Σημαντικού ύψους χρηματοδότηση, που αγγίζει τα 691 εκατ. ευρώ, προβλέπει το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) 2026–2030 του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Το πρόγραμμα αποτυπώνει τις βασικές στρατηγικές επιλογές της πολιτείας για τα επόμενα χρόνια, δίνοντας έμφαση στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, την κοινωνική συνοχή, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ενίσχυση των υποδομών.
Δείτε το ΦΕΚ εδώ
Το ΤΠΑ αποτελεί βασικό εργαλείο υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) και επιχειρεί να απαντήσει σε χρόνιες αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και στις νέες προκλήσεις που δημιουργούν οι τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις.
Από τα ΦΕΚ στην καθημερινότητα των σχολείων
Πίσω από τους αριθμούς και τις τεχνικές διατυπώσεις, το ΤΠΑ 2026-2030 επιχειρεί να απαντήσει σε πραγματικά και διαχρονικά ερωτήματα:
Πώς αναβαθμίζονται τα σχολικά κτίρια και οι υποδομές;
Πώς στηρίζεται η συμπεριληπτική εκπαίδευση και η ειδική αγωγή;
Πώς ενισχύεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός χωρίς να διευρύνονται οι ανισότητες;
Πώς συνδέεται η εκπαίδευση – από το σχολείο έως το πανεπιστήμιο – με τις ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας;
Πώς ο αθλητισμός γίνεται δικαίωμα για όλους και όχι προνόμιο για λίγους;
Το πρόγραμμα καλύπτει όλο το φάσμα της εκπαιδευτικής και κοινωνικής πολιτικής του ΥΠΑΙΘΑ: από την προσχολική και σχολική εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση, έως την ανώτατη εκπαίδευση, τις δημόσιες βιβλιοθήκες, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και τον αθλητισμό.
Η μεγάλη εικόνα: κοινωνική συνοχή και ποιότητα
Δεν είναι τυχαίο ότι το μεγαλύτερο μέρος των πόρων (πάνω από 60%) κατευθύνεται στον στόχο της Κοινωνικής Συνοχής και Ανάπτυξης. Εκεί εντάσσονται παρεμβάσεις που αφορούν:
τη μείωση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων,
τη στήριξη ευάλωτων ομάδων μαθητών,
την αναβάθμιση υποδομών σε απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές,
την ενίσχυση της προσβασιμότητας και της ισότιμης συμμετοχής στην εκπαίδευση και τον αθλητισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενταξιακή εκπαίδευση, στην υποστήριξη μαθητών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, αλλά και στη δημιουργία συνθηκών που μετατρέπουν τις «ίσες ευκαιρίες» σε πραγματικές δυνατότητες μάθησης και ανάπτυξης.
Επτά βασικοί άξονες πολιτικής
Οι παρεμβάσεις του προγράμματος κατανέμονται σε επτά βασικούς τομείς πολιτικής, καλύπτοντας το σύνολο των αρμοδιοτήτων του ΥΠΑΙΘΑ.
Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Κεντρικός στόχος είναι η αναβάθμιση των σχολικών μονάδων, με βελτίωση και επέκταση υποδομών, εργαστηρίων, σχολικών βιβλιοθηκών και εξοπλισμού εκπαίδευσης και άθλησης. Παράλληλα, το πρόγραμμα δίνει έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας, την καλλιέργεια δεξιοτήτων, την ενεργό πολιτειότητα, την ευημερία μαθητών και εκπαιδευτικών και την προώθηση της αειφορίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται:
στη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και τον επαγγελματικό προσανατολισμό,
στην ισότιμη πρόσβαση όλων των μαθητών, με πολιτικές που στοχεύουν στην άμβλυνση κοινωνικών και πολιτισμικών ανισοτήτων,
στην ενίσχυση της αρχικής εκπαίδευσης και της διά βίου επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών,
καθώς και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της σχολικής εκπαίδευσης, με ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων μαθητών και εκπαιδευτικών.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται και μεταρρύθμιση του μοντέλου διακυβέρνησης της σχολικής εκπαίδευσης, με έμφαση στη διασφάλιση της ποιότητας των διαδικασιών μάθησης και αξιολόγησης.
Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ΕΕΚ)
Η ΕΕΚ εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό ως κρίσιμος μοχλός σύνδεσης της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της οικονομίας. Το ΤΠΑ στοχεύει στην αναβάθμιση των δομών και των προγραμμάτων, ώστε να ενισχυθεί η ελκυστικότητα και η αποτελεσματικότητα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Ανώτατη Εκπαίδευση
Στον τομέα των ΑΕΙ, το πρόγραμμα προβλέπει:
αναβάθμιση και επέκταση πανεπιστημιακών υποδομών και εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημιακών νοσοκομείων,
ενίσχυση της ασφάλειας και της φοιτητικής ζωής,
διεύρυνση της πρόσβασης σε ακαδημαϊκές ηλεκτρονικές πηγές, όπως το Heal-link και τα ανοικτά συγγράμματα «Κάλλιπος».
Παράλληλα, τίθενται στόχοι για βελτίωση της ποιότητας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ΑΕΙ, ενίσχυση της εξωστρέφειας και της διεθνοποίησης, καθώς και για την ανάπτυξη συνεργασιών στην έρευνα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο ψηφιακός μετασχηματισμός των πανεπιστημίων, με επενδύσεις στην κυβερνοασφάλεια και στην ανάπτυξη υποδομών για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Μηχανικής Μάθησης στην εκπαίδευση και την έρευνα.
Αρχεία και Δημόσιες Βιβλιοθήκες
Το ΤΠΑ περιλαμβάνει και παρεμβάσεις για τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, με στόχο:
τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό υποδομών και εξοπλισμού,
την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και του ρόλου τους ως μορφωτικών και πολιτιστικών πυρήνων,
την προώθηση της ανοικτής πρόσβασης για πολίτες και ερευνητές,
την προστασία της αρχειακής κληρονομιάς,
και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του τομέα.
Δυνατά σημεία, αδυναμίες και προκλήσεις
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΥΠΑΙΘΑ, ο τομέας της Παιδείας παρουσιάζει θεσμική ωρίμανση και πρόοδο, ωστόσο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις που αφορούν την ποιότητα, την ισότητα, την αποδοτικότητα και τη σύνδεση με τις αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας.
Η ανάλυση SWOT ανέδειξε ευκαιρίες αλλά και κινδύνους, οι οποίοι καθιστούν αναγκαίες στοχευμένες παρεμβάσεις στο πλαίσιο του ΤΠΑ 2026–2030. Ο σχεδιασμός του προγράμματος επιχειρεί να απαντήσει σε αυτές τις προκλήσεις, ευθυγραμμίζοντας την εκπαιδευτική πολιτική με τους συνολικούς αναπτυξιακούς στόχους της χώρας.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί αν οι προβλέψεις του ΤΠΑ θα μεταφραστούν σε ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητα σχολείων, πανεπιστημίων, εκπαιδευτικών και μαθητών, μετατρέποντας τους διαθέσιμους πόρους σε πραγματικό εκπαιδευτικό και κοινωνικό όφελος.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Διευθυντές καλούνται να δηλώσουν ποιοι εκπαιδευτικοί δεν έκαναν τηλεκπαίδευση και για ποιο λόγο
Λεωνίδας Βουρλιώτης