Τη σαφή διάκριση ανάμεσα στη συνταγματικότητα του θεσμού των μη κρατικών πανεπιστημίων και στη νομιμότητα επιμέρους διοικητικών πράξεων έθεσε στο επίκεντρο της συνέντευξής του ο δικηγόρος Τάσος Αβραντίνης, μιλώντας στην εκπομπή του Άρη Πορτοσάλτε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ 100.3.
Αφορμή στάθηκαν οι αποφάσεις 1167-1172/2026 του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ο σχολιασμός του, όπως ο ίδιος διευκρίνισε εξαρχής, στηρίζεται αποκλειστικά στην ανακοίνωση που εξέδωσε το Δικαστήριο στις 13 Αυγούστου 2026, καθώς τα πλήρη κείμενα των αποφάσεων δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί. Ό,τι δεν προκύπτει από την ανακοίνωση, τόνισε, δεν μπορεί να αποδοθεί στις αποφάσεις.
Τι αναφέρει η ανακοίνωση
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, με τις 1167 και 1169/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν πράξεις χορήγησης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ, διότι ο ΕΟΠΠΕΠ —αρμόδιος να βεβαιώσει την καταλληλότητα των κτιριακών υποδομών— παρέλειψε να διαπιστώσει αμελλητί, και πάντως μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο, τη συμμόρφωση του παραρτήματος στις παρατηρήσεις που ο ίδιος είχε διατυπώσει κατόπιν επιτόπιου ελέγχου.
Με την 1171/2026 απόφαση ακυρώθηκε αντίστοιχη πράξη, διότι στηρίχθηκε σε σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ που είχε διαμορφωθεί κατόπιν έκθεσης Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης, μέλος της οποίας είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, ώστε να μπορεί να προκληθεί υπόνοια μεροληψίας κατά το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
Τέλος, με τις 1168, 1170 και 1172/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών, αφενός λόγω της ακύρωσης των αντίστοιχων αδειών και αφετέρου διότι τα στοιχεία του Παραρτήματος της 48136/17.12.2024 απόφασης της ΕΘΑΑΕ δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτούν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024.
«Άλλο πράγμα η απαγόρευση, άλλο η τυπική πλημμέλεια»
Με βάση αυτά, ο κ. Αβραντίνης απέρριψε τον ισχυρισμό ότι το ΣτΕ «ακύρωσε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια». Όπως παρατήρησε, η ανακοίνωση δεν περιέχει καμία κρίση για τον θεσμό των μη κρατικών πανεπιστημίων: οι λόγοι ακύρωσης που παρατίθενται είναι, χωρίς εξαίρεση, λόγοι που αφορούν τη διαδικασία έκδοσης συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων και το κανονιστικό τους έρεισμα.
«Άλλο πράγμα να πει κανείς «απαγορεύονται τα μη κρατικά πανεπιστήμια» και άλλο «η Χ διοικητική πράξη δεν εκδόθηκε με τον προβλεπόμενο τρόπο». Εδώ έχουμε το δεύτερο», τόνισε. Υπενθύμισε δε ότι το ζήτημα της συνταγματικότητας του πλαισίου είχε κριθεί από την Ολομέλεια του Δικαστηρίου το προηγούμενο έτος, και ότι τίποτε στην ανακοίνωση δεν θέτει την κρίση εκείνη υπό αμφισβήτηση.
Πλημμέλειες που θεραπεύονται
Και στις τρεις περιπτώσεις, υποστήριξε, οι πλημμέλειες που περιγράφονται είναι από εκείνες που θεραπεύονται διοικητικά. Η ανακοίνωση δεν αναφέρει ότι οι κτιριακές εγκαταστάσεις κρίθηκαν ακατάλληλες ή επικίνδυνες· αναφέρει ότι δεν εκδόθηκε εγκαίρως η πράξη που διαπιστώνει τη συμμόρφωση στις παρατηρήσεις. Ούτε αναφέρει ότι η αξιολόγηση ήταν επί της ουσίας εσφαλμένη· αναφέρει ότι η σύνθεση της επιτροπής μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας.
Η δική του ένσταση, όπως τη διατύπωσε, είναι ότι ο επιτόπιος έλεγχος του ΕΟΠΠΕΠ τοποθετείται από τον νόμο μετά την αδειοδότηση. Έθεσε, συνεπώς, το ερώτημα πώς μία μεταγενέστερη διαδικασία μετατράπηκε σε προϋπόθεση νομιμότητας της αρχικής άδειας. Ως προς το ζήτημα της αμεροληψίας, παρατήρησε ότι ο εκπαιδευτικός φορέας, το αδειοδοτημένο ΝΠΠΕ και το μητρικό πανεπιστήμιο αποτελούν διακριτούς φορείς.
