Όταν στις 7 Σεπτεμβρίου συνόδευσα τη βουλευτή Νάντια Γιαννακοπούλου στο 1ο Ειδικό Νηπιαγωγείο και στο 1ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Ιλίου, δεν περίμενα ότι λίγες εβδομάδες αργότερα το θέμα θα έφτανε στην Ολομέλεια της Βουλής ως επίκαιρη ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας.
Η επίκαιρη ερώτηση συζητήθηκε, αλλά η απάντηση που πήραμε επιβεβαιώνει, δυστυχώς, αυτό που οι εκπαιδευτικοί της Γ΄ Αθήνας φωνάζουμε εδώ και χρόνια: το Υπουργείο γνωρίζει το πρόβλημα, το αναγνωρίζει, αλλά δεν δεσμεύεται σε τίποτα συγκεκριμένο.
Πιο συγκεκριμένα, το 1ο Ειδικό Νηπιαγωγείο Ιλίου δεν έχει δικό του κτίριο. Από το σχολικό έτος 2021-2022 στεγάζεται στον χώρο της βιβλιοθήκης, στο ισόγειο του κτιρίου του Ειδικού Δημοτικού στην οδό Καππαδοκίας 9. Σε μία αίθουσα περίπου 40 τετραγωνικών φοιτούν 13 νήπια με σοβαρή αναπηρία, μαζί με τους εκπαιδευτικούς και το βοηθητικό προσωπικό που τα συνοδεύουν. Δεν υπάρχει χώρος για τις θεραπείες που προβλέπονται, και η συστέγαση δυσκολεύει και τη λειτουργία του ίδιου του Ειδικού Δημοτικού, που φιλοξενεί 82 μαθητές σε 22 τμήματα. Το κτίριο λειτουργεί με ΣΔΙΤ, που σημαίνει ότι κάθε αλλαγή χρήσης χώρου ή επέκταση είναι μια χρονοβόρα και δύσκαμπτη διαδικασία. Ήδη από τον Οκτώβριο του 2021 ο προϊστάμενος του Νηπιαγωγείου είχε καταγγείλει εγγράφως ότι τα νήπια δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ούτε τους χώρους θεραπειών ούτε την κουζίνα του κτιρίου, επειδή η εγκατάσταση του Νηπιαγωγείου δεν προβλεπόταν στις συμβάσεις της ΣΔΙΤ.
Το ίδιο είχε καταγγείλει δημόσια και ο ΣΕΕΠΕΑ Αττικής. Πέντε χρόνια μετά, η «προσωρινή» λύση έχει γίνει μόνιμη κατάσταση. Οι συνάδελφοι εκεί κάνουν δουλειά που δεν περιγράφεται με λόγια, σε συνθήκες που κανένας από εμάς δεν θα δεχόταν για τη δική του τάξη. Αυτό δεν είναι θέμα «παιδαγωγικής». Είναι θέμα στοιχειώδους αξιοπρέπειας για παιδιά και εκπαιδευτικούς.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο του Ιλίου. Η Δυτική Αθήνα έχει επτά Δήμους και σχεδόν μισό εκατομμύριο κατοίκους. Ειδικά Νηπιαγωγεία υπάρχουν μόνο σε τρεις: Ίλιον, Περιστέρι και Αιγάλεω. Κανένα σε Πετρούπολη, Αγίους Αναργύρους-Καματερό, Χαϊδάρι και Αγία Βαρβάρα. Το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο: τα τρία υπάρχοντα Ειδικά Νηπιαγωγεία είναι υπερπλήρη, και το ίδιο ισχύει για το Ειδικό Δημοτικό Ιλίου. Το είχα πει από την αρχή της χρονιάς και το επαναλαμβάνω: κάθε παιδί που θα πάρει από εδώ και πέρα γνωμάτευση ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. για ειδικό σχολείο θα εξορίζεται σε άλλη περιφέρεια της Αττικής. Η λέξη «εξορία» δεν είναι υπερβολή. Μιλάμε για νήπια και παιδιά δημοτικού με σοβαρές αναπηρίες, που καλούνται να διανύουν καθημερινά μεγάλες αποστάσεις, να αποκόπτονται από τη γειτονιά τους και να επιβαρύνουν οικογένειες που ήδη σηκώνουν δυσανάλογο βάρος, και αυτό αφού πρώτα έχουν περιμένει τρεις και τέσσερις μήνες για τη γνωμάτευση.
