Κοκκινάκη Υπατία Σε σχόλιο για το έγγραφο που απέστειλε η Α΄ Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αθήνας σχετικά με τις καταγγελίες γονέων προς εκπαιδευτικούς, προχωρά η Ανεξάρτητη Ριζοσπαστική Πρωτοβουλία του Συλλόγου Εκπαιδευτιών Π.Ε. «Η Αθηνά», καταδεικνύοντας την «κοινωνική μάστιγα» που έχει λάβει το φαινόμενο τα τελευταία χρόνια.
Όπως αναφέρει η Πρωτοβουλία, οι επιπτώσεις για τους εκπαιδευτικούς είναι πολυεπίπεδες: «έντονη ανασφάλεια, άγχος, φόβος», «εργασιακή εξουθένωση» και «περιορισμός ή και ακούσιος αυτοπεριορισμός της δράσης και του ρόλου των εκπαιδευτικών».
Στο σχόλιό της, η Πρωτοβουλία επισημαίνει ότι το έγγραφο της Διεύθυνσης, με τις οδηγίες επικοινωνιακής διαχείρισης των καταγγελιών —όπως «άμεση, διαφανή επικοινωνία», «ενεργητική ακρόαση», «θέση ορίων»— κινδυνεύει να γίνει «μια ακόμη παράμετρος αποκλειστικής απόδοσης των ευθυνών στους εκπαιδευτικούς».
Όπως σημειώνεται, η πραγματική αιτία του φαινομένου εντοπίζεται σε ευρύτερους κοινωνικούς και θεσμικούς παράγοντες: «ένα σχολείο εντεινόμενα ταξικό, ανταγωνιστικό, αναποτελεσματικό, εμπορευματοποιημένο, κατηγοριοποιημένο, κατασταλτικό». Η υποβάθμιση των σχολικών υποδομών, η έλλειψη προσωπικού, οι πενιχροί μισθοί και η πίεση από τις πολιτικές αξιολόγησης συνθέτουν το υπόβαθρο στο οποίο «ανθεί ο ανταγωνισμός και προβάλλεται ως μοναδική διέξοδος η εξατομικευμένη - ιδιωτική υπέρβαση των δυσχερειών».
Η Πρωτοβουλία καταλήγει με σαφή προσανατολισμό: οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται προστασία και υποστήριξη, αλλά ταυτόχρονα αγωνίζονται για ένα σχολείο που να «μορφώνει και να ανοίγει δρόμους και όχι να κατατάσσει και να απαξιώνει», έχοντας στο πλευρό τους τους γονείς και τους μαθητές και απέναντί τους τις κυβερνητικές πολιτικές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το έγγραφο της Α΄ Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αθήνας με τίτλο «Παιδαγωγική αντιμετώπιση καταγγελιών από γονείς σε εκπαιδευτικούς» παρέχει συγκεκριμένες οδηγίες για την αντιμετώπιση των γονεϊκών καταγγελιών.
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διερευνούν αντικειμενικά τα παράπονα, να συνεργάζονται με τους γονείς και να διασφαλίζουν το συμφέρον του μαθητή, ενώ επισημαίνεται η σημασία της θέσης ορίων σε περίπτωση απειλών ή δυσφήμισης. Το έγγραφο υπενθυμίζει επίσης ότι πάνω από το 85% των καταγγελιών κρίνονται αβάσιμες και αναφέρει τις ψυχολογικές επιπτώσεις στους εκπαιδευτικούς, όπως άγχος και επαγγελματική εξουθένωση.
Παράλληλα, περιγράφει τη διαδικασία προανάκρισης σε Αστυνομικό Τμήμα και τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα παιδαγωγικής προσέγγισης πριν από οποιαδήποτε ποινική εμπλοκή. Το έγγραφο καταλήγει με μια συμβουλή που τονίζει την υπομονή ως βασικό εργαλείο των εκπαιδευτικών: «Οχυρώστε το θάρρος με το τείχος της υπομονής» (Philip Sidney).
Δείτε εδώ αναλυτικά το έγγραφο της Α΄ Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αθήνας.
Τι αναφέρει το έγγραφο
«Παιδαγωγική αντιμετώπιση καταγγελιών από γονείς σε εκπαιδευτικούς»
Στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων μου και των καθηκόντων μου με αφορμή , περιπτώσεων γονέων που σπεύδουν να καταγγείλουν, να αναφέρουν, να δυσφημήσουν έναν εκπαιδευτικό, βασισμένοι σε ένα παράπονο του παιδιού τους, μερικές φορές χωρίς να διασταυρώσουν την αλήθεια σε Δημόσιες Υπηρεσίες , πχ και σε Αστυνομικά Τμήματα .