Οι πιστοποιήσεις και η ίση μεταχείριση
Στο σκέλος της πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών διατύπωσε την πιο έντονη επιφύλαξή του. «Θεωρώ ότι η απαίτηση για ακόμη μεγαλύτερη ποσοτικοποίηση των ακαδημαϊκών κριτηρίων είναι υπερβολική. Η ακαδημαϊκή αξιολόγηση δεν είναι λογιστική άσκηση», είπε, προειδοποιώντας ότι η μετατροπή της σε πίνακα αριθμών κινδυνεύει να συγκρουστεί με την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Επεσήμανε μάλιστα ότι τα κριτήρια που κρίθηκαν ανεπαρκώς εξειδικευμένα είναι τα ίδια με εκείνα βάσει των οποίων πιστοποιούνται και τα προγράμματα σπουδών των δημόσιων ΑΕΙ. Το γεγονός αυτό, κατά την άποψή του, οδηγεί στο άτοπο να διαμορφωθούν αυστηρότερα κριτήρια για τα μη κρατικά ιδρύματα σε σχέση με τα δημόσια, κάτι που προσκρούει στην αρχή της ίσης μεταχείρισης.
«Οι φοιτητές δεν μένουν στον αέρα»
Κατηγορηματικός εμφανίστηκε ως προς τους ήδη εγγεγραμμένους φοιτητές. Πουθενά στην ανακοίνωση, παρατήρησε, δεν διατυπώνεται κρίση ότι τα ιδρύματα είναι ακαδημαϊκά ανεπαρκή ή ότι τα μαθήματα που έγιναν στερούνται αξίας. Όλα όσα αναφέρονται αφορούν τη νομιμότητα πράξεων της Διοίκησης και των αρμόδιων φορέων, όχι το εκπαιδευτικό έργο.
Αναγνώρισε ότι η ακυρωτική απόφαση ενεργεί, κατ’ αρχήν, αναδρομικά, υποστήριξε όμως ότι η τύχη των σπουδών που πραγματοποιήθηκαν στο μεσοδιάστημα θίγει και την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών. «Είμαι βέβαιος ότι η παράμετρος αυτή θα ληφθεί υπόψη, ώστε το πακέτο των μέτρων συμμόρφωσης να αποκαθιστά πλήρως τη νομιμότητα, αλλά και να διασφαλίζει τα δικαιώματα των καλόπιστων τρίτων, δηλαδή των φοιτητών και των γονέων τους».
Η ταχύτητα ως ζητούμενο για τη συμμόρφωση
Ερωτηθείς για την κριτική του ΠΑΣΟΚ ότι η Διοίκηση κινήθηκε για ελέγχους και επαναχορήγηση αδειών πριν καν καθαρογραφούν οι αποφάσεις, απάντησε ότι η ένσταση υπερεκτιμά το εμπόδιο. Η ανακοίνωση, όπως σημείωσε, περιγράφει με σαφήνεια τι ακριβώς κρίθηκε πλημμελές, και άρα τι πρέπει να διορθωθεί.
Στο σημείο αυτό επέμεινε περισσότερο. «Αφού είναι ξεκάθαρο τι ζητά το Δικαστήριο να διορθωθεί, ποιος ο λόγος να καθυστερεί η Διοίκηση, τη στιγμή που το νέο ακαδημαϊκό έτος ξεκινά;» διερωτήθηκε. Η αναμονή, κατά την άποψή του, θα ήταν όχι απλώς περιττή αλλά και επιζήμια: κάθε μέρα καθυστέρησης μεταφράζεται σε παρατεινόμενη αβεβαιότητα για χιλιάδες φοιτητές και οικογένειες, χωρίς κανένα αντίστοιχο όφελος.
Η πραγματική συμμόρφωση με τις δικαστικές αποφάσεις, τόνισε, συνίσταται ακριβώς στην αποκατάσταση της νομιμότητας το ταχύτερο δυνατόν. «Ορθά, επομένως, το Υπουργείο και οι συναρμόδιοι φορείς επισπεύδουν τις διαδικασίες», είπε, αποφεύγοντας ωστόσο να προδικάσει χρονοδιαγράμματα.
«Ωρίμαση, όχι ήττα, της μεταρρύθμισης»
Στο συμπέρασμά του επισήμανε ότι μια δικαστική απόφαση μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους: «Μπορεί κανείς να σταθεί στη λέξη «ακυρώνει» στο διατακτικό και να μιλήσει για κατάρρευση. Μπορεί, όμως, και να εμβαθύνει στην αιτιολογία για να καταλάβει τι ακριβώς έκρινε το Δικαστήριο». Και αυτό, πρόσθεσε, ισχύει πολύ περισσότερο τώρα, που στη διάθεση όλων βρίσκεται μόνο η ανακοίνωση του περιεχομένου των αποφάσεων.
Με βάση όσα αυτή αναφέρει, εκτίμησε ότι οι αποφάσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ευκαιρία τελειοποίησης του πλαισίου λειτουργίας των μη κρατικών πανεπιστημίων. «Οι προσαρμογές που υποδείχθηκαν αφορούν τον τρόπο, όχι την ουσία», κατέληξε. «Δεν πρόκειται για ήττα της μεταρρύθμισης, αλλά για μια διαδικασία ωρίμασής της μέσα σε ένα κράτος δικαίου».