Το άρθρο 24 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, που η χώρα κύρωσε με τον ν. 4074/2012, μιλάει για εκπαίδευση στις κοινότητες όπου ζουν τα παιδιά. Στη Δυτική Αθήνα αυτό μένει στα χαρτιά. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις ιδρύσεις νέων ειδικών σχολείων που ανακοίνωσε το Υπουργείο για το 2025-2026 υπήρχαν μονάδες για τη Β΄ και τη Δ΄ Αθήνας (Χαλάνδρι, Άλιμος), αλλά καμία για τη Δυτική Αθήνα. Δύο χρονιές στη σειρά, καμία νέα ΣΜΕΑΕ στην περιοχή μας.
Η επίκαιρη ερώτηση της Νάντιας Γιαννακοπούλου έθετε τρία απλά ερωτήματα: τι θα γίνει φέτος για να αποσυμφορηθούν και να στελεχωθούν τα δύο σχολεία του Ιλίου, αν θα ιδρυθούν Ειδικά Νηπιαγωγεία σε όλους τους Δήμους της Δυτικής Αθήνας, και πόσα παιδιά της περιοχής φοιτούν σήμερα εκτός Δυτικής Αθήνας ή περιμένουν θέση. Απάντησε ο Υφυπουργός Παιδείας Κωνσταντίνος Βλάσης. Ας του αναγνωρίσουμε ότι δεν αρνήθηκε το πρόβλημα. Μίλησε για «σαφώς στεγαστικό ζήτημα» και για στόχο μιας «οριστικής και κατάλληλης λύσης», επιβεβαίωσε τους αριθμούς των μαθητών και είπε ότι ο Δήμος Ιλίου αναγνωρίζει το θέμα ως προτεραιότητα και ότι εξετάζονται από κοινού σχέδια για κατάλληλο χώρο, με την υπόσχεση ότι θα προχωρήσουν «πολύ σύντομα». Αυτό όμως που δεν ακούσαμε είναι το ουσιώδες. Δεν ακούσαμε ημερομηνία, δεν ακούσαμε οικόπεδο, δεν ακούσαμε προϋπολογισμό. Και δεν ακούσαμε τον αριθμό των παιδιών της Δυτικής Αθήνας που φοιτούν σήμερα εκτός της περιοχής τους. Όπως σωστά είπε η βουλευτής στη δευτερολογία της, αν το Υπουργείο δεν γνωρίζει αυτόν τον αριθμό, αυτό είναι από μόνο του απάντηση.
Η γραμμή άμυνας του Υπουργείου ήταν η γνωστή: τα κτίρια είναι αρμοδιότητα των Δήμων, η επιτροπή καταλληλότητας είναι του Δήμου, ο χώρος πρέπει να βρεθεί από τον Δήμο. Όλα αυτά ισχύουν τυπικά. Όμως το Υπουργείο είναι αυτό που ιδρύει τις σχολικές μονάδες και αποφασίζει πού πάνε οι νέες ΣΜΕΑΕ. Το ότι δύο χρονιές στη σειρά δεν ίδρυσε καμία στη Δυτική Αθήνα δεν είναι αρμοδιότητα Δήμου. Είναι πολιτική επιλογή. Ο Υφυπουργός αντέταξε συγκεντρωτικά νούμερα, διορισμούς από το 2020, προσλήψεις αναπληρωτών, Τμήματα Ένταξης πανελλαδικά. Οι αριθμοί αυτοί δεν απαντούν στο ερώτημα. Το ερώτημα δεν ήταν πόσους προσέλαβε το Υπουργείο. Το ερώτημα ήταν πόσοι λείπουν.
