Ανατροπή στην υπόθεση αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου φέρνει η απόφαση του Αρείου Πάγου, ο οποίος έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι ουσιαστικές προϋποθέσεις για την υφ’ όρων απόλυσή του και διέταξε νέα κρίση από τα αρμόδια όργανα. Στο επίκεντρο της δικαστικής κρίσης βρίσκεται το ζήτημα της «ηθικής μεταστροφής» του καταδικασμένου για τη δράση της 17Ν, την οποία το δικαστήριο θεωρεί ότι δεν έχει αποδειχθεί.
Σύμφωνα με το σκεπτικό, ο Άρειος Πάγος έκρινε πως οι προηγούμενες αποφάσεις δεν ήταν επαρκώς αιτιολογημένες και δεν λάμβαναν υπόψη κρίσιμες παραμέτρους, όπως οι εισαγγελικές προτάσεις και οι προγενέστερες απορρίψεις αιτημάτων αποφυλάκισης. Το δικαστικό συμβούλιο υπογράμμισε ότι η απουσία πειθαρχικών παραπτωμάτων και η ενασχόληση με σπουδές μέσα στη φυλακή δεν αρκούν από μόνες τους για να στοιχειοθετήσουν ουσιαστική συμμόρφωση με την έννομη τάξη.
«Εξωτερική καλή διαγωγή» και όχι μεταμέλεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο κατά πόσο ο Γιωτόπουλος έχει επιδείξει πραγματική μεταμέλεια για τις πράξεις για τις οποίες έχει καταδικαστεί. Το δικαστήριο διαχωρίζει τη «συμπεριφορά εντός κράτησης» από την ουσιαστική αλλαγή στάσης, σημειώνοντας ότι οι ακαδημαϊκές δραστηριότητες του κρατουμένου δεν συνιστούν απόδειξη αποδοχής των κανόνων της έννομης τάξης.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά και σε δημόσιες παρεμβάσεις του μέσω επιστολών, οι οποίες, κατά την κρίση του δικαστηρίου, δεν συμβαδίζουν με την έννοια του σωφρονισμού. Κομβικό σημείο αποτελεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με το σκεπτικό, δεν έχει υπάρξει σαφής δήλωση μετανοίας ή αποδοχής των πράξεων, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για την υφ’ όρων απόλυση.
Στο μικροσκόπιο και το όριο των 25 ετών κράτησης
Πέρα από την υπόθεση της αποφυλάκισης, ο Άρειος Πάγος επαναδιατύπωσε και τη νομική βάση για την έκτιση της ποινής, επισημαίνοντας ότι για τους πολυισοβίτες ισχύει ανώτατο όριο πραγματικής κράτησης τα 25 έτη, όπως προβλέπει ο ισχύων Ποινικός Κώδικας.
Το δικαστήριο έκρινε ότι η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται και σε εγκλήματα που έχουν τελεστεί πριν από την 1η Ιουλίου 2019, αποσαφηνίζοντας το πλαίσιο για αντίστοιχες υποθέσεις.
Η υπόθεση επιστρέφει πλέον στη δικαστική διαδικασία για νέα κρίση, με το σκεπτικό του Αρείου Πάγου να θέτει αυστηρότερους όρους ως προς την έννοια του σωφρονισμού και της αποφυλάκισης.
