Έντονος προβληματισμός επικρατεί στις τάξεις των εκπαιδευτικών, καθώς η καθημερινή διδακτική πράξη διακόπτεται διαρκώς από ένα ανεξάντλητο μπαράζ παράλληλων εκδηλώσεων και προγραμμάτων. Η διαρκής απόσπαση από το αναλυτικό πρόγραμμα δημιουργεί εύλογη ανησυχία για τη συνοχή της εκπαιδευτικής διαδικασίας, με τη συστηματική μετάδοση της γνώσης να θυσιάζεται συχνά στον βωμό της εφήμερης εντυπωσιοθηρίας.
Η μετατροπή του σχολείου σε πεδίο θεματικών «διακοπών»
Η καθημερινότητα στη δημόσια εκπαίδευση τείνει να διαμορφωθεί βάσει ενός ημερολογίου συνεχών θεματικών παρεμβάσεων. Ψηφιακές εβδομάδες, δράσεις πρόληψης, ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον, την υγεία, τον σχολικό εκφοβισμό, τη διατροφή ή την επιχειρηματικότητα, σε συνδυασμό με βιωματικά εργαστήρια, εξωτερικούς φορείς, διαγωνισμούς και παρουσιάσεις, κατακερματίζουν τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο.
Η υπερπροσφορά αυτή δημιουργεί ένα σχολικό περιβάλλον χωρίς σαφή προσανατολισμό, όπου η δημόσια εικόνα και οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναδεικνύονται σε κυρίαρχες προτεραιότητες. Παράλληλα, η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων φαίνεται να συνδέεται συχνά με την ποσοτική παραγωγή εκδηλώσεων, εξαναγκάζοντας τους εκπαιδευτικούς σε ρόλο συντονιστών events και αποσυντονίζοντας τους μαθητές από τη μαθησιακή βάση.
Αν και οι βιωματικές δράσεις αποτελούν χρήσιμο εργαλείο, η κατάχρησή τους οδηγεί στην αλλοίωση του ρόλου τους. Όταν μετατρέπονται σε μέσο δημοσίων σχέσεων ή τρόπο διαφυγής από τη διδασκαλία, λειτουργούν ως άλλοθι για την υποβάθμιση του δημόσιου σχολείου, εξωθώντας τις οικογένειες στην αναζήτηση ιδιωτικών λύσεων για την κάλυψη των γνωστικών κενών.
Η ποιοτική υποβάθμιση αυτών των πρωτοβουλιών αποτυπώνεται στα εξής σημεία:
- Αποσπασματικός χαρακτήρας: Έλλειψη διασύνδεσης με το αναλυτικό πρόγραμμα και απουσία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.
- Επιφανειακή προσέγγιση: Αντικατάσταση της εμβάθυνσης από συνθήματα, αφίσες και τυπικές παρουσιάσεις.
- Συμβολική αυτοϊκανοποίηση: Η εσφαλμένη εντύπωση ότι η απλή διεξαγωγή μιας εκδήλωσης ισοδυναμεί με επίλυση κοινωνικών προβλημάτων.
- Μανία εξωστρέφειας: Η προτεραιότητα στη φωτογραφική τεκμηρίωση και την προβολή έναντι της ουσιαστικής μάθησης.
Οι επιπτώσεις στους μαθητές και τον ρόλο του εκπαιδευτικού
Η κυριαρχία της «παιδαγωγικής της εικόνας» αλλοιώνει τη σχέση δασκάλου και μαθητή. Ο εκπαιδευτικός μετατρέπεται από πηγή γνώσης και έμπνευσης σε διεκπεραιωτή γραφειοκρατικών διαδικασιών και οργανωτή εκδηλώσεων.
Ταυτόχρονα, η θυσία του διδακτικού χρόνου κλονίζει την εμπιστοσύνη των γονέων προς τη δημόσια εκπαίδευση και στερεί από τους μαθητές τη δυνατότητα να εμπεδώσουν βασικά αντικείμενα όπως η Γλώσσα, τα Μαθηματικά και οι Φυσικές Επιστήμες. Για την αποκατάσταση της ισορροπίας, καθίσταται αναγκαία η επιστροφή στην ουσία της τάξης, όπου ο χρόνος του μαθήματος θα αποτελεί τη στέρεη βάση για κάθε παράλληλη εκπαιδευτική πρωτοβουλία.