Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Καλλιτεχνικού Σχολείου Αθηνών παρεμβαίνει δημόσια υπέρ των Προσφυγικών πολυκατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, τονίζοντας τον ιστορικό και κοινωνικό τους ρόλο ως πρότυπο αυτοοργανωμένης συμβίωσης και κοινωνικής κατοικίας.

Στην ανακοίνωσή του εκφράζει την αντίθεσή του στα σχέδια «ανάπλασης» που, όπως αναφέρει, οδηγούν σε εκκένωση της υπάρχουσας κοινότητας, ζητώντας τη διατήρηση των κατοίκων και των δομών που λειτουργούν στον χώρο.

Ολόκληρη η ανακοίνωση:

Τα Προσφυγικά θα μπορούσαν να είναι το σπίτι όλων μας!

Οι προσφυγικές πολυκατοικίες της λεωφόρου Αλεξάνδρας αποτελούν ίσως το πιο εμβληματικό παράδειγμα μοντέρνας κοινωνικής κατοικίας της εποχής του Μεσοπολέμου (1932-1935) στη χώρα μας. Από τότε μέχρι τις μέρες μας οι οκτώ πολυκατοικίες έχουν να διηγηθούν πολλά σημαντικά γεγονότα από τη νεότερη ιστορία της Αθήνας, ενώ στους τοίχους ακόμα διακρίνονται τα σημάδια από σφαίρες και οβίδες των μαχών του Δεκέμβρη του 1944. Το 2009, έπειτα από αγώνες πολιτών, ολόκληρο το συγκρότημα κηρύχτηκε διατηρητέο, ως «Μνημείο της μοντέρνας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς» και ως «Σύμβολο της ιστορικής μνήμης της Αθήνας». Η παρουσία των προσφυγικών πολυκατοικιών στην πόλη συμβολίζει τον διαχρονικό αγώνα των προσφύγων για καλύτερες και πιο αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής.

Τα τελευταία 16 χρόνια τα Προσφυγικά της λ. Αλεξάνδρας κατοικούνται από 400+ ανθρώπους -Έλληνες, πρόσφυγες και μετανάστες κάθε ηλικίας, ανάμεσά τους και 50 παιδιά! Οι άνθρωποι αυτοί, προερχόμενοι από ευπαθείς κοινωνικές ομάδες δε βρήκαν απλώς μια στέγη, αλλά διαμόρφωσαν μια κοινότητα αυτοοργανωμένη και φροντιστική. Αφού τα έβαλαν με θηρία που άλλοι δεν τόλμησαν και έδιωξαν την παρασκευή και εμπορία ναρκωτικών στον τότε παρατημένο χώρο, δημιούργησαν δομές κοινωνικής ωφέλειας και αυτάρκειας. Παιδικός σταθμός, παιδικό στέκι, δομή υγείας, δομή για κακοποιημένες γυναίκες, βιβλιοθήκη, φούρνος, δομή φιλοξενίας ασθενών και συγγενών ασθενών του Αγίου Σάββα (χωρίς κόστος φυσικά) κ.λπ. Υπάρχει, επίσης, υποστήριξη ατόμων με εξαρτήσεις και συνεργασία με τις δομές απεξάρτησης του 18 άνω. Τον δε τελευταίο χρόνο έχει ανακοινωθεί δημόσια η απόφαση της Κοινότητας για συντήρηση και αποκατάσταση των Προσφυγικών, με δική της αυτοχρηματοδότηση και με τη συμμετοχή ομάδας αλληλέγγυων αρχιτεκτόνων, μηχανικών και άλλων ανθρώπων τεχνικής ειδίκευσης.

Και τότε… ήρθε η Περιφέρεια! Τον Ιούνιο του 2025 υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση μεταξύ της ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ και της Δ.ΥΠ.Α., η οποία προβλέπει την ανάπλαση των 4 πρώτων από τα 8 κτιριακά συγκροτήματα των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας. Αυτό λέγεται διακηρυκτικά, γιατί όσο προχωρά ο καιρός φαίνεται ότι δεν είναι έτσι ακριβώς τα πράγματα. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της υποτιθέμενης σύμβασης, λοιπόν, η προκήρυξη του διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου θα λάμβανε χώρα στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Το σχέδιο εκκένωσης των Προσφυγικών από τους υπάρχοντες κατοίκους και τις υπάρχουσες δομές ντύνεται με το μανδύα κοινωνικού προσήμου, αφού προβλέπει τη δήθεν δημιουργία κοινωνικών κατοικιών και ξενώνων φιλοξενίας. ΠΟΥΘΕΝΑ δεν εξασφαλίζεται ο δωρεάν χαρακτήρας αυτών, τα κριτήρια με τα οποία θα διωχθούν οι υπάρχουσες ευπαθείς ομάδες για να αντικατασταθούν από νέες (;).

• Για ποιον λόγο μια τόσο πετυχημένη μορφή πραγματικής κοινωνικής κατοικίας πρέπει να διαλυθεί και να αντικατασταθεί από «άλλη»; Η Αθήνα, η Ελλάδα έχει ανάγκη επιπλέον κοινωνικών κατοικιών και όχι διαχείρισης της φτώχειας και διαρκούς μετακίνησης όσων τις έχουν ανάγκη.
• Για ποιον λόγο μια κοινότητα παράδειγμα σε όλη την Ευρώπη, στην οποία υπάρχει αρμονική συνύπαρξη 27 διαφορετικών εθνικοτήτων και ανάλογων γλωσσών και θρησκειών, αναγνωρισμένη διεθνώς, πρέπει να καταστραφεί; Ακόμα και αυτήν τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο όποιος/α έχει ανάγκη μπορεί να απευθυνθεί στην κοινότητα και να ζήσει σε αυτήν ως οργανικό μέλος της.

Οι άνθρωποι των Προσφυγικών έχουν αποφασίσει ότι δε θα φύγουν από τη γειτονιά τους, θα παλέψουν για τη ζωή τους. Εδώ και καιρό βρίσκονται σε κινητοποιήσεις κάθε μορφής, ενώ δύο κάτοικοι βρίσκονται σε απεργία πείνας μέχρι θανάτου, με τον έναν -τον Αριστοτέλη Χατζή- να έχει ξεκινήσει από τις 5 Φλεβάρη 2026.

Γιατί μας αφορά ο αγώνας των ανθρώπων των Προσφυγικών;

Η αλληλεγγύη είναι η πρώτη απάντηση! Σε καιρούς δύσκολους το να στεκόμαστε ΜΑΖΙ, όταν η «γειτονιά» μας κινδυνεύει, είναι χρέος μας και πραγματική πράξη αντίστασης στην αδικία του κόσμου.

Ταυτόχρονα, σε μια τόσο ασταθή πραγματικότητα ποτέ κανείς μας δεν ξέρει αν θα βρεθεί σε αντίστοιχη ανάγκη.

Και τότε το μόνο που φαίνεται τελικά να έχουμε είναι ο ένας την άλλη.