Και λείπουν πολλοί. Η Γ΄ Αθήνας άνοιξε φέτος με 802 κενά, τα 481 από τα οποία στην Παράλληλη Στήριξη. Δηλαδή, πέρα από τα παιδιά που δεν χωρούν στα ειδικά σχολεία, υπάρχουν και εκατοντάδες παιδιά με γνωμάτευση που κάθονται στα γενικά σχολεία χωρίς τον εκπαιδευτικό που δικαιούνται. Η δεύτερη φάση προσλήψεων αναπληρωτών δεν έκλεισε την ψαλίδα: η Διεύθυνση Γ΄ Αθήνας ζήτησε 382 δασκάλους Παράλληλης Στήριξης και πήρε 117, ζήτησε 109 νηπιαγωγούς Παράλληλης Στήριξης και πήρε 40, ζήτησε 8 εκπαιδευτικούς για Τμήματα Ένταξης και πήρε έναν. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στη Γενική Αγωγή, με τμήματα ολοήμερου που δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Η ζήτηση ανεβαίνει κάθε χρόνο. Οι θέσεις στη Δυτική Αθήνα μένουν ίδιες.
Τα αιτήματα δεν είναι ούτε νέα ούτε υπερβολικά. Είναι αυτά που έχουν διατυπώσει οι σύλλογοι εκπαιδευτικών της περιοχής, οι γονείς και η ίδια η Διεύθυνση Γ΄ Αθήνας, και που μεταφέρθηκαν αυτούσια στη Βουλή. Άμεση λύση για τη φετινή χρονιά, ώστε 13 νήπια και οι εκπαιδευτικοί τους να μην στοιβάζονται σε μία αίθουσα 40 τετραγωνικών, και πλήρης στελέχωση των δύο σχολείων του Ιλίου. Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, με οικόπεδο και προϋπολογισμό, για αυτοτελές Ειδικό Νηπιαγωγείο στο Ίλιον, για νέο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Περιστερίου, όπως έχει ήδη ζητήσει η Διεύθυνση Γ΄ Αθήνας, και για νέο κτίριο του Ειδικού Νηπιαγωγείου Περιστερίου. Ίδρυση Ειδικών Νηπιαγωγείων, σε νέα κτίρια, στους τέσσερις Δήμους της Δυτικής Αθήνας που σήμερα δεν έχουν κανένα, ώστε κανένα παιδί με γνωμάτευση ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. να μην φοιτά εκτός του τόπου κατοικίας του. Και ένα ακόμη, που αφορά εμάς τους εκπαιδευτικούς: να δημοσιοποιήσει το Υπουργείο πόσα παιδιά της Δυτικής Αθήνας με γνωμάτευση για ΣΜΕΑΕ φοιτούν εκτός περιοχής ή περιμένουν θέση. Χωρίς αυτόν τον αριθμό, κάθε συζήτηση για σχεδιασμό γίνεται στα τυφλά.
Η Δυτική Αθήνα δεν ζητά προνόμιο. Ζητά αυτό που το άρθρο 16 και το άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος ήδη υπόσχονται: δωρεάν δημόσια εκπαίδευση και ισότιμη συμμετοχή των παιδιών με αναπηρία. Ως αιρετός των εκπαιδευτικών στην ΠΥΣΠΕ Γ΄ Αθήνας θα συνεχίσω να παρακολουθώ το θέμα σε κάθε συνεδρίαση και να ενημερώνω τους συναδέλφους.
Αντώνιος Γάγας Αιρετός ΠΥΣΠΕ Γ ΑΘΗΝΑΣ Γραμματέας συλλόγου Περιστερίου
Υποψήφιος Αιρετός ΠΥΣΠΕ Γ ΑΘΗΝΑΣ ,ΑΠΥΣΠΕ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΚΥΣΠΕ
