Κοκκινάκη Υπατία Η πρόταση για την άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, φέρνει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που έχει μακροχρόνιες και βαθειές ιστορικές ρίζες στην ελληνική δημόσια διοίκηση. Η κίνηση αυτή έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση, με την Ένωση Υπαλλήλων Περιφερειακών Υπηρεσιών ΥΠΑΙΘ Μακεδονίας - Θράκης να εκφράζει την κατηγορηματική της αντίθεση. Όπως αναφέρει σε σχετικό έγγραφο, η πρόταση για την άρση της συνταγματικά κατοχυρωμένης μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων δεν συνιστά μεταρρύθμιση, αλλά ενδεχόμενη απορρύθμιση του δημόσιου τομέα, με σοβαρές συνέπειες για την ανεξαρτησία και τη λειτουργικότητα της δημόσιας διοίκησης.
Η Ένωση καταγγέλλει ότι η πρόταση αυτή διατυπώνεται χωρίς να αναδεικνύονται οι επιπτώσεις της, ενώ χαρακτηρίζεται «συνταγματικός ή αναθεωρητικός λαϊκισμός» για την υπεραπλούστευση ενός πολύπλοκου ζητήματος. Με τη γνώμη της κοινής γνώμης να έχει διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό χωρίς πλήρη κατανόηση του όλου πλαισίου, οι δημοσιοι υπάλληλοι φοβούνται πως πίσω από το μέτρο κρύβονται πολιτικές σκοπιμότητες και η επιδίωξη κομματικοποίησης της δημόσιας διοίκησης.
Η ιστορική αναφορά στην εισαγωγή του θεσμού της μονιμότητας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, με σκοπό την προστασία των δημοσίων υπαλλήλων από τις εκάστοτε κυβερνητικές πιέσεις και την εξασφάλιση της αμερόληπτης λειτουργίας του κράτους, ενισχύει την επιχειρηματολογία ότι η κατάργηση της μονιμότητας επιστρέφει τη δημόσια διοίκηση σε ένα καθεστώς απολύσεων για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, όπως συνέβαινε προ ενός αιώνα.
Η Ένωση τονίζει πως η πραγματική ανάγκη για μεταρρύθμιση στη δημόσια διοίκηση έγκειται στην ενίσχυση της αξιοκρατίας και της διαφάνειας, χωρίς την απορρύθμιση του συστήματος. Στην επιστολή τους, καλούν την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα να τοποθετηθούν ξεκάθαρα για την τύχη της μονιμότητας και να προωθήσουν μέτρα που θα ενισχύσουν τη σταθερότητα και την αποδοτικότητα του δημόσιου τομέα, χωρίς να απειλείται η ανεξαρτησία του.
Το έγγραφο της Ένωσης Υπαλλήλων Περιφερειακών Υπηρεσιών ΥΠΑΙΘ Μακεδονίας - Θράκης
«Άρση μονιμότητας στο Δημόσιο»
Συναδέλφισσες, Συνάδελφοι,
Ο πρωθυπουργός εξήγγειλε την πρόθεση του κυβερνώντος κόμματος να αναθεωρήσει το Σύνταγμα στην κατεύθυνση της άρσης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Η πρόταση αυτή φέρεται σε έρευνες κοινής γνώμης να υποστηρίζεται από την πλειοψηφία των πολιτών. Ωστόσο, η γνώμη της κοινωνίας διατυπώνεται χωρίς επαρκή ανάδειξη των επιμέρους πτυχών του ζητήματος, καθώς η πρωθυπουργική πρόταση, χαρακτηριστική περίπτωση «συνταγματικού ή αναθεωρητικού λαϊκισμού», δηλαδή διατύπωσης πρότασης αλλαγής του Συντάγματος με υπεραπλούστευση εξαιρετικά σύνθετων προβλημάτων χωρίς σοβαρή θεμελίωση, είναι σκόπιμα ασαφής. Το τι αντιλαμβάνεται καθένας ως «άρση της μονιμότητας» δεν είναι αυτονόητο. Κυρίως όμως δεν γίνονται αντιληπτές οι συνέπειές της όταν το ζήτημα τίθεται κατά τρόπο παραπλανητικό, στο όνομα δήθεν μεταρρυθμίσεων, και όταν η συναίνεση της κοινής γνώμης εξασφαλίζεται μέσω της διαστρέβλωσης θεσμικών προβλημάτων και του συστηματικού διασυρμού της δημόσιας διοίκησης και των στελεχών της.
Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων κατοχυρώθηκε για πρώτη φορά στο Σύνταγμα από τον Ελευθέριο Βενιζέλο πριν από έναν και πλέον αιώνα, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και αμερόληπτη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και η συνέχεια του κράτους. Μέχρι τότε, ως γνωστόν, κάθε νέα Κυβέρνηση απέλυε τους μη προσκείμενους ή μη αρεστούς σε αυτήν δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι συνέρρεαν στην Πλατεία Κλαυθμώνος, όπου και σήμερα βρίσκεται το υπουργείο Εσωτερικών, για να διαμαρτυρηθούν με «κλαυθμούς» για την απόλυσή τους. Είναι αδιανόητο ότι ο πρωθυπουργός ή η πλειονότητα των πολιτών επιθυμούν να επιστρέψουμε στο προ Ελευθερίου Βενιζέλου καθεστώς απολύσεων των δημοσίων υπαλλήλων, εκτός αν θεωρούν ότι μια δημόσια διοίκηση κομματικοποιημένη και στελεχωμένη από τους «φίλους» της εκάστοτε Κυβέρνησης είναι μία επιθυμητή μεταρρύθμιση.
Μπορεί η Ιστορία να γυρίσει έναν αιώνα πίσω;
Η Ένωσή μας, εκφράζει την έντονη ανησυχία και την απόλυτη αντίθεσή της απέναντι σε οποιαδήποτε σκέψη ή πρόθεση για άρση της συνταγματικά κατοχυρωμένης μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, η οποία διασφαλίζει την αμεροληψία και την ανεξαρτησία της Δημόσιας Διοίκησης προστατεύοντάς την από εξωτερικές πιέσεις και παρεμβάσεις, και ενισχύει τη σταθερότητα στην παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Η εξαγγελία για την άρση της μονιμότητας δυστυχώς δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός. Έχει γίνει ήδη σαφές εδώ και καιρό ότι η πολιτική πρόθεση είναι η δημιουργία ενός επισφαλούς, μη αξιοκρατικού και εν γένει μη δελεαστικού χώρου εργασίας. Έχει προηγηθεί μια σειρά νομοθετικών παρεμβάσεων (π.χ. αποπομπή των αιρετών από τα Πειθαρχικά Συμβούλια, περαιτέρω αυστηροποίηση του πειθαρχικού δικαίου και ειδικά όσον αφορά τη μη συμμετοχή στην αξιολόγηση κλπ.), για τις οποίες η Ένωσή μας έχει πάρει θέση, διότι αυτές οι πρακτικές υπονομεύουν τον ρόλο και την αξία τόσο του δημόσιου τομέα, όσο και των δημοσίων υπαλλήλων γενικότερα.
Οποιαδήποτε προσπάθεια αμφισβήτησης της μονιμότητας, δεν συνιστά εξυγίανση, αλλά σταδιακή απορρύθμιση του Δημοσίου – με κόστος τόσο για τη Διοίκηση όσο και για τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.
Το κυβερνητικό επιχείρημα περί άρσης της μονιμότητας θέτει ως στόχο την απομάκρυνση οκνηρών υπαλλήλων από τον δημόσιο τομέα. Αυτό όμως προβλέπεται ήδη από την ισχύουσα νομοθεσία. Αν δεν εφαρμόζεται, ακόμα και για σοβαρά πειθαρχικά παραπτώματα, ας αναζητήσουμε τις αιτίες. Ποιος καλύπτει ποιον και τι ιεραρχίες υπάρχουν στον δημόσιο τομέα; Ιεραρχίες βάσει πελατειακών σχέσεων και όχι βάσει αξιοκρατίας.
H πιθανή άρση της μονιμότητας, μέσα σε σαθρούς όρους λειτουργίας και αξιολόγησης του Δημοσίου από τους εκάστοτε “αρίστους”, κάθε άλλο παρά θα δώσει λύση στην όποια αντιπαραγωγική συμπεριφορά καταλογίζεται. Έχει αποδειχθεί, άλλωστε, ότι η παραγωγικότητα συμβαδίζει με την ασφάλεια στην εργασία και ότι ο ανασφαλής εργαζόμενος δεν μπορεί να είναι μακροπρόθεσμα παραγωγικός.
Τη στιγμή που οι Έλληνες δημόσιοι υπάλληλοι έχουν τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat) και που στον δημόσιο τομέα αναπτύσσεται πολιτική/κομματική χειραγώγηση των εργαζομένων, μέσω των λεγόμενων «πριμ παραγωγικότητας» ή κινήτρων επίτευξης στόχων, το μέτρο αυτό θα αποτελέσει εργαλείο πελατειακής χειραγώγησης, ανάλογης με των bonus, με δεδομένο ότι οι αξιοκρατικές και διαφανείς κρίσεις σε όλα τα επίπεδα του Δημοσίου δεν έχουν γίνει εδώ και 15 χρόνια και η κομματοκρατία ζει και βασιλεύει. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι τουλάχιστον υποκριτικό να κατηγορείται ο θεσμός της μονιμότητας για όλα τα προβλήματα της δημόσιας διοίκησης.
Στο Σύνταγμα προβλέπεται σαφώς η άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και με αμερόληπτες διαδικασίες. Ας εξηγηθεί γιατί αυτό δεν επαρκεί και ας διατυπωθεί συγκεκριμένα τι πρέπει να αλλάξει, ώστε να μην παραπλανώνται οι πολίτες ούτε να επαπειλείται η ασύδοτη κομματικοποίηση και η περαιτέρω απαξίωση της δημόσιας διοίκησης.
Οι λόγοι για τους οποίους κατοχυρώθηκε συνταγματικά η μονιμότητα στο Δημόσιο είναι επίκαιροι όσο ποτέ άλλοτε, καθώς αυτή δεν εξασφαλίζει απλά την εργασιακή ασφάλεια όσων εργάζονται σε αυτό -κάτι που αποτιμάται βέβαια θετικά και πρέπει να αποτελεί επιδίωξη για κάθε εργαζόμενο/η-, αλλά εξασφαλίζει την απαραίτητη ανεξαρτησία του προσωπικού απέναντι σε ενδεχόμενες πιέσεις. Ειδικά όταν αναφερόμαστε σε μια χώρα, την Ελλάδα, όπου τα θεσμικά αντίβαρα στην πολιτική εξουσία απομειώνονται συνεχώς. Άλλωστε, η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων δεν αποτελεί μια ελληνική πρωτοτυπία, όπως ψευδώς διαδίδεται από στελέχη της κυβέρνησης, αλλά μια διαδεδομένη διεθνή πρακτική. Τουλάχιστον σε χώρες με κράτος δικαίου και ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς
Ως Ένωση, υποστηρίζουμε κάθε προσπάθεια βελτίωσης, αξιολόγησης και ενίσχυσης της αποδοτικότητας του Δημοσίου. Όμως, η αποδόμηση του υφιστάμενου συνταγματικού πλαισίου δεν είναι λύση, αντιθέτως, υπονομεύει την ανεξαρτησία της Δημόσιας Διοίκησης και αποθαρρύνει το προσωπικό από το να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Η Ένωσή μας προτείνει τη θεσμοθέτηση ενός ανεξάρτητου και μόνιμου μηχανισμού αξιολόγησης του ανθρώπινου δυναμικού του Δημοσίου, βασισμένου σε αντικειμενικά, μετρήσιμα και επιστημονικά κριτήρια, σε συνδυασμό με ένα εθνικό σχέδιο ανάπτυξης δεξιοτήτων και διαρκούς επιμόρφωσης των εργαζομένων. Πιστεύουμε ότι μόνο μέσω της επένδυσης στο ανθρώπινο κεφάλαιο, της αξιοποίησης της επιστημονικής γνώσης και της διασφάλισης θεσμικής σταθερότητας μπορεί να επιτευχθεί μια ουσιαστική και βιώσιμη μεταρρύθμιση στη Δημόσια Διοίκηση - χωρίς την κατάργηση της μονιμότητας.
Η Ένωσή μας θα σταθεί απέναντι σε κάθε προσπάθεια απορρύθμισης του Δημόσιου Τομέα, υπερασπιζόμενη τις αρχές της αξιοκρατίας και της υπηρεσίας προς το κοινωνικό σύνολο.
Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να καταργηθεί η συνταγματική πρόβλεψη της μονιμότητας, που αποσκοπεί σε μια ανεξάρτητη, από κομματικούς και πελατειακούς περισπασμούς, και πολιτικά ουδέτερη δημόσια διοίκηση, κάτι που λειτουργεί, τελικά, προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος και του πολίτη. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η δημόσια διοίκηση δεν έχουν σχέση με την κατάργηση της μονιμότητας, αλλά με τις τραγικές ελλείψεις προσωπικού (λείπει πάνω από το 40% των υπαλλήλων), την πολυνομία, την απίστευτη γραφειοκρατία και, φυσικά, τους άθλιους μισθούς των δημοσίων λειτουργών.
Καλούμε την Κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα:
Να τοποθετηθούν δημόσια και ξεκάθαρα για το θέμα της διατήρησης ή όχι της μονιμότητας στο Δημόσιο.
Να προωθήσουν μέτρα που ενισχύουν την αξιοκρατία, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα, χωρίς την υπονόμευση των βασικών αρχών της Δημόσιας Διοίκησης.
Να σταματήσουν κάθε δημόσια συζήτηση που δημιουργεί ανασφάλεια στους εργαζομένους, αποσταθεροποιεί τη Διοίκηση και δυναμιτίζει το δημόσιο διάλογο.
Ως συνδικαλιστικός κλάδος και ως πολίτες, οφείλουμε με σοβαρότητα να αποτρέψουμε τετελεσμένα, τα οποία θα είναι μη αναστρέψιμα και τραγικά για τη Δημόσια Διοίκηση, το δημόσιο συμφέρον και κατ' επέκταση για τη χώρα.
Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να γυρίσουμε στην εποχή της πλατείας Κλαυθμώνος!!
Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης
Ο Πρόεδρος Ο Γ. Γραμματέας
Νεκτάριος Α. Παπαδάκης Παναγιώτης Στεφανόπουλος
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
