Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείξουν οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί που πρόκειται να συμμετάσχουν στη διαδικασία των μόνιμων διορισμών, καθώς το ισχύον πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένα κωλύματα συμμετοχής και διορισμού.
Δεν βρίσκονται, ωστόσο, όλοι οι υποψήφιοι στην ίδια κατηγορία. Για ορισμένους το κώλυμα είναι απόλυτο και δεν επιτρέπεται ούτε η υποβολή αίτησης. Άλλοι έχουν δικαίωμα να καταθέσουν αίτηση και να περιληφθούν στη διαδικασία, αλλά δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία εάν μέχρι τότε δεν έχουν παραιτηθεί από θέση, επαγγελματική δραστηριότητα ή ιδιότητα που θεωρείται ασυμβίβαστη με τον διορισμό στη δημόσια εκπαίδευση.
Ποιοι δεν έχουν δικαίωμα υποβολής αίτησης
Δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση οι υποψήφιοι που εμπίπτουν στα κωλύματα διορισμού του άρθρου 8 του Υπαλληλικού Κώδικα.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:
1. Όσοι έχουν καταδικαστεί για συγκεκριμένα αδικήματα
Δεν διορίζονται όσοι έχουν καταδικαστεί:
- για οποιοδήποτε κακούργημα,
- για κλοπή,
- για υπεξαίρεση, κοινή ή στην υπηρεσία,
- για απάτη,
- για εκβίαση,
- για πλαστογραφία,
- για απιστία δικηγόρου,
- για δωροδοκία,
- για καταπίεση,
- για απιστία περί την υπηρεσία,
- για παράβαση καθήκοντος,
- για καθ’ υποτροπή συκοφαντική δυσφήμηση,
- για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας,
- για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.
Το κώλυμα ισχύει ανεξάρτητα από το ύψος της ποινής στις περιπτώσεις των αδικημάτων που αναφέρονται ρητά στον νόμο.
2. Όσοι είναι υπόδικοι για τα ίδια αδικήματα
Δικαίωμα διορισμού δεν έχουν και όσοι έχουν παραπεμφθεί με τελεσίδικο βούλευμα:
- για κακούργημα,
- ή για κάποιο από τα συγκεκριμένα πλημμελήματα που προβλέπει ο Υπαλληλικός Κώδικας.
Το κώλυμα εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και εάν το αδίκημα έχει παραγραφεί.
3. Όσοι έχουν στερηθεί τα πολιτικά τους δικαιώματα
Αποκλείονται όσοι, λόγω καταδίκης, έχουν στερηθεί τα πολιτικά τους δικαιώματα, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η στέρηση.
4. Όσοι τελούν υπό δικαστική συμπαράσταση
Δεν μπορούν να διοριστούν πρόσωπα που τελούν:
- υπό πλήρη ή μερική στερητική δικαστική συμπαράσταση,
- υπό πλήρη ή μερική επικουρική δικαστική συμπαράσταση,
- ή και υπό τις δύο καταστάσεις.
Ποιοι αποκλείονται λόγω προηγούμενης απόλυσης από το Δημόσιο
Δεν έχουν δικαίωμα υποβολής αίτησης όσοι απολύθηκαν από:
- δημόσια υπηρεσία,
- Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
- ή άλλο νομικό πρόσωπο του δημόσιου τομέα,
εφόσον η απόλυση έγινε λόγω οριστικής παύσης ή λόγω καταγγελίας της σύμβασης για σπουδαίο λόγο που οφειλόταν σε δική τους υπαιτιότητα.
Το κώλυμα παύει όταν περάσουν πέντε χρόνια από την ημερομηνία της απόλυσης.
Ποιοι μπορούν να κάνουν αίτηση αλλά δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία
Υπάρχει και μια δεύτερη, διαφορετική κατηγορία υποψηφίων. Τα πρόσωπα αυτά μπορούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία και να υποβάλουν αίτηση, όμως δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία εάν εξακολουθούν να διατηρούν την ασυμβίβαστη ιδιότητά τους.
1. Μέτοχοι ή διαχειριστές εμπορικών εταιρειών και έμποροι
Όσοι μετέχουν σε εμπορική εταιρεία ή έχουν την εμπορική ιδιότητα μπορούν να υποβάλουν αίτηση, αλλά πριν από την ανάληψη υπηρεσίας πρέπει:
- να παραιτηθούν από την ασυμβίβαστη θέση,
- ή να αναστείλουν νόμιμα τη λειτουργία της επιχείρησής τους.
Η απλή υποβολή αίτησης διορισμού δεν δημιουργεί πρόβλημα. Το κώλυμα πρέπει, όμως, να έχει αρθεί πριν από την ανάληψη υπηρεσίας.
2. Όσοι ασκούν έργο ασυμβίβαστο με το βουλευτικό αξίωμα
Δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία όσο εξακολουθούν να ασκούν έργα ή δραστηριότητες που ο νόμος και το Σύνταγμα θεωρούν ασυμβίβαστα με το βουλευτικό αξίωμα.
