Μετά την ανακοίνωση των 5.487 μόνιμων διορισμών στην εκπαίδευση, ένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχολούν τους νεοδιόριστους αφορά τη δυνατότητα παράτασης της ορκωμοσίας και της ανάληψης υπηρεσίας, καθώς και το χρονικό διάστημα για το οποίο αυτή μπορεί να χορηγηθεί.
Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες προθεσμίες, αλλά και εξαιρέσεις σε περιπτώσεις που συντρέχουν σοβαροί λόγοι. Παράλληλα, ορίζει τη διαδικασία της ορκωμοσίας, της ανάληψης υπηρεσίας, καθώς και τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε όσους δεν παρουσιαστούν ή παραιτηθούν μετά τον διορισμό τους.
Παράταση ορκωμοσίας: Τι προβλέπει ο Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας
Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 3528/2007 (Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας), η προθεσμία για την ορκωμοσία και την ανάληψη υπηρεσίας μπορεί να παραταθεί μόνο μία φορά για εξαιρετικούς λόγους και για χρονικό διάστημα έως έξι (6) μήνες.
Παράλληλα, για τους εκπαιδευτικούς εφαρμόζεται ειδική διάταξη. Η παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 2986/2002 προβλέπει ότι η προθεσμία ορκωμοσίας και ανάληψης υπηρεσίας των διοριζόμενων εκπαιδευτικών μπορεί να παραταθεί έως και την 31η Αυγούστου του επόμενου έτους από τον διορισμό τους.
Η δυνατότητα αυτή δεν αποτελεί αυτοματοποιημένο δικαίωμα του διοριζόμενου, αλλά χορηγείται μόνο όταν αποδεικνύεται ότι υπάρχουν πραγματικοί και σοβαροί λόγοι που καθιστούν αντικειμενικά αδύνατη την εμπρόθεσμη ορκωμοσία και ανάληψη υπηρεσίας.
Η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί ειδική πρόβλεψη αποκλειστικά για τους εκπαιδευτικούς και διαφοροποιείται από το γενικό καθεστώς που εφαρμόζεται στους λοιπούς δημοσίους υπαλλήλους.
Ποιος πραγματοποιεί την ορκωμοσία
Η ορκωμοσία πραγματοποιείται ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την πράξη διορισμού ή ενώπιον του οργάνου που ορίζεται στο σχετικό έγγραφο κοινοποίησης.
Το κείμενο του όρκου είναι το "Ορκίζομαι να φυλάττω πίστη στην πατρίδα, υπακοή στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω τιμίως και ευσυνειδήτως τα καθήκοντα μου".
Για όσους δηλώνουν ότι δεν πρεσβεύουν καμία θρησκεία ή ανήκουν σε θρήσκευμα που δεν επιτρέπει τον όρκο, προβλέπεται η ακόλουθη διαβεβαίωση "δηλώνω, επικαλούμενος την τιμή και τη συνείδηση μου, ότι θα φυλάττω πίστη στην Ελλάδα, υπακοή στο Σύνταγμα και τους νόμους και ότι θα εκπληρώνω τιμίως και ευσυνειδήτως τα καθήκοντα μου".
Πώς βεβαιώνεται η ορκωμοσία και η ανάληψη υπηρεσίας
Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη σύνταξη σχετικού πρωτοκόλλου.
Το πρωτόκολλο φέρει ημερομηνία ενώ υπογράφεται από τον ορκιζόμενο και από το αρμόδιο όργανο ενώπιον του οποίου πραγματοποιήθηκε η ορκωμοσία. Με τον τρόπο αυτό πιστοποιείται επίσημα η ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Η ανάληψη υπηρεσίας αποτελεί ξεχωριστή διοικητική πράξη. Πιστοποιείται με ειδική έκθεση, η οποία:
- υπογράφεται από τον υπάλληλο
- υπογράφεται από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας
- λαμβάνει αριθμό πρωτοκόλλου
- φέρει ως ημερομηνία εκείνη της πραγματικής ανάληψης καθηκόντων
Η κοινοποίηση του διορισμού - Ποιες είναι οι προθεσμίες
Η κοινοποίηση της πράξης διορισμού πραγματοποιείται με επίσημο έγγραφο της αρμόδιας υπηρεσίας.
Στο έγγραφο αναγράφονται ο αριθμός του ΦΕΚ στο οποίο δημοσιεύθηκε ο διορισμός και η προθεσμία μέσα στην οποία πρέπει να ολοκληρωθούν η ορκωμοσία και η ανάληψη υπηρεσίας. Η κοινοποίηση επιδίδεται επί αποδείξει είτε στον ίδιο τον διοριζόμενο είτε σε πρόσωπο που συνοικεί μαζί του.
Με το έγγραφο κοινοποίησης τίθεται προθεσμία έως τριάντα (30) ημερών για την ορκωμοσία και την ανάληψη υπηρεσίας. Εφόσον δεν αναγράφεται διαφορετική προθεσμία στο σχετικό έγγραφο, θεωρείται αυτοδικαίως ότι έχει τεθεί προθεσμία 30 ημερών.
Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος.
Πότε παρουσιάζονται οι νεοδιόριστοι
Στην εκπαιδευτική πρακτική, οι νεοδιόριστοι εκπαιδευτικοί παρουσιάζονται συνήθως στην αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης για την ορκωμοσία και την ανάληψη υπηρεσίας εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης διορισμού στο ΦΕΚ.
Η διαδικασία οργανώνεται από τις κατά τόπους Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, οι οποίες ενημερώνουν τους διοριζόμενους για την ημερομηνία και τον τρόπο παρουσίας τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 58 του ν. 4653/2020, το οποίο προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για όσους δεν αναλαμβάνουν υπηρεσία ή παραιτούνται μετά τον διορισμό τους.
Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται προκειμένου να διασφαλιστεί η εύρυθμη στελέχωση των σχολικών μονάδων και η ομαλή λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος.
Παραδείγματα εφαρμογής της νομοθεσίας
| Περίπτωση | Τι προβλέπεται |
|---|---|
| Νεοδιόριστος αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας και αδυνατεί να παρουσιαστεί | Μπορεί να υποβάλει αίτημα παράτασης, εφόσον αποδεικνύεται ο εξαιρετικός λόγος. |
| Εκπαιδευτικός βρίσκεται στο εξωτερικό και δεν μπορεί να επιστρέψει εγκαίρως | Η διοίκηση εξετάζει αν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για παράταση. |
| Υπάρχει σοβαρός οικογενειακός λόγος που εμποδίζει την ανάληψη υπηρεσίας | Δύναται να εξεταστεί αίτημα παράτασης σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν.3528/2007. |
| Ο διοριζόμενος δεν εμφανίζεται χωρίς να έχει ζητήσει παράταση | Θεωρείται ότι δεν ανέλαβε υπηρεσία και ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες κυρώσεις. |
| Υποβάλλεται δεύτερο αίτημα παράτασης | Δεν προβλέπεται, καθώς η παράταση χορηγείται μόνο μία φορά. |
| Εκπαιδευτικός διορίστηκε το 2026 | Με βάση την ειδική διάταξη μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να λάβει παράταση έως και τις 31 Αυγούστου 2027. |
| Ο διοριζόμενος ορκίζεται εμπρόθεσμα αλλά καθυστερεί την ανάληψη υπηρεσίας | Η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί εντός των νόμιμων προθεσμιών που έχουν τεθεί. |
| Παραιτείται αμέσως μετά τον διορισμό | Εφαρμόζονται οι κυρώσεις του ν.4653/2020 περί αποκλεισμού από μελλοντικούς διορισμούς και προσλήψεις για τρία έτη. |
Τι προβλέπει ο νόμος για τον αποκλεισμό τριών ετών
| Περίπτωση | Συνέπεια |
|---|---|
| Δεν αναλαμβάνει υπηρεσία μετά τον διορισμό | Αποκλεισμός από διορισμούς και προσλήψεις για τρία (3) έτη. |
| Παραιτείται μετά την ανάληψη υπηρεσίας στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος | Αποκλεισμός από διορισμούς και προσλήψεις για τρία (3) έτη. |
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις προβλέπονται από το άρθρο 58 του ν. 4653/2020 και εφαρμόζονται στους διορισμούς εκπαιδευτικών, με στόχο να αποτρέπεται η μη ανάληψη υπηρεσίας ή η άμεση παραίτηση μετά τον διορισμό.
