Στα αγγλικά μπορεί να αποδοθεί με έννοιες όπως honor, dignity, conscience, generosity ή sense of duty, όμως καμία από αυτές δεν αρκεί από μόνη της. Γιατί το φιλότιμο περιλαμβάνει λίγο απ’ όλα: αξιοπρέπεια, ευσυνειδησία, προθυμία να βοηθήσεις, σεβασμό στον άλλον, αίσθημα τιμής και την ανάγκη να σταθείς σωστά απέναντι σε μια κατάσταση.
Είναι αυτό που σε κάνει να προσφέρεις χωρίς να περιμένεις αντάλλαγμα. Να μην αφήσεις κάποιον μόνο του όταν σε χρειάζεται. Να κρατήσεις τον λόγο σου επειδή αισθάνεσαι ότι έτσι πρέπει, ακόμη κι αν κανείς δεν σε ελέγχει.
Γι’ αυτό το «φιλότιμο» θεωρείται μία από τις πιο χαρακτηριστικές λέξεις της ελληνικής γλώσσας. Όχι επειδή οι άλλοι λαοί δεν γνωρίζουν την καλοσύνη, την τιμή ή την αλληλεγγύη, αλλά επειδή στα ελληνικά όλες αυτές οι έννοιες έχουν συμπυκνωθεί σε μία μόνο λέξη.
Και ίσως αυτό είναι τελικά το πιο όμορφο στοιχείο της: το φιλότιμο δεν μεταφράζεται εύκολα, γιατί δεν περιγράφει απλώς ένα συναίσθημα. Περιγράφει έναν τρόπο να στέκεσαι απέναντι στους άλλους και απέναντι στον ίδιο σου τον εαυτό.
