Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο οργάνωσης και πραγματοποίησης των σχολικών εκδρομών επεξεργάζεται το Υπουργείο Παιδείας, με στόχο –όπως υποστηρίζεται– την ενίσχυση της ασφάλειας, της διαφάνειας και του παιδαγωγικού χαρακτήρα των μετακινήσεων των μαθητών.
Οι προτάσεις που συζητούνται αγγίζουν σχεδόν κάθε πτυχή των σχολικών εκδρομών, από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τις πληρωμές μέχρι τους ελέγχους των λεωφορείων, τις υποχρεώσεις των γονέων και τα μέτρα αντιμετώπισης παραβατικών συμπεριφορών.
Τριμελής επιτροπή σε κάθε σχολείο
Μεταξύ των σχεδιασμών περιλαμβάνεται η σύσταση τριμελούς επιτροπής σε κάθε σχολική μονάδα, η οποία θα έχει αυξημένο ρόλο στον σχεδιασμό, την οργάνωση και την εποπτεία των εκπαιδευτικών επισκέψεων και εκδρομών.
Στόχος είναι να περιοριστεί η συγκέντρωση ευθύνης σε ένα μόνο πρόσωπο και να διαμορφωθεί ένα συλλογικό πλαίσιο λήψης αποφάσεων.
Ενιαίος τρόπος πληρωμών
Παράλληλα εξετάζεται η καθιέρωση ενιαίου συστήματος οικονομικής διαχείρισης και πληρωμών, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια στις συναλλαγές μεταξύ σχολείων, γονέων και τουριστικών γραφείων.
Το υπουργείο επιδιώκει να περιοριστούν οι διαφορετικές πρακτικές που εφαρμόζονται σήμερα από σχολείο σε σχολείο και συχνά δημιουργούν προβλήματα ή παρερμηνείες.
Επιστροφή στον παιδαγωγικό και μορφωτικό χαρακτήρα
Κεντρικό στοιχείο των αλλαγών αποτελεί η ανάδειξη του παιδαγωγικού και μορφωτικού ρόλου των εκδρομών.
Στο υπουργείο εκφράζεται η άποψη ότι οι σχολικές μετακινήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως ψυχαγωγικές δραστηριότητες, αλλά οφείλουν να συνδέονται περισσότερο με εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς στόχους.
Ηλεκτρονικές υπεύθυνες δηλώσεις μέσω eSchool
Στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού της εκπαίδευσης εξετάζεται η δυνατότητα οι υπεύθυνες δηλώσεις των γονέων να υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του eSchool.
Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται ότι θα μειωθεί η γραφειοκρατία, θα επιταχυνθούν οι διαδικασίες και θα υπάρχει άμεση ηλεκτρονική καταγραφή των εγκρίσεων.
Εκτός εκδρομών οι διευθυντές σχολείων;
Ένα ακόμη ζήτημα που φαίνεται να απασχολεί το υπουργείο είναι η παρουσία των διευθυντών στις πολυήμερες εκδρομές.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, εξετάζεται η κατεύθυνση να μην συμμετέχουν οι διευθυντές στις εκδρομές, ώστε να μη μένει «ακέφαλη» η σχολική μονάδα κατά την απουσία τους και να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία του σχολείου.
Αυστηρότεροι τροχονομικοί έλεγχοι
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην οδική ασφάλεια.
Οι σχεδιασμοί προβλέπουν ότι οι έλεγχοι της Τροχαίας θα ξεκινούν από το πρώτο χιλιόμετρο της διαδρομής και δεν θα περιορίζονται μόνο στις μετακινήσεις μεγάλων αποστάσεων, όπως συμβαίνει συχνά σήμερα.
Παράλληλα εξετάζεται σύστημα πιστοποίησης των λεωφορείων από την Τροχαία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ενδεχομένως ενός μήνα, με κριτήριο και τα χιλιόμετρα που έχει διανύσει κάθε όχημα.
Επίσης, επανέρχεται στο προσκήνιο η αυστηρή εφαρμογή της πρόβλεψης για δεύτερο οδηγό στις διαδρομές άνω των 4.400 χιλιομέτρων συνολικής απασχόλησης, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα οδικής ασφάλειας και τα όρια εργασίας των επαγγελματιών οδηγών.
Νέες δεσμεύσεις για γονείς και μαθητές
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται και η καθιέρωση αυστηρότερων υπεύθυνων δηλώσεων από τους γονείς.
Σε αυτές θα προβλέπεται ρητά ότι οι μαθητές δεν επιτρέπεται να μεταφέρουν ή να κατέχουν αλκοόλ, επικίνδυνα αντικείμενα ή όπλα κατά τη διάρκεια της εκδρομής.
Παράλληλα εξετάζεται η δυνατότητα λήψης άμεσων μέτρων σε περιπτώσεις σοβαρής παραβατικής συμπεριφοράς, ακόμη και η πρόωρη επιστροφή μαθητή ή μαθήτριας όταν η συμπεριφορά του ή της παρακωλύει την ομαλή διεξαγωγή της εκδρομής ή θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της ομάδας.
Η μεγάλη απουσία: Η αποζημίωση των εκπαιδευτικών
Παρά το εύρος των αλλαγών που συζητούνται, ένα ζήτημα φαίνεται να παραμένει εκτός ατζέντας: η οικονομική κάλυψη των εκπαιδευτικών που συνοδεύουν τις εκδρομές.
Κατά τη διάρκεια των σχετικών συζητήσεων δεν υπήρξε αναφορά στην επαναφορά της εκτός έδρας αποζημίωσης που ίσχυε παλαιότερα για τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν σε πολυήμερες μετακινήσεις.
Πρόκειται για ένα αίτημα που διατυπώνεται εδώ και χρόνια από εκπαιδευτικές οργανώσεις, οι οποίες επισημαίνουν ότι οι συνοδοί εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν αυξημένες ευθύνες επί 24ώρου βάσεως, συχνά χωρίς καμία οικονομική αναγνώριση του έργου τους.
Έτσι, ενώ το νέο πλαίσιο φαίνεται να κινείται προς την κατεύθυνση της αυστηρότερης οργάνωσης και ασφάλειας των εκδρομών, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν θα υπάρξει και μέριμνα για τους εκπαιδευτικούς που καλούνται να επωμιστούν το βάρος της εφαρμογής του.