Η εικόνα έξω από τα σχολεία μπορεί να παραμένει ίδια, όμως μέσα στις αίθουσες κάτι αλλάζει χρόνο με τον χρόνο. Τα παιδιά λιγοστεύουν και η δημογραφική συρρίκνωση αποτυπώνεται πλέον με αριθμούς στην εκπαιδευτική πραγματικότητα της Δυτικής Ελλάδας.
Η νέα σχολική χρονιά θα βρει την Αχαΐα, την Αιτωλοακαρνανία και την Ηλεία με περίπου 600 λιγότερους μαθητές στην Α΄ Δημοτικού σε σύγκριση με πέρυσι. Πρόκειται για μία ακόμη ένδειξη μιας τάσης που έχει αποκτήσει σταθερά χαρακτηριστικά: μέσα σε μία δεκαετία ο μαθητικός πληθυσμός της Περιφέρειας έχει μειωθεί κατά περίπου 20%.
Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο την έναρξη μιας σχολικής χρονιάς. Αφορά τη σταδιακή αλλαγή του ίδιου του σχολικού χάρτη της περιοχής.
Μικρότερες τάξεις, μεγαλύτερες ανάγκες
Η μείωση του αριθμού των παιδιών θα μπορούσε θεωρητικά να μεταφραστεί σε μικρότερα τμήματα και περισσότερες δυνατότητες εξατομικευμένης διδασκαλίας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα που διαμορφώνεται είναι πιο σύνθετη.
Οι αποφάσεις για τη λειτουργία των σχολικών μονάδων και την κατανομή των τμημάτων έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στην Αχαΐα, καθώς εκπαιδευτικοί και γονείς εκφράζουν την αντίθεσή τους στις συμπτύξεις.
Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, προβλέπεται η σύμπτυξη 22 τμημάτων σε 20 δημοτικά σχολεία της περιοχής.
Οι αλλαγές αφορούν σχολεία της Πάτρας, αλλά και της ευρύτερης Αχαΐας, μεταξύ άλλων σε Μιντιλόγλι, Σαραβάλι, Άγιο Βασίλειο, Διακοπτό, Άβυθο, Καλάβρυτα και Αίγιο.
Γιατί αντιδρούν οι εκπαιδευτικοί
Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται κυρίως η σύνθεση ορισμένων τμημάτων.
Εκπαιδευτικοί και γονείς υποστηρίζουν ότι δεν αρκεί να εξετάζεται μόνο ο αριθμός των μαθητών σε μία τάξη. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν παιδιά με διαγνωσμένες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες, ενώ σε άλλες οι σχετικές αξιολογήσεις από τα ΚΕΔΑΣΥ δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Για τον λόγο αυτό ζητούν οι αποφάσεις να λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο το αριθμητικό όριο, αλλά και τις πραγματικές συνθήκες μέσα στην τάξη.
Το επιχείρημά τους είναι ότι μια τάξη με 25 μαθητές δεν έχει τις ίδιες ανάγκες όταν ανάμεσά τους υπάρχουν αρκετά παιδιά που χρειάζονται πρόσθετη εκπαιδευτική υποστήριξη.
Το μεγάλο στοίχημα της στελέχωσης
Παράλληλα, η έναρξη της σχολικής χρονιάς συνδέεται και με ένα δεύτερο σημαντικό ζήτημα: την κάλυψη των κενών στα σχολεία.
Η ολοκλήρωση προγράμματος ΕΣΠΑ που χρηματοδοτούσε μεγάλο μέρος των προσλήψεων αναπληρωτών περιορίζει τα διαθέσιμα περιθώρια, ενώ οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί που απουσιάζουν με άδειες, κυρίως ανατροφής παιδιών, δημιουργούν επιπλέον ανάγκες.
Σύμφωνα με την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, ο στόχος είναι ξεκάθαρος: την ημέρα που θα χτυπήσει το πρώτο κουδούνι να υπάρχει εκπαιδευτικός σε κάθε τάξη.
Εφόσον εξασφαλιστούν επιπλέον πιστώσεις και πραγματοποιηθούν νέες προσλήψεις αναπληρωτών, θα μπορούσε να επανεξεταστεί ο σχεδιασμός και να δημιουργηθούν εκ νέου τμήματα όπου αυτό κριθεί απαραίτητο.
Το σχολείο μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα
Πίσω από τα 600 λιγότερα «πρωτάκια» κρύβεται μια πολύ μεγαλύτερη εικόνα.
Η δημογραφική υποχώρηση δεν αφορά πλέον μόνο τις στατιστικές για τις γεννήσεις ή τις ηλικιακές ομάδες του πληθυσμού. Φτάνει πλέον στην καθημερινότητα των σχολείων, επηρεάζοντας τον αριθμό των τμημάτων, τις ανάγκες σε εκπαιδευτικούς και σταδιακά τον ίδιο τον σχεδιασμό της εκπαιδευτικής πολιτικής.
Και την ώρα που οι σχολικές αίθουσες υποδέχονται όλο και λιγότερα παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικοί ζητούν το αντίστροφο από αυτό που θα περίμενε κανείς: όχι απλώς λιγότερα τμήματα επειδή μειώθηκαν οι μαθητές, αλλά περισσότερη στήριξη για κάθε παιδί που βρίσκεται μέσα στην τάξη.
Το δημογραφικό, άλλωστε, δεν μετριέται μόνο σε ποσοστά. Μετριέται πλέον και σε άδεια θρανία.