Με αίτημα προς την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, οι διευθυντές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ζητούν να δοθούν σαφείς οδηγίες για την εφαρμογή του ν. 4823/2021, επισημαίνοντας ότι οι διαφορετικές ερμηνείες από Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Τοπικά Συμβούλια Επιλογής δημιουργούν ανισότητες και ανασφάλεια δικαίου.
Όπως επισημαίνει η Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών Σχολικών Μονάδων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, η διαφορετική ερμηνευτική προσέγγιση έχει οδηγήσει σε «ανομοιόμορφη εφαρμογή του ίδιου νομοθετικού πλαισίου, δημιουργώντας εύλογες αμφιβολίες ως προς την ενιαία εφαρμογή του νόμου και ζητήματα ίσης μεταχείρισης των υποψηφίων».
Ειδικότερα, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι διευθυντές, «από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 31, 39, 41 παρ. 14 και 42 παρ. 1 και 2 του ν. 4823/2021 συνάγεται ότι η κατοχή θέσης στελέχους της εκπαίδευσης δεν αποτελεί αυτοτελές κώλυμα υποβολής υποψηφιότητας για άλλη νομίμως προκηρυσσόμενη ή επαναπροκηρυσσόμενη θέση στελέχους της εκπαίδευσης».
Αυτό σημαίνει ότι ένας εκπαιδευτικός που υπηρετεί ήδη ως Διευθυντής Σχολικής Μονάδας, Προϊστάμενος Τμήματος Εκπαιδευτικών Θεμάτων ή Διευθυντής Εκπαίδευσης μπορεί να διεκδικήσει άλλη θέση χωρίς να χρειάζεται να παραιτηθεί προηγουμένως.
Αντιθέτως, «εφόσον εκδοθεί απόφαση τοποθέτησής του στη νέα θέση, θεωρείται αυτοδικαίως παραιτηθείς από την προηγούμενη θέση», ενώ σε αντίθετη περίπτωση «εξακολουθεί να ασκεί κανονικά τα καθήκοντα της υφιστάμενης θέσης του».
Η επιστολή της Πανελλήνιας Ένωσης Διευθυντών Σχολικών Μονάδων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
«Ερμηνεία των διατάξεων του ν. 4823/2021 σχετικά με τη δυνατότητα υποβολής υποψηφιότητας εν ενεργεία στελεχών της εκπαίδευσης για την πλήρωση όμοιων χηρευουσών θέσεων.
Αξιότιμη κα Υπουργέ,
Με την παρούσα επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη σας ένα ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας, το οποίο έχει ανακύψει κατά την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4823/2021 και αφορά τη δυνατότητα υποβολής υποψηφιότητας από εν ενεργεία στελέχη της εκπαίδευσης για την πλήρωση όμοιων χηρευουσών - κενούμενων θέσεων.
Η διαφορετική ερμηνευτική προσέγγιση που παρατηρείται μεταξύ των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και των αρμόδιων Τοπικών Συμβουλίων Επιλογής έχει οδηγήσει σε ανομοιόμορφη εφαρμογή του ίδιου νομοθετικού πλαισίου, δημιουργώντας εύλογες αμφιβολίες ως προς την ενιαία εφαρμογή του νόμου και ζητήματα ίσης μεταχείρισης των υποψηφίων. Μετά από ενδελεχή μελέτη του θέματος από τον Αντιπρόεδρο της ένωσής μας κο Σπυρόπουλο Γεώργιο και της νομικής μας συμβούλου καταλήξαμε στα εξής:
Επειδή το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δεν προβλέπει ρητώς ως κώλυμα την ιδιότητα του ήδη υπηρετούντος στελέχους της εκπαίδευσης, ενώ, αντιθέτως, περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για τις συνέπειες της τοποθέτησης σε νέα θέση, θεωρούμε ότι η ορθή ερμηνεία των σχετικών διατάξεων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι εν ενεργεία Διευθυντές Σχολικών Μονάδων, Προϊστάμενοι Τμημάτων Εκπαιδευτικών Θεμάτων και Διευθυντές Εκπαίδευσης δύνανται να συμμετέχουν στις σχετικές διαδικασίες επιλογής χωρίς προηγούμενη παραίτηση από τη θέση που κατέχουν (ανεξαρτήτου του τυπικού χρόνου λήξης αυτής).
