Η κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού στις τελευταίες δεκαετίες – ανεξάρτητα από το όποιο κυβερνητικό σχήμα – και οι φανερές αλλά και οι κρυφές μορφές της ιδιωτικοποίησης μαζί με τη διαρκώς διαστελλόμενη υποχρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης έχουν θέσει την ατζέντα κυρίως της μετωπικής αντιπαράθεσης μεταξύ κυβερνήσεων και εκπαιδευτικών Ομοσπονδιών. Διάλογος δεν υπάρχει καθόλου.
Το αντιεκπαιδευτικό κυβερνητικό κλίμα δεν επιτρέπει να σημειωθούν προοδευτικές κατακτήσεις για το σχολείο και τον εκπαιδευτικό και δεν υπάρχουν στοιχεία εκδημοκρατισμού του εκπαιδευτικού συστήματος. Αντίθετα, έχουμε ένταση των ανισοτήτων με πολλαπλές μορφές, και πλεονάζουν όλο και πιο ακραίες περικοπές στα δικαιώματα και στο εισόδημα των εκπαιδευτικών.
Φυσικά, η ευθύνη βαραίνει την κυβέρνηση της Ν.Δ. και την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας που έχουν διαμορφώσει μια πολιτική αυταρχισμού και καταστολής απέναντι στους εκπαιδευτικούς. Το γεγονός ότι η συνδικαλιστική παράταξη η προσκείμενη στη ΝΔ μειώνει την επιρροή της στις εκπαιδευτικές Ομοσπονδίες πιστοποιεί την εχθρότητα της ΝΔ απέναντι στους εκπαιδευτικούς.
Σε αυτό το κλίμα η παρέμβαση της ΠΕΚ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση – αν και υπολείπεται σε αριθμητικούς όρους – είναι σημαντική, αφού οι πιο δημιουργικές θέσεις που έχει αποφασίσει η ΟΛΜΕ είχαν τον δικό της καταλυτικό ρόλο.
Η ΠΕΚ είναι η μετεξέλιξη της ΠΑΣΚ – Καθηγητών, που δέσποζε στο εκπαιδευτικό κίνημα στο μεγαλύτερο διάστημα της μεταπολιτευτικής περιόδου με σημαντική προσφορά στη δημόσια εκπαίδευση και στο εκπαιδευτικό κίνημα. Η εκδήλωση της κρίσης σε χρόνια διακυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ – στο οποίο ήταν ιδεολογικά προσκείμενη η εν λόγω παράταξη – και ορισμένα οργανωτικά προβλήματα σε προηγούμενες εποχές επέδρασαν αρνητικά στη δυναμική της.
Σημαντικό στοιχείο σε αυτή την αρνητική εξέλιξη υπήρξε το γεγονός ότι έχουν εισαχθεί πλέον στην εκπαίδευση νέες γενιές εκπαιδευτικών, που δεν βίωσαν οφέλη, που είχαν διαμορφώσει οι νόμοι του ΠΑΣΟΚ: ο Ν. 1566/1985 για την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ο Ν. 1268/1982 για την Τριτοβάθμια εκπαίδευση και ο Ν. 1264/1982 για τον συνδικαλισμό.
Ήταν το πιο δημοκρατικό θεσμικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε ποτέ στην ιστορία της Ελλάδας τόσο για την εκπαίδευση και για το εκπαιδευτικό κίνημα όσο και για το ευρύτερο συνδικαλιστικό κίνημα. Σήμερα, οι εκπαιδευτικοί φυσικά δεν μπορούν να λειτουργήσουν σε αυτό το πολιτικό συγκείμενο - έχουν καταργηθεί οι προηγούμενοι νόμοι. Αντίθετα, ζουν σε μια πολύ δύσκολη περίοδο, με μισθούς προσβλητικούς, με δικαιώματα συρρικνωμένα, με ποσοστά αναπληρωτών πρωτόγνωρα.
Η ΠΕΚ έχει σαφές προοδευτικό ιδεολογικό πλαίσιο αναφοράς με πυρήνες τη δημοκρατική παιδεία και την ουμανιστική εκπαίδευση – έξω από τα σημερινά απολίτικα κομματικά χωνευτήρια. Γιατί το τι εκπαίδευση και τι παιδεία θέλουμε είναι ζήτημα βαθιά κοινωνικό και κοσμοθεωρητικό.
Σημαντικά στοιχεία της είναι αφενός η δημιουργικότητα με επεξεργασία θέσεων για την εκπαίδευση, το σχολείο, τον εκπαιδευτικό με πολύ συγκροτημένο τρόπο και αφετέρου ο κινηματικός της χαρακτήρας και η κουλτούρα του ουσιαστικού διαλόγου και των συνθέσεων στους συνδικαλιστικούς φορείς. Χωρίς αυτά τα στοιχεία δεν μπορεί να υπάρξει παρεμβατικότητα και αποτελεσματικότητα στο κίνημα. Δίνει έμφαση τόσο στη διεκδίκηση και στην ανάπτυξη συλλογικών αγώνων όσο και στη διαμόρφωση συνολικής πρότασης για τη δημόσια εκπαίδευση.
Η έντονη και συστηματική δυναμική του Γραμματέα, του αναπληρωτή Γραμματέα, της Γραμματείας και του συνόλου των στελεχών δίνει όλο και μεγαλύτερη δυναμική στον συλλογικό της αγώνα.
Υπάρχουν περιοχές στις οποίες η ΠΕΚ έχει απόλυτα επιδραστικό ρόλο. Αναφέρω ενδεικτικά μερικά παραδείγματα ΕΛΜΕ για τις εκλογές αντιπροσώπων για το 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ. Α΄ Κορινθία 59,5% 1η δύναμη και 3 αντιπρόσωποι, Α΄ Δωδεκανήσου 1η δύναμη 50% και 4 αντιπρόσωποι, Ηράκλειο 1η δύναμη και 4 αντιπρόσωποι, Ροδόπη 1η δύναμη, Ευρυτανία 1η δύναμη και τον μοναδικό αντιπρόσωπο, Κιλκίς 1η δύναμη, Χίος 1η δύναμη κλπ.
Η ισχυροποίηση της οργανωτικής της αναφοράς της δίνει τη δυνατότητα να ανοίξει νέους δυναμικούς ορίζοντες, και αυτό θα είναι – κατά την ταπεινή γνώμη μου – σημαντικός παράγοντας για τη δημόσια εκπαίδευση, τον εκπαιδευτικό, το κίνημα.