Η παιδαγωγική αντιμετώπιση καταγγελιών από γονείς απαιτεί ψυχραιμία, ενεργητική ακρόαση και άμεση, διαφανή επικοινωνία. Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να διερευνούν τα παράπονα με αντικειμενικότητα, διαχωρίζοντας την πληροφορία από τη συναισθηματική φόρτιση, στοχεύοντας στην επίλυση μέσω διαλόγου, συνεργασίας και τήρησης του σχολικού κανονισμού, διασφαλίζοντας πάντα το συμφέρον του μαθητή .
Συγκεκριμένα σας υπενθυμίζουμε τις Βασικές Αρχές και Παιδαγωγική Προσέγγιση:
Ενεργητική Ακρόαση: Ο εκπαιδευτικός πρέπει να ακούει με προσοχή τον γονέα χωρίς να διακόπτει, δείχνοντας ενσυναίσθηση, ακόμη και αν η καταγγελία φαίνεται αβάσιμη, προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση .
Διερεύνηση με Αντικειμενικότητα: Δεν πρέπει να υπάρχει άμεση αμυντική στάση. Ο εκπαιδευτικός οφείλει να συλλέγει πληροφορίες, να μιλάει με το παιδί (αν χρειάζεται) και να διασταυρώνει τα γεγονότα πριν απαντήσει.
Συνεργατική Προσέγγιση: Στόχος είναι η οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης. Ο γονέας πρέπει να αισθανθεί ότι ο εκπαιδευτικός είναι σύμμαχος στην εκπαιδευτική διαδικασία του παιδιού του, όχι εχθρός.
Διαφάνεια και Ενημέρωση: Αν η καταγγελία αφορά θέματα που προβλέπονται από τον εσωτερικό κανονισμό (π.χ. σχολική βία), πρέπει να ακολουθούνται οι επίσημες διαδικασίες του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου.
Θέση Ορίων: Εάν η καταγγελία συνοδεύεται από απειλές ή δυσφήμιση, ο εκπαιδευτικός πρέπει να θέτει σαφή όρια, υπενθυμίζοντας τους κανόνες επικοινωνίας και, αν χρειαστεί, να εμπλέκει τη διεύθυνση του σχολείου .
Σύμφωνα με στοιχεία εκπαιδευτικών ομοσπονδιών, πάνω από το 85% των καταγγελιών γονέων εναντίον εκπαιδευτικών κρίνονται αβάσιμες.
Οι ψυχολογικές επιπτώσεις περιλαμβάνουν άγχος, επαγγελματική εξουθένωση , με αποτέλεσμα τη μείωση της απόδοσης του εκπαιδευτικού στο παιδαγωγικό του έργο. Υπάρχουν στιγμές στο σχολείο που η παιδαγωγική σχέση δοκιμάζεται όχι μέσα στην τάξη, αλλά έξω από αυτήν. Όχι από τα παιδιά, αλλά από τους ενήλικες -τους γονείς . Από εκείνους που, θεωρητικά, θα έπρεπε να είναι οι φυσικοί σύμμαχοι των εκπαιδευτικών.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, το 64% των Ελλήνων εκπαιδευτικών δηλώνει ότι έχει βιώσει έντονο εργασιακό άγχος, και το 28% σκέφτηκε να εγκαταλείψει το επάγγελμα.
Ενημερωτικά σας γνωστοποιούμε σε περίπτωση καταγγελίας γονέα εναντίον εκπαιδευτικού σε Αστυνομικό Τμήμα:
Αντιμετώπιση από την Αστυνομία (Προανάκριση):
Κλήση/Προσαγωγή: Σε περίπτωση καταγγελίας, ο εκπαιδευτικός μπορεί να κληθεί για κατάθεση ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις (π.χ. επ' αυτοφώρω), να υπάρξει προσαγωγή.
Έρευνα: Η αστυνομία υποχρεούται να διενεργήσει προανάκριση, συλλέγοντας στοιχεία, καταθέσεις μαρτύρων και μαρτυρίες των εμπλεκομένων.
Ενημέρωση Εισαγγελέα: Για κάθε αξιόποινη πράξη, ενημερώνεται άμεσα ο Εισαγγελέας, ο οποίος κατευθύνει την έρευνα.
Δικαιώματα & Προστασία Εκπαιδευτικών:
Νομική Υποστήριξη: Ο εκπαιδευτικός έχει δικαίωμα να συνοδεύεται από δικηγόρο σε οποιαδήποτε φάση της προανάκρισης ή της κατάθεσης. , Επισημαίνεται η ανάγκη παιδαγωγικής προσέγγισης πριν την ποινική εμπλοκή.
Περαίνοντας , Αξιότιμοι/ες Συνάδελφοι/ σσες σας θυμίζω το εξής για να πετύχουμε το καλύτερο για τους/τις μαθητές/τριες μας:
«Οχυρώστε το θάρρος με το τείχος της υπομονής.»
Philip Sidney
Άγγλος ποιητής (1554-1586)
Ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Ριζοσπαστικής Πρωτοβουλίας του Συλλόγου Εκπαιδευτιών Π.Ε. «Η Αθηνά»
Σχόλιο για το έγγραφο που απέστειλε η Α΄Διεύθυνση ΠΕ Αθήνας στις σχ. μονάδες για τις καταγγελίες των γονέων προς τους εκπαιδευτικούς
Το φαινόμενο των καταγγελιών γονέων έναντι εκπαιδευτικών έχει λάβει τα τελευταία χρόνια αξιοπρόσεκτες διαστάσεις. Πρόκειται για μια κοινωνική μάστιγα, η οποία βιώνεται ως μια διαρκής απειλή εκ μέρους των εκπαιδευτικών, ενώ οι συνέπειές της περιλαμβάνουν παραμέτρους ψυχολογικές (έντονη ανασφάλεια, άγχος, φόβος), διδακτικές - επαγγελματικές (εργασιακή εξουθένωση), έως και ευρύτερες κοινωνικές (περιορισμός ή και ακούσιος αυτοπεριορισμός της δράσης και του ρόλου των εκπαιδευτικών στο κοινωνικό σύστημα που επενεργούν). Οι πολυεπίπεδες επιπτώσεις για τους εκπαιδευτικούς δυσχεραίνουν άμεσα τη γενικότερη λειτουργία του σχολείου: Πυκνώνουν τα περιστατικά γονέων που εισβάλλουν μαινόμενοι στον χώρο του σχολείου και προσβάλλουν ή καθυβρίζουν εκπαιδευτικούς, μαθητών που αμφισβητούν τον ρόλο των δασκάλων τους, συχνά με προκλητικό τρόπο κλπ. Είναι ενδεικτική η περίπτωση του πρόσφατου θανάτου της καθηγήτριας αγγλικών, η υγεία της οποίας επιβαρύνθηκε από τις απαράδεκτες, όπως κατήγγειλε η ίδια, συνθήκες εργασίας της. Ο φαύλος κύκλος της διαρκούς υποτίμησης της αξιοπρέπειας και του ρόλου του εκπαιδευτικού διαρκώς αναπαράγεται!
Μέσα στις ανωτέρω περιγραφείσες συνθήκες είναι τουλάχιστον άκαιρο το έγγραφο που συντάχθηκε και απεστάλη με ευθύνη της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ά Αθήνας στα σχολεία της περιοχής. Στο πλαίσιο του, παρέχονται κατευθύνσεις για την αντιμετώπιση των καταγγελιών με έμφαση στις επικοινωνιακές τεχνικές που καλούνται να εφαρμόσουν οι εκπαιδευτικοί (“άμεση, διαφανή επικοινωνία”, “ενεργητική ακρόαση”, “συνεργατική προσέγγιση”, “θέση ορίων” κ.α.). Η ανάγκη υιοθέτησης των επικοινωνιακών τεχνικών, που προτείνονται στο έγγραφο, υπογραμμίζεται με δεοντολογικές εκφράσεις (π.χ. “ο εκπαιδευτικός πρέπει να μη διακόπτει”, πρέπει να θέτει σαφή όρια” κλπ). Αναρωτιόμαστε αν αυτές οι απαιτήσεις, σε συνδυασμό με την αοριστολογία που τις διακατέχει, μπορούν να εξεταστούν με αντικειμενικό τρόπο ή θα λειτουργήσουν τελικά ως μια ακόμη παράμετρος αποκλειστικής απόδοσης των ευθυνών στους εκπαιδευτικούς - καταγγελλόμενους.
Όμως, η αναζήτηση των ευθυνών αποκλειστικά στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς συσκοτίζει τις πραγματικές αιτίες του φαινομένου. Οι χιλιάδες πειθαρχικές διώξεις των εκπαιδευτικών από τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, επειδή εφαρμόζουν τα συνδικαλιστικά τους δικαιώματα, όχι μόνο συνιστούν την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος της καταστολής, αλλά αποτελούν και “οδοδείκτη” στην αντιμετώπισή τους από το κοινωνικό σύνολο. Κι ενώ τα στελέχη της Εκπαίδευσης που αναλαμβάνουν συμβουλευτικές και διοικητικες ευθύνες έχουν ως καθήκον τους να συνδράμουν τους εκπαιδευτικούς στο έργο τους -το οποίο γίνεται όλο και πιο απαιτητικό καθώς το σχολείο διαρκώς υποβαθμίζεται-, σήμερα λειτουργούν ως επιθεωρητές και διώκτες τους! Επομένως, κανένα από τα όργανα εφαρμογής της αντιεκπαιδευτικής πολιτικής της κυβέρνησης δε μιλά για τα πραγματικά αίτια των εντεινόμενων συγκρούσεων μεταξύ των συμμετεχόντων στη σχολική ζωή.
