Θα είμαι εκεί και φέτος, στην αυλή του Πολυτεχνείου, στα παιδιά που «κοιμήθηκαν», κάτω από τα ματωμένα νύχια του περιστεριού, ανάμεσα σε όσους περνούν ακόμη την πύλη κρατώντας ένα λουλούδι, μια ανάμνηση και μια υπόσχεση πως δεν θα συνηθίσουμε ποτέ το άδικο. Πενήντα δύο χρόνια τώρα, από εκείνον τον Νοέμβρη του 1974, υπάρχει ένα ραντεβού που δεν θέλησα ποτέ να ακυρώσω.
Για μένα όλα άρχισαν τότε, όταν ήμουν μικρός μαθητής στο Γυμνάσιο Δάφνης και, μαζί με τον Γιώργο και τον Βαγγέλη, εισπράξαμε από μια διήμερη αποβολή, σε μια ηλικία όπου πιστεύαμε ακόμη πως ο κόσμος μπορεί να αλλάξει ή, τουλάχιστον, πως δεν είμαστε υποχρεωμένοι να συμφιλιωθούμε με όσα θεωρούμε άδικα.
Ύστερα ήρθαν τα χρόνια, οι πορείες, οι ίδιες διαδρομές στην Αθήνα, οι φίλοι που μεγάλωσαν μαζί μας, τα συνθήματα που άλλαξαν και εκείνα που αρνήθηκαν να γεράσουν, τα δακρυγόνα, οι εντάσεις, κάποιες φορές το ξύλο, αλλά και εκείνη η παράξενη περηφάνια στο τέλος κάθε πορείας: ήμουν κι εγώ εκεί, όχι ως πρωταγωνιστής, αλλά ως ένας από τους πολλούς που δεν θέλησαν να παρακολουθούν αμέτοχοι.
Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει σε όσους επιχειρούν να το ιδιοποιηθούν, ούτε σε εκείνους που θέλουν να το κλείσουν σε μια επετειακή προθήκη, ούτε σε όσους κάθε Νοέμβρη βιάζονται να ανακοινώσουν ότι «ξεπεράστηκε». Ανήκει στη μνήμη, αλλά κυρίως στην ανθρώπινη ανάγκη να μη θεωρούμε ποτέ φυσιολογικά την αδικία, τον φόβο και τη σιωπή.
Δεν θέλω να μεγαλώσω τόσο ώστε να ξεχάσω
Τα χρόνια πέρασαν και τα διόδια της ενηλικίωσης αποδείχθηκαν ακριβά, γιατί η ζωή ζητά συνεχώς να γίνεις πιο «λογικός», πιο συμβιβασμένος, να αποδεχθείς πως «έτσι είναι τα πράγματα» και να αφήσεις πίσω τα όνειρα, τις ιδέες και τις διαδρομές που κάποτε θεωρούσες αυτονόητες.
Δεν θέλω να μεγαλώσω τόσο.
Δεν θέλω να φτάσω στην ηλικία όπου η ελπίδα θα μου φαίνεται αφέλεια, η διαμαρτυρία υπερβολή και η υπεράσπιση όσων πιστεύει κάποιος γραφικότητα, ούτε να αρνηθώ τα τραγούδια, τους φίλους και εκείνους με τους οποίους αισθάνομαι ακόμη ότι ανήκουμε στην ίδια «ομάδα αίματος».
Και όταν η ζωή κουράζει ή φοβίζει, επιστρέφει πάντα εκείνος ο στίχος:
«Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ».
Το Πολυτεχνείο δεν είναι μουσείο
Δεν πηγαίνω κάθε 17 Νοέμβρη για να προσκυνήσω ένα κομμάτι του παρελθόντος, αλλά γιατί η μνήμη έχει αξία μόνο όταν συνομιλεί με το παρόν και γιατί η δημοκρατία δεν είναι ένα μετάλλιο που κερδήθηκε κάποτε, αλλά μια καθημερινή και συχνά δύσκολη άσκηση ελευθερίας.
Γι’ αυτό θα είμαι εκεί και φέτος, στην αυλή, στην πορεία, στους φίλους που είναι ακόμη δίπλα και σε εκείνους που έφυγαν, αλλά και στον μικρό μαθητή του 1974 που εξακολουθεί κάπου μέσα μου να αρνείται να «ωριμάσει» τόσο ώστε να πάψει να πιστεύει.
17 Νοέμβρη. Πολυτεχνείο. Παρών.
Όσο μπορώ να περπατώ, όσο μπορώ να θυμάμαι και, κυρίως, όσο μπορώ ακόμη να ονειρεύομαι.