Λεωνίδας Βουρλιώτης Οι Βάσεις του 2025 δεν ανέδειξαν μόνο τις προτιμήσεις των υποψηφίων, αλλά και ένα βαθύ κοινωνικό και πολιτισμικό ρήγμα: τη στροφή των νέων προς τις πιο “δυναμικές” σχολές και την απομάκρυνση από τις ανθρωπιστικές σπουδές.
Τα Φιλολογικά Τμήματα βρίσκονται πλέον σε ιστορικό χαμηλό. Το Τμήμα Φιλολογίας του ΕΚΠΑ σημείωσε πτώση 1.356 μορίων, ενώ πολλά περιφερειακά τμήματα βρέθηκαν κάτω και από τις 9.000 μονάδες. Σχολές που κάποτε αποτελούσαν σύμβολο του ελληνικού ανθρωπισμού, σήμερα παλεύουν για επιβίωση.
Από την αγάπη για τη γλώσσα στη στρατηγική της επαγγελματικής αποκατάστασης
Η ανασφάλεια για το επαγγελματικό μέλλον φαίνεται να επηρεάζει καθοριστικά τις επιλογές των νέων. Όπως επισημαίνει ο φιλόλογος Αλέξανδρος Σουλιώτης, «η φετινή εικόνα αποτυπώνει τη γενικευμένη αβεβαιότητα των μαθητών. Ακόμη και ισχυρές σχολές, όπως οι Νομικές και οι Ψυχολογικές, κατέγραψαν πτώση».
Αντίθετα, τμήματα όπως τα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών κατέγραψαν ανοδική πορεία, καθώς —όπως εξηγεί— «οι υποψήφιοι επιλέγουν πλέον προγράμματα με σαφέστερη επαγγελματική προοπτική, ιδιαίτερα στο εξωτερικό».
Ενδεικτικά, τα Παιδαγωγικά, η Κοινωνική Εργασία και η Δημοσιογραφία κινούνται στη «μεσαία ζώνη», ενώ η Φιλολογία βιώνει απαξίωση, τόσο σε ζήτηση όσο και σε μοριοδότηση.
Η Φιλολογία σε κρίση: Καθρέφτης μιας πολιτισμικής μετατόπισης
Η κατάρρευση των βάσεων στα Φιλολογικά Τμήματα δεν είναι μόνο θέμα αριθμών. Σύμφωνα με τον φιλόλογο Αποστόλη Ζυμβραγάκη, πρόκειται για ένδειξη πολιτισμικής και παιδαγωγικής κρίσης.
«Στην αρχαία Ελλάδα, η παιδεία ήταν συνώνυμη της ελευθερίας. Η Φιλολογία δεν ήταν επάγγελμα, ήταν τρόπος ζωής. Σήμερα, ένας φοιτητής μπορεί να εισαχθεί στη Φιλολογία με βαθμό 8. Αυτό δεν είναι απλώς στατιστικό στοιχείο· είναι σύμπτωμα παρακμής», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Και προσθέτει:
«Η Φιλολογία δεν προσφέρει “σκληρές δεξιότητες”. Δεν μετριέται εύκολα, δεν οδηγεί άμεσα σε οικονομική ανάπτυξη. Είναι η επιστήμη που μαθαίνει τον άνθρωπο να αμφιβάλλει, να στοχάζεται. Σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από την ταχύτητα και την πληροφορία, αυτή η στάση μοιάζει πια πολυτέλεια».
Η κρίση ως καθρέφτης της εκπαίδευσης
Η παρακμή των Φιλολογικών Σχολών, όπως εξηγεί ο κ. Ζυμβραγάκης, είναι και αποτέλεσμα του τρόπου που διδάσκονται οι ανθρωπιστικές επιστήμες στα σχολεία.
«Η λογοτεχνία έχει μετατραπεί σε ύλη πανελλαδικών. Η γλώσσα διδάσκεται σαν εξίσωση. Οι μαθητές δεν μαθαίνουν να αισθάνονται ή να αμφιβάλλουν· εκπαιδεύονται να αναπαράγουν».
Και συνεχίζει με αιχμή:
«Ίσως δεν φταίνε οι μαθητές που δεν επιλέγουν Φιλολογία. Ίσως ποτέ δεν τους δώσαