Κοκκινάκη Υπατία Με την εφαρμογή του νέου πειθαρχικού δικαίου στο Δημόσιο, που τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, έρχονται σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που θα αντιμετωπίζονται οι παραβάσεις των δημοσίων υπαλλήλων. Ο νόμος 5225/2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄152/02/09/2025, φέρνει αυστηρότερες ποινές και διευρυμένο κατάλογο αδικημάτων, αναθεωρώντας πλήρως το καθεστώς πειθαρχικής ευθύνης.
Σαρωτικές αλλαγές στις ποινές και τα παραπτώματα
Μεταξύ των βασικών αλλαγών που επιφέρει ο νέος νόμος είναι η αυστηροποίηση των ποινών. Όπως σημειώνεται στο έγγραφο της Ένωσης Υπαλλήλων Περιφερειακών Υπηρεσιών ΥΠΑΙΘ Μακεδονίας-Θράκης, εισάγονται νέες ποινές όπως η «στέρηση μισθολογικής εξέλιξης από 1 έως 5 έτη», η «αφαίρεση έως 4 μισθολογικών κλιμακίων», ακόμη και η επιβολή «προστίμων που φτάνουν έως και 12 μισθούς». Επιπλέον, για σοβαρά παραπτώματα, η διοίκηση μπορεί να επιβάλει χρηματικά πρόστιμα έως 100.000 ευρώ.
Ανάμεσα στα αδικήματα που πλέον εντάσσονται στο νέο πειθαρχικό πλαίσιο είναι η «μη δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων», καθώς και η «καθυστέρηση στην έκδοση πράξεων έκπτωσης από την υπηρεσία». Αξιοσημείωτη είναι η αυστηροποίηση σε ζητήματα βίας και παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο, τα οποία αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη αυστηρότητα.
Οι νέες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πειθαρχικών συμβουλίων
Η ριζική αναμόρφωση επηρεάζει και τη σύνθεση των πειθαρχικών συμβουλίων. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο έγγραφο, τα υφιστάμενα πειθαρχικά συμβούλια καταργούνται και στη θέση τους συστήνεται το «Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα», το οποίο θα αποτελείται από 60 λειτουργούς του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Οι αποφάσεις για σοβαρές υποθέσεις θα λαμβάνονται από ειδικά πενταμελή όργανα.
Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες καινοτομίες του νέου νόμου είναι η εισαγωγή του θεσμού της «πειθαρχικής συνδιαλλαγής», όπου ο ελεγχόμενος υπάλληλος, εφόσον δεν πρόκειται για κατηγορία που επισύρει οριστική παύση, μπορεί να ζητήσει ευνοϊκότερη μεταχείριση, αποδεχόμενος την ενοχή του.
Η Ένωση Υπαλλήλων Περιφερειακών Υπηρεσιών ΥΠΑΙΘ Μακεδονίας-Θράκης εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τις αλλαγές αυτές, προειδοποιώντας ότι το νέο πειθαρχικό δίκαιο είναι «μια βαθιά αντιδραστική τομή» που στοχεύει όχι μόνο στην αυστηροποίηση των ποινών για παραπτώματα, αλλά και στην πλήρη υποταγή των δημοσίων υπαλλήλων. «Το νέο πειθαρχικό δίκαιο επιχειρεί να καταργήσει τη μονιμότητα και να φιμώσει τη φωνή των εργαζομένων, αποδυναμώνοντας την ικανότητά τους να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους και το δημόσιο συμφέρον», τονίζει η Ένωση.
Η Ένωση επαναλαμβάνει τη θέση της ότι το νέο πλαίσιο δεν στοχεύει στη βελτίωση της Δημόσιας Διοίκησης, αλλά στην «στοχοποίηση των εργαζομένων που αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους», ενώ τονίζει ότι οι καθυστερήσεις και τα προβλήματα στον δημόσιο τομέα δεν οφείλονται στους εργαζομένους ή στους συνδικαλιστές, αλλά στην «έλλειψη χρηματοδότησης και υποστελέχωσης» των υπηρεσιών.
Προειδοποίηση για τη φίμωση της συνδικαλιστικής δράσης
Τέλος, η Ένωση επισημαίνει ότι η κυβέρνηση, με την αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου, προσπαθεί να καταστείλει την συνδικαλιστική δράση των δημοσίων υπαλλήλων και να εκφοβίσει οποιονδήποτε επιθυμεί να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του. «Ο θεσμός της πειθαρχικής συνδιαλλαγής είναι μια ωμή μορφή εκβιασμού», υπογραμμίζει το έγγραφο, χαρακτηρίζοντας την αναγκαστική «ομολογία ενοχής» ως προσβολή της αξιοπρέπειας των εργαζομένων.
Το έγγραφο της Ένωσης Υπαλλήλων Περιφερειακών Υπηρεσιών ΥΠΑΙΘ Μακεδονίας-Θράκης
«Νέο πειθαρχικό δίκαιο στο Δημόσιο»
Συναδέλφισσες, Συνάδελφοι,
Με αφορμή, την από 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμογή ενός πλήρους αναμορφωμένου πειθαρχικού πλαισίου που επεκτείνει τις ευθύνες των δημοσίων υπαλλήλων και σκληραίνει αισθητά τις κυρώσεις για παραβάσεις υπηρεσιακών υποχρεώσεων, την ανησυχία και τα ερωτήματα συναδέλφων, θεωρούμε σκόπιμο να σας ενημερώσουμε για τις βασικές αλλαγές καθώς και για τις απόψεις- θέσεις της Ένωσής μας για το μείζον αυτό θέμα.
Ο νόμος 5225/2025 ΦΕΚ Α΄152/02/09/2025 επαναπροσδιορίζει το καθεστώς πειθαρχικής ευθύνης, διευρύνοντας τόσο τον κατάλογο των παραπτωμάτων όσο και τις περιπτώσεις που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε απόλυση.
Ενδεικτικά αναφέρουμε τις βασικές αλλαγές και ποινές:
Αυστηροποίηση Ποινών: Εισάγονται νέες ποινές όπως η στέρηση μισθολογικής εξέλιξης από 1 έως 5 έτη, η αφαίρεση έως 4 μισθολογικών κλιμακίων, ο υποβιβασμός έως 2 βαθμούς, η απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου, προσωρινά ή κατ’ αναπλήρωση, για έως πέντε έτη, πρόστιμα που φτάνουν έως και 12 μισθούς. Επίσης προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις υπό μορφή χρηματικού προστίμου, οι οποίες μπορούν να φτάσουν έως και τις 100.000 ευρώ για σοβαρά παραπτώματα.
Αυστηροποίηση Παραπτωμάτων: Διευρύνθηκε η λίστα των αδικημάτων στο νέο πλέγμα παραπτωμάτων, εντάσσονται πράξεις και παραλείψεις που μέχρι σήμερα αντιμετωπίζονταν αποσπασματικά ή μέσω ειδικών διατάξεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μη δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων, κάθε μορφή βίας ή παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, η καθυστέρηση στην έκδοση πράξεων έκπτωσης από την υπηρεσία, αλλά και η συμμετοχή υπαλλήλου σε δραστηριότητες ασυμβίβαστες με την ιδιότητά του.
Αλλαγή Πειθαρχικών Συμβουλίων: Απομάκρυνση συνδικαλιστών και συμμετοχή δικαστικών. Συστάθηκε το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, αποτελούμενο από 60 λειτουργούς του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Θα λειτουργεί σε τριμελή και πενταμελή κλιμάκια, ενώ ειδικό πενταμελές όργανο θα χειρίζεται υποθέσεις ιδιαίτερης βαρύτητας που προκαλούν έντονο δημόσιο ενδιαφέρον. Τα υφιστάμενα πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια πειθαρχικά συμβούλια καταργούνται από τις αρχές του 2027 και έχουν προθεσμία έως το τέλος του 2026 να ολοκληρώσουν όλες τις υποθέσεις που εκκρεμούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Πειθαρχική συνδιαλλαγή: Για πρώτη φορά εισάγεται ο θεσμός της πειθαρχικής συνδιαλλαγής. Ο ελεγχόμενος υπάλληλος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ζητήσει ευνοϊκότερη μεταχείριση, εφόσον το παράπτωμα δεν επισύρει οριστική παύση και δεν έχει προκληθεί οικονομική ζημία ή αυτή έχει αποκατασταθεί πλήρως.
Διαφθορά & Διαθεσιμότητα: Αυτόματη παύση από την εργασία (διαθεσιμότητα) για υπαλλήλους που παραπέμπονται για δωροδοκία ή υπεξαίρεση, μέχρι την τελική απόφαση.
· Παραγραφή Αδικημάτων: Διπλασιάζεται ο χρόνος παραγραφής πειθαρχικών παραπτωμάτων, από τα 5 στα 10 έτη.
Τι αλλάζει στην αξιολόγηση: Η άρνηση συμμετοχής στη διαδικασία αξιολόγησης αναγνωρίζεται πλέον ως αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα, είτε αφορά τον ρόλο του αξιολογητή είτε του αξιολογούμενου. Η πρώτη παράβαση τιμωρείται με πρόστιμο ίσο με αποδοχές δύο μηνών, ενώ η επανάληψη της άρνησης σε δύο συνεχόμενους κύκλους αξιολόγησης οδηγεί σε οριστική παύση από την υπηρεσία.
Ψηφιοποίηση της διαδικασίας μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πλατφόρμας Πειθαρχικών Υποθέσεων, που θα διασυνδέεται με το Μητρώο Ανθρώπινου Δυναμικού του Ελληνικού Δημοσίου.
Συναδέλφισσες, Συνάδελφοι
Σε απόλυτη συνέπεια με την εξαγγελία κατάργησης της μονιμότητας, στο πλαίσιο της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης και στην συστηματική προσπάθεια χειραγώγησης της κοινής γνώμης αναφορικά με την αξιολόγηση των Δημοσίων υπαλλήλων η Κυβέρνηση προχώρησε στην «Αναμόρφωση του Πειθαρχικού Δικαίου των υπαλλήλων του Δημοσίου Τομέα.
Το νέο πειθαρχικό συνιστά βαθιά αντιδραστική τομή και επιχειρεί να καταργήσει τη μονιμότητα, παρακάμπτοντας το Σύνταγμα. Δεν στοχεύει στην αντιμετώπιση των επίορκων ούτε στην επιτάχυνση των διαδικασιών, όπως ισχυρίζεται προσχηματικά η κυβέρνηση. Οι αυστηρές ποινές, ακόμη και η απόλυση, υπάρχουν ήδη στο ισχύον πλαίσιο για επίορκους δημοσίους υπαλλήλους, ενώ οι καθυστερήσεις δεν οφείλονται ούτε στους αιρετούς εκπροσώπους των εργαζομένων ούτε στους υπηρεσιακούς παράγοντες.
Σκοπός του είναι να εκφοβίσει και να περιορίσει όλους και όλες τους/τις εργαζόμενους/ες που αγωνίζονται καθημερινά για τα δικαιώματά τους και για τη δικαιοσύνη αλλά και να κρύψει τις ευθύνες για την ελλιπή χρηματοδότηση - υποστελέχωση των δημοσίων υπηρεσιών που έχουν σαν συνέπεια ακόμα και πιο επείγουσες ανάγκες των Ελλήνων Πολιτών για υπηρεσίες παιδείας και υγείας να μένουν ακάλυπτες.
Η ποινικοποίηση της φωνής των δημοσίων υπαλλήλων αποδυναμώνει τη δυνατότητά τους να υπερασπιστούν το δημόσιο συμφέρον χωρίς φόβο. Οι πολιτικές αυτές είναι αντίθετες προς τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της λογοδοσίας της Δημόσιας Διοίκησης προς την κοινωνία.
Κορυφή του παγόβουνου ο θεσμός της πειθαρχικής συνδιαλλαγής όπου ο διωκόμενος υπάλληλος μπορεί να αναλάβει ευθύνη, να ομολογήσει την «ενοχή» του και να υποστεί ηπιότερη ποινή. Ένας ωμός εκβιασμός – δήλωση μετανοίας που προσβάλει κάθε ίχνος αξιοπρέπειας.
Βρισκόμαστε μπροστά σε νέα κλιμάκωση στοχοποίησης των εργαζομένων που αγωνίζονται, με στόχο τη φίμωση της συνδικαλιστικής δράσης και την πλήρη υποταγή των δημοσίων υπαλλήλων μέσω των αλλαγών στο πειθαρχικό δίκαιο. Δεν είναι η πρώτη φορά που επιχειρούν να φιμώσουν εργαζόμενους και να καταστείλουν τους αγώνες τους το έχουν δοκιμάσει ξανά με απειλές και ποινές και έχουν αποτύχει. Το ίδιο θα συμβεί και τώρα.
Η Ένωσή μας, με σταθερότητα και συνέπεια, θα συνεχίσει να υπερασπίζεται το δικαίωμα των συναδέλφων να αγωνίζονται, να διεκδικούν, να μιλούν ελεύθερα. Το πειθαρχικό δίκαιο δεν μπορεί και δεν πρέπει να μετατραπεί σε μέσο φίμωσης και διοικητικής αυθαιρεσίας
Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης
Ο Πρόεδρος Ο Γ. Γραμματέας
Νεκτάριος Α. Παπαδάκης Παναγιώτης Στεφανόπουλος
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