3. Υπάλληλοι του Δημοσίου με πλήρες ωράριο
Όσοι εργάζονται με πλήρες ωράριο:
- στο Δημόσιο,
- σε κρατικό Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου,
- ή σε κρατικό Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου,
μπορούν να υποβάλουν αίτηση, αλλά δεν μπορούν να διατηρήσουν ταυτόχρονα και τις δύο θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Πριν αναλάβουν ως εκπαιδευτικοί πρέπει να έχει λυθεί η προηγούμενη υπηρεσιακή τους σχέση ή να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία παραίτησης.
4. Ιδιοκτήτες και εργαζόμενοι σε φροντιστήρια
Δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία στη δημόσια εκπαίδευση όσο:
- είναι ιδιοκτήτες φροντιστηρίου,
- διδάσκουν σε φροντιστήριο,
- ή παρέχουν αντίστοιχη εκπαιδευτική εργασία που εμπίπτει στο ασυμβίβαστο.
Πριν από την ανάληψη υπηρεσίας πρέπει να έχει διακοπεί η συγκεκριμένη επαγγελματική σχέση.
5. Εκπαιδευτικοί ιδιωτικών σχολείων
Εκπαιδευτικοί που διδάσκουν σε ιδιωτικό σχολείο, είτε με πλήρες είτε με μειωμένο ωράριο, μπορούν να υποβάλουν αίτηση για διορισμό στο Δημόσιο.
Δεν μπορούν, όμως, να αναλάβουν στη δημόσια εκπαίδευση εάν προηγουμένως δεν έχει λυθεί νόμιμα η σχέση εργασίας τους με το ιδιωτικό σχολείο.
6. Εκπαιδευτικοί που κατέχουν δημόσια θέση σε άλλη χώρα
Η κατοχή θέσης εκπαιδευτικού στη δημόσια εκπαίδευση άλλης χώρας αποτελεί κώλυμα διορισμού στην Ελλάδα, ακόμη και εάν ο υποψήφιος είναι δόκιμος και δεν έχει μονιμοποιηθεί.
Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει αίτηση, πρέπει όμως να ακολουθήσει τη νόμιμη διαδικασία παραίτησης που ισχύει στη χώρα όπου υπηρετεί.
Η παραίτηση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο κατά τη δημοσίευση της απόφασης διορισμού στην Ελλάδα σε ΦΕΚ.
Δεν προβλέπεται υποχρεωτικό χρονικό διάστημα αναμονής ανάμεσα στην παραίτηση από τη θέση του εξωτερικού και στον διορισμό στην Ελλάδα. Από τη στιγμή που η παραίτηση έχει ολοκληρωθεί νόμιμα, ο εκπαιδευτικός μπορεί να διοριστεί ως μόνιμος ή να προσληφθεί ως αναπληρωτής, εφόσον πληροί τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Η κρίσιμη διαφορά που πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι
Οι υποψήφιοι δεν πρέπει να συγχέουν τις δύο κατηγορίες:
| Κατηγορία | Δυνατότητα αίτησης | Δυνατότητα ανάληψης |
|---|---|---|
| Καταδίκες, τελεσίδικη παραπομπή, στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων, δικαστική συμπαράσταση | Όχι | Όχι |
| Απόλυση από το Δημόσιο πριν περάσει πενταετία | Όχι | Όχι |
| Εμπορική ιδιότητα ή συμμετοχή σε εταιρεία | Ναι | Μόνο μετά την άρση του κωλύματος |
| Πλήρης απασχόληση στο Δημόσιο | Ναι | Μόνο μετά την αποχώρηση από την προηγούμενη θέση |
| Εργασία ή ιδιοκτησία φροντιστηρίου | Ναι | Μόνο μετά τη διακοπή της δραστηριότητας |
| Εργασία σε ιδιωτικό σχολείο | Ναι | Μόνο μετά τη λύση της εργασιακής σχέσης |
| Δημόσιος εκπαιδευτικός σε άλλη χώρα | Ναι | Μόνο μετά τη νόμιμη ολοκλήρωση της παραίτησης |
Τι πρέπει να κάνουν πριν από την ορκωμοσία
Όσοι ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία πρέπει να κινηθούν έγκαιρα, καθώς η παραίτηση ή η διακοπή μιας επαγγελματικής δραστηριότητας μπορεί να απαιτήσει χρόνο.
Η μη έγκαιρη άρση του κωλύματος μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία ανάληψης υπηρεσίας, ακόμη και εάν ο υποψήφιος έχει ήδη επιλεγεί για διορισμό.
Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να ελέγχουν:
- πότε παράγει έννομα αποτελέσματα η παραίτησή τους,
- ποιο έγγραφο αποδεικνύει τη λύση της προηγούμενης σχέσης,
- αν απαιτείται διακοπή δραστηριότητας στην ΑΑΔΕ ή μεταβολή στο ΓΕΜΗ,
- αν η παραίτηση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν από τη δημοσίευση στο ΦΕΚ ή πριν από την ορκωμοσία,
- και ποια δικαιολογητικά θα ζητηθούν από τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
Η υποβολή της αίτησης δεν σημαίνει ότι παρακάμπτονται τα ασυμβίβαστα. Το κρίσιμο σημείο είναι η ημερομηνία κατά την οποία ο διοριστέος καλείται να αναλάβει υπηρεσία και να αποδείξει ότι δεν διατηρεί πλέον κανένα νόμιμο κώλυμα.
