Στο επίκεντρο των εργασιών της βάζει σήμερα η αρμόδια Επιτροπή της Βουλής τη συνταγματική αναθεώρηση στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για το άρθρο 16 και την αρχιτεκτονική της ανώτατης εκπαίδευσης.
Το πακέτο των κυβερνητικών προτάσεων που εξετάζεται περιλαμβάνει μια σειρά από παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η συστηματική κρατική μέριμνα για την προστασία και την ανάδειξη της ελληνικής γλώσσας, η συνταγματική θωράκιση της ελληνικής σημαίας ως εθνικού συμβόλου, καθώς και η ριζική μεταρρύθμιση που θα επιτρέπει την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.
Αυτά τα ιδρύματα θα μπορούν να έχουν είτε δημόσιο είτε ιδιωτικό χαρακτήρα, θα διέπονται από καθεστώς πλήρους αυτοδιοίκησης, ενώ θα τελούν υπό την εποπτεία του Κράτους με βασικό όρο τη διασφάλιση του υψηλού επιπέδου των παρεχόμενων σπουδών.
Αναλυτικά το κείμενο της συνταγματικής αναθεώρησης όπως κατατέθηκε στη Βουλή
Το παρασκήνιο της αναθεώρησης του άρθρου 16
Η πρόταση για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος αποτυπώνει μια κορυφαία πολιτική επιλογή της Νέας Δημοκρατίας για την «απελευθέρωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο και τη θέσπιση του Μη Κρατικού Πανεπιστημίου», η οποία «θα διευρύνει το πεδίο ελευθερίας επιλογών των νέων Ελλήνων, θα εγγυάται την ισότητα ευκαιριών, για όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να φοιτήσουν στο εξωτερικό ή όσους δεν μπόρεσαν να σπουδάσουν, λόγω δυσκολιών στα νεανικά τους χρόνια, και θα ενισχύσει την κοινωνική κινητικότητα».
Σύμφωνα με κύκλους της Νέας Δημοκρατίας, η μεταβολή αυτή στοχεύει στο να μετατρέψει την Ελλάδα «από νησίδα εκπαιδευτικού απομονωτισμού, διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο». Παράλληλα, βασική θέση της Νέας Δημοκρατίας παραμένει ότι «επαναπατρίζοντας μέρος έστω των 53.000 εξόριστων Ελλήνων φοιτητών και άλλων τόσων διακεκριμένων ερευνητών και προσελκύοντας και ξένους, θα δημιουργηθεί μια νέα πηγή για το ΑΕΠ, νέες θέσεις εργασίας και φυσικά άμεσες ελληνικές και ξένες επενδύσεις στον τομέα της παιδείας και του πολιτισμού, εισάγοντας την ελληνική οικονομία στη διεθνή εκπαιδευτική αγορά, από την οποία ήταν απούσα».
«Έχει νόημα;» - Το δίλλημα μετά την απόφαση του ΣτΕ
Πέρα από την καθαρά πολιτική αντιπαράθεση, μια ιδιαίτερα βαρύνουσα παράμετρος της σημερινής συνεδρίασης στην Επιτροπή Αναθεώρησης αναμένεται να αποτελέσει η υφιστάμενη κατάσταση των δημόσιων πανεπιστημίων, η δικαστική ερμηνεία, η εγχώρια νομολογία, αλλά και το ενωσιακό δίκαιο.
Στο τραπέζι των συζητήσεων ανακύπτουν περίπλοκα νομικά και συνταγματικά ερωτήματα, τα οποία αναμένεται να τεθούν με ένταση από τα μέλη της επιτροπής. Τα βασικότερα από αυτά επικεντρώνονται στο «αν μετά την απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ για τα αλλοδαπά πανεπιστήμια, έχει πρακτική σημασία και η αναθεώρηση του άρθρου 16», στο «μήπως τελικά τα συντάγματα αλλάζουν και χωρίς να αναθεωρούνται», καθώς και στο «πώς το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο έχει εισχωρήσει στο συνταγματικό δίκαιο», εξεταζόμενο πάντα σε άμεση συνάρτηση με το άρθρο 28 του Συντάγματος, το οποίο καθορίζει τις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και ενσωμάτωσης.
