για αξιοποίηση των διαθέσιμων δημόσιων μέσων μεταφοράς – ακόμη και όταν η απόσταση είναι μόλις λίγα χιλιόμετρα – περιορίζει στην πράξη τη δυνατότητα πραγματοποίησης τέτοιων επισκέψεων.
Γι' αυτόν τον λόγο, η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ζητά να προβλεφθεί απλή και λειτουργική διαδικασία για τη μετακίνηση μικρών μαθητικών ομάδων με δημόσια συγκοινωνία, όπου αυτή είναι διαθέσιμη, ώστε το κόστος να μην αποτελεί εμπόδιο στην εργαστηριακή, βιωματική και επαγγελματική εκπαίδευση των μαθητών των ΕΠΑ.Λ..
Η ανακοίνωση της Ο.Λ.Τ.Ε.Ε.
«Η εγκύκλιος των εκπαιδευτικών μετακινήσεων εγκλωβίζει τους εκπαιδευτικούς και μαθητές μέσα στην τάξη
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Η νέα Υπουργική Απόφαση 109113/ΓΔ4/19-08-2026 για τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας αναγνωρίζει τη σημασία των διδακτικών επισκέψεων, ιδιαίτερα για τα ΕΠΑ.Λ., όπου η επαφή των μαθητών με εργαστήρια, επιχειρήσεις, παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς αποτελεί ουσιαστικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ωστόσο, η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. επισημαίνει ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί σημαντικές πρακτικές και οικονομικές δυσκολίες. Το άρθρο 23 προβλέπει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος και διαδικασία επιλογής προσφοράς ακόμη και για μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση, όταν απαιτείται μισθωμένο όχημα. Έτσι, ακόμη και μια σύντομη τοπική διδακτική επίσκεψη ενός μικρού τμήματος ΕΠΑ.Λ. μπορεί να απαιτεί μια διαδικασία αντίστοιχη με πολύ μεγαλύτερες μετακινήσεις.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στα ΕΠΑ.Λ., όπου οι διδακτικές επισκέψεις των Τομέων και των Ειδικοτήτων συνδέονται άμεσα με την εργαστηριακή εκπαίδευση, την τεχνολογία, τις επιχειρήσεις και τον κόσμο της εργασίας. Όταν το κόστος της μετακίνησης επιβαρύνει σημαντικά τους μαθητές, η δυνατότητα πραγματοποίησης μιας εκπαιδευτικής δράσης περιορίζεται στην πράξη.
Παράλληλα, η νέα απόφαση μετακυλίει σημαντικό μέρος των ευθυνών στους συνοδούς εκπαιδευτικούς, στον Αρχηγό της μετακίνησης και στην τριμελή Επιτροπή του σχολείου, της οποίας πρόεδρος είναι ο Διευθυντής της σχολικής μονάδας. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο πλέγμα δικαιολογητικών και προϋποθέσεων, που αφορά τον ανάδοχο, το προσωπικό που συμμετέχει στη μετακίνηση, ακόμη και τον έλεγχο προβλεπόμενων ποινικών κωλυμάτων, αλλά και τα απαιτούμενα στοιχεία και πιστοποιητικά νομιμότητας και λειτουργίας των επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων και χώρων που πρόκειται να επισκεφθούν οι μαθητές, συμπεριλαμβανομένων μουσείων και άλλων φορέων.
Ταυτόχρονα, αναλαμβάνουν συγκεκριμένες ευθύνες και κατά τη διάρκεια της μετακίνησης, γεγονός που διευρύνει ακόμη περισσότερο το υπηρεσιακό και διοικητικό βάρος που επωμίζεται η σχολική μονάδα.
Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργείται για τα μικρά τμήματα Τομέων και Ειδικοτήτων των ΕΠΑ.Λ., τα οποία συχνά δεν μπορούν να καλύψουν το κόστος μίσθωσης λεωφορείου για μια σύντομη διδακτική επίσκεψη. Η απουσία πρόβλεψης για αξιοποίηση των διαθέσιμων δημόσιων μέσων μεταφοράς, ακόμη και όταν η απόσταση είναι μόλις λίγα χιλιόμετρα, περιορίζει στην πράξη τη δυνατότητα πραγματοποίησης τέτοιων επισκέψεων. Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ζητά να προβλεφθεί απλή και λειτουργική διαδικασία για τη μετακίνηση μικρών μαθητικών ομάδων με δημόσια συγκοινωνία, όπου αυτή είναι διαθέσιμη, ώστε το κόστος να μην αποτελεί εμπόδιο στην εργαστηριακή, βιωματική και επαγγελματική εκπαίδευση των μαθητών των ΕΠΑ.Λ.
Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. θεωρεί αυτονόητο ότι η ανάληψη αυτών των ευθυνών πρέπει να συνοδεύεται από σαφή νομική και υπηρεσιακή κάλυψη, καθώς και από πλήρη αποζημίωση των εκπαιδευτικών για την πρόσθετη υπηρεσία και τα έξοδα μετακίνησής τους, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο των δημοσίων υπαλλήλων.
Δεν μπορεί από τη μία πλευρά να διευρύνονται οι ευθύνες των συνοδών και από την άλλη η ίδια η Υπουργική Απόφαση να δηλώνει ότι από την εφαρμογή της δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού του Υπουργείου. Η ασφάλεια των μαθητών είναι αυτονόητη υποχρέωση· η προστασία όμως των εκπαιδευτικών που αναλαμβάνουν την ευθύνη τους πρέπει επίσης να είναι σαφής και έμπρακτη.
Η δυνατότητα μιας εκπαιδευτικής επίσκεψης δεν κρίνεται μόνο στα χαρτιά. Κρίνεται από το αν το σχολείο μπορεί πραγματικά να την οργανώσει, αν οι μαθητές μπορούν να καλύψουν το κόστος και αν οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αναλάβουν την ευθύνη με σαφές πλαίσιο προστασίας και αποζημίωσης.
Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ζητά:
- απλοποίηση της διαδικασίας για σύντομες και τοπικές διδακτικές επισκέψεις,
- σαφή πρόβλεψη για απλές μετακινήσεις με δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς,
- ειδική απλοποιημένη διαδικασία για μικρές μαθητικές ομάδες και τμήματα ΕΠΑ.Λ.,
- σαφή και πλήρη νομική κάλυψη των εκπαιδευτικών που συνοδεύουν,
- καταβολή της προβλεπόμενης αποζημίωσης και κάλυψη όλων των αναγκαίων εξόδων των συνοδών εκπαιδευτικών.
Το σχολείο πρέπει να μπορεί να ανοίγεται στην κοινωνία, στην παραγωγή και στον κόσμο της εργασίας. Η γραφειοκρατία, το κόστος και η μεταφορά ευθυνών στους εκπαιδευτικούς δεν πρέπει να μετατρέπονται σε εμπόδια για την εκπαιδευτική διαδικασία και να εγκλωβίζει εκπαιδευτικούς και μαθητές μέσα στην τάξη.
Από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ο.Λ.Τ.Ε.Ε.»