Οι εκπαιδευτικοί δεν ξέχασαν τα τελευταία χρόνια να “ακούν με προσοχή τον γονέα”, ούτε ότι “δεν πρέπει να υπάρχει άμεσα αμυντική στάση” κλπ. Το ζήτημα των καταγγελιών δεν μπορεί να επιλυθεί με τέτοιες ατομικές λύσεις, ακριβώς γιατί καλλιεργείται σε ένα κοινωνικό υπέδαφος, πάνω στο οποίο αναπτύσσεται ένα σχολείο εντεινόμενα ταξικό, ανταγωνιστικό, αναποτελεσματικό, εμπορευματοποιημένο, κατηγοριοποιημένο, κατασταλτικό. Για τη διαμόρφωση ενός σχολείου με αυτά τα χαρακτηριστικά, αξιοποιείται κεντρικά ο κοινωνικός αυτοματισμός έναντι των δασκάλων, στο πλαίσιο της επιβολής δήθεν “εκσυγχρονιστικών μεταρρυθμίσεων”, όπως της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου, της εσωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων κλπ. Δεν είναι λοιπόν καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι ο καταγγελτικός κανιβαλισμός της σύγχρονης μαζικής επικοινωνίας, όχι μόνο πέρασε τις πύλες του σχολείου, αλλά εξέλαβε και την επίσημη έκφρασή του στις καταγγελίες και τις μηνύσεις απέναντι σε εργαζόμενους εκπαιδευτικούς.
Συνολικά στην κατακόρυφη αύξηση των καταγγελιών επιδρά η υποβάθμιση του σχολείου και του ρόλου του εκπαιδευτικού, που αντανακλώνται μεταξύ άλλων στην υποχρηματοδότηση, την προβληματική κατάσταση των υποδομών, στις ελλείψεις προσωπικού, στους πενιχρούς μισθούς των εκπαιδευτικών και στην επίθεση στα εργασιακά τους δικαιώματα. Από την άλλη πλευρά, πάνω σε αυτό το έδαφος της υποβάθμισης, ανθεί ο ανταγωνισμός και προβάλλεται ως μοναδική διέξοδος για τους γονείς και τους μαθητές η εξατομικευμένη - ιδιωτική υπέρβαση των δυσχερειών. Αυτός ο δρόμος εύλογα οδηγεί κάποτε στην αλόγιστη απόδοση ευθυνών, στην αντιμετώπιση των άλλων (εκπαιδευτικών, συμμαθητών ή και άλλων γονέων) ως “εχθρών”, ακόμη και στην υιοθέτηση πρακτικών που άπτονται της λογικής “ο σκοπός αγιάζει τα μέσα”.
Σε αυτές τις συνθήκες οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται ουσιαστική προστασία και υποστήριξη (προτού χρειαστούν δικηγόρους). Πολύ περισσότερο, όμως, οι εκπαιδευτικοί αγωνίζονται για ένα σχολείο που να καλύπτει τις σύγχρονες ανάγκες των μαθητών τους για δωρεάν εκπαίδευση υψηλής ποιότητας σύμφωνα με επιστημονικές εξελίξεις και τις απαιτήσεις της εποχής. Για ένα σχολείο της αποδοχής και της συνεργασίας απέναντι στον αυταρχισμό και τον ανταγωνισμό. Για ένα σχολείο που να μορφώνει και να ανοίγει δρόμους και όχι να κατατάσσει και να απαξιώνει. Σε αυτόν τον αγώνα οι εκπαιδευτικοί έχουμε στο πλάι μας την πλειοψηφία των γονιών και των μαθητών μας και απέναντί μας αποκλειστικά τις κυβερνήσεις και τις ταξικές πολιτικές τους. Γιατί μόνο όσοι αγωνίζονται για τέτοιους υψηλούς σκοπούς, μαζικά και οργανωμένα, μπορούν να οχυρώσουν το θάρρος τους με το τείχος της υπομονής!
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
«Κλείσε το WiFi τώρα»: Γιατί οι ειδικοί απαγορεύουν να το έχεις ανοιχτό εκτός σπιτιού
Έκτακτο επίδομα 200 ευρώ για το Πάσχα – Μέχρι πότε οι αιτήσεις