Προς υποστήριξη της ανωτέρω θέσης παραθέτουμε την ακόλουθη νομική τεκμηρίωση: Στο άρθρο 31 του ν. 4823/2021 καθορίζονται οι προϋποθέσεις και τα κωλύματα συμμετοχής στην διαδικασία επιλογής στελεχών. Μεταξύ αυτών δεν περιλαμβάνεται η ιδιότητα του εν ενεργεία Διευθυντή σχολικής μονάδας, Προϊσταμένου Εκπαιδευτικών Θεμάτων ή Διευθυντή Εκπαίδευσης. Στο άρθρο 39 του ίδιου νόμου ορίζεται: «…3. Οι υποψήφιοι για τις προκηρυσσόμενες θέσεις στελεχών της εκπαίδευσης υποβάθμιζουν αίτηση, η οποία συνοδεύεται από τα απαραίτητα για την απόδειξη των τυπικών τους προσόντων δικαιολογητικά, σε πληροφοριακό σύστημα ή στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, όπου έχουν οργανική θέση, ως εξής: … δ) οι υποψήφιοι για τις θέσεις των Διευθυντών Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης μπορούν να υποβάλουν αίτηση για τις θέσεις των Διευθυντών Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης μίας Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ε) οι υποψήφιοι για τις θέσεις Διευθυντών σχολικών μονάδων και Εργαστηριακών Κέντρων (Ε.Κ.) μπορούν να υποβάλουν αίτηση για τις θέσεις του συνόλου των σχολικών μονάδων και Ε.Κ., αντίστοιχα, μίας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης. .. στ) οι υποψήφιοι για τις θέσεις προϊσταμένων Τμημάτων Εκπαιδευτικών Θεμάτων των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης μπορούν να υποβάλουν αίτηση για τη θέση μίας (1) Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, …..». Στο άρθρο δεν ορίζεται ότι η Διεύθυνση αυτή πρέπει να είναι εκείνη στην οποία ο υποψήφιος υπηρετεί ή έχει οργανική θέση.
Στο άρθρο 41 του ίδιου ως άνω νόμου αναφέρεται: «…14. Αν, ύστερα από την ολοκλήρωση των διαδικασιών των παρ. 1 έως 13, δεν συμπληρωθούν οι κενές και κενούμενες θέσεις στελεχών της εκπαίδευσης, τότε η επιλογή γίνεται με την επαναπροκήρυξη των συγκεκριμένων θέσεων. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται και στην περίπτωση εμφάνισης κενών θέσεων μετά τη λήξη της ισχύος των πινάκων επιλογής των περ. στ) έως κ) της παρ. 2 του άρθρου 30.» Στο άρθρο 42 του ν. 4823/2021 ορίζεται ότι «1. Η επιλογή και τοποθέτηση των στελεχών της εκπαίδευσης γίνεται για τετραετή θητεία, η οποία ξεκινά με την τοποθέτησή τους και λήγει την 31η Ιουλίου του τέταρτου έτους που ακολουθεί την επιλογή, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 44 και της παρ. 6 του άρθρου 60. Η επιλογή και η τοποθέτηση στις κενούμενες θέσεις γίνονται για το υπόλοιπο της θητείας. …. 2. Όσοι τοποθετούνται σε θέσεις στελεχών της εκπαίδευσης διαγράφονται, μετά από την έκδοση της απόφασης τοποθέτησης, από τον αξιολογικό πίνακα επιλογής και θεωρείται ότι έχουν αυτοδικαίως παραιτηθεί από άλλη θέση στελέχους της εκπαίδευσης που κατέχουν. Όσοι κατατάσσονται τόσο στους πίνακες: α) των περ. στ) έως ιζ) όσο και β) των περ. ιη) έως κ) της παρ. 2 του άρθρου 30 και τοποθετούνται σε θέση στελέχους της εκπαίδευσης διαγράφονται, μετά από την έκδοση της απόφασης τοποθέτησης, σωρευτικά από τους πίνακες επιλογής των περ. α) και β) της παρούσας. Το δεύτερο εδάφιο δεν ισχύει για όσους τοποθετούνται σε θέση στελέχους εκπαίδευσης των περ. δ) έως ιε) της παρ. 3 του άρθρου 30….»
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 31, 39, 41 παρ. 14 και 42 παρ. 1 και 2 του ν. 4823/2021 συνάγεται ότι η κατοχή θέσης στελέχους της εκπαίδευσης δεν αποτελεί αυτοτελές κώλυμα υποβολής υποψηφιότητας για άλλη νομίμως προκηρυσσόμενη ή επαναπροκηρυσσόμενη θέση στελέχους της εκπαίδευσης. Επομένως, εκπαιδευτικός που υπηρετεί ως Διευθυντής Σχολικής Μονάδας, Προϊστάμενος Τμήματος Εκπαιδευτικών Θεμάτων ή Διευθυντής Εκπαίδευσης δύναται, εφόσον διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα και τηρούνται οι γεωγραφικοί περιορισμοί του άρθρου 39, να υποβάλει υποψηφιότητα για κενή θέση στην ίδια ή σε άλλη Διεύθυνση Εκπαίδευσης, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη παραίτησή του από τη θέση που κατέχει.
Εφόσον εκδοθεί απόφαση τοποθέτησής του στη νέα θέση, θεωρείται αυτοδικαίως παραιτηθείς από την προηγούμενη θέση, σύμφωνα με το άρθρο 42 παρ. 2 του ν. 4823/2021. Αν δεν επιλεγεί ή δεν τοποθετηθεί, εξακολουθεί να ασκεί κανονικά τα καθήκοντα της υφιστάμενης θέσης του. Η δε τοποθέτηση σε κενούμενη θέση πραγματοποιείται για το υπόλοιπο της οικείας θητείας, σύμφωνα με το άρθρο 42 παρ. 1 του ίδιου νόμου.
Η ανωτέρω ερμηνεία επιβάλλεται όχι μόνο από το γράμμα αλλά και από τον σκοπό των ανωτέρω διατάξεων. Η επίκληση της ανάγκης αποτροπής διοικητικής ή γραφειοκρατικής αναστάτωσης δεν δύναται να αποτελέσει νόμιμο λόγο περιορισμού ή αποκλεισμού του δικαιώματος των εν ενεργεία στελεχών της εκπαίδευσης να διεκδικήσουν άλλη ομοιόβαθμη χηρεύουσα θέση, εφόσον τέτοιος περιορισμός δεν προβλέπεται ρητώς από τον νόμο. Το δικαίωμα υπηρεσιακής μετακίνησης ή βελτίωσης της υπηρεσιακής θέσης δεν συνιστά κώλυμα συμμετοχής κατά το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, ενώ η επίκληση προγενέστερων κανονιστικών ρυθμίσεων, οι οποίες δεν ισχύουν πλέον, δεν δύναται να θεμελιώσει διαφορετική ερμηνευτική προσέγγιση.
Περαιτέρω, η ανωτέρω ερμηνεία έχει ήδη τύχει εφαρμογής από τη Διοίκηση, καθώς Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Τοπικά Συμβούλια Επιλογής έχουν επιτρέψει τη συμμετοχή και έχουν τοποθετήσει εν ενεργεία Διευθυντές Σχολικών Μονάδων σε αντίστοιχες χηρεύουσες θέσεις, χωρίς να απαιτηθεί προηγούμενη παραίτηση από τη θέση που κατείχαν. Η διαφορετική αντιμετώπιση ομοίων περιπτώσεων από διαφορετικά διοικητικά όργανα θα οδηγούσε σε άνιση εφαρμογή του ίδιου νομοθετικού πλαισίου, κατά παράβαση των αρχών της νομιμότητας, της ίσης μεταχείρισης, της ασφάλειας δικαίου και της χρηστής διοίκησης, οι οποίες δεσμεύουν τη διοικητική δράση.
Каτόπιν των ανωτέρω, παρακαλούμε για τις δικές σας ενέργειες, προκειμένου να διασφαλισθεί η ενιαία και ορθή εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4823/2021 από όλες τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και τα αρμόδια Τοπικά Συμβούλια Επιλογής, σύμφωνα με το γράμμα και τον σκοπό του νόμου, καθώς και με τις θεμελιώδεις αρχές της νομιμότητας, της ίσης μεταχείρισης, της ασφάλειας δικαίου και της χρηστής διοίκησης.
Ειδικότερα, παρακαλούμε να παρασχεθούν οι αναγκαίες ερμηνευτικές οδηγίες προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να καταστεί απολύτως σαφές ότι η ιδιότητα του εν ενεργεία Διευθυντή Σχολικής Μονάδας, Προϊσταμένου Τμήματος Εκπαιδευτικών Θεμάτων ή Διευθυντή Εκπαίδευσης δεν συνιστά κώλυμα συμμετοχής σε διαδικασία επιλογής για την πλήρωση όμοιας χηρεύουσας θέσης, εφόσον δεν προβλέπεται σχετικός περιορισμός από την ισχύουσα νομοθεσία, ενώ οι συνέπειες της τυχόν επιλογής και τοποθέτησης ρυθμίζονται ήδη ρητώς από το άρθρο 42 του ν. 4823/2021. Η έκδοση σχετικής διευκρινιστικής εγκυκλίου ή ερμηνευτικής οδηγίας θα συμβάλει καθοριστικά στην ομοιόμορφη εφαρμογή του νόμου σε ολόκληρη την επικράτεια, θα αποτρέψει την άνιση μεταχείριση των υποψηφίων και θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου και την εμπιστοσύνη των διοικουμένων προς τη Διοίκηση.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε αναγκαία διευκρίνιση και ευελπιστούμε στην άμεση επίλυση του ζητήματος, προς διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής του νόμου και της ίσης μεταχείρισης όλων των υποψηφίων.
Για το Δ.Σ.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Κούτσικος Λάμπρος
Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Νικολάου Ζαφειρώ»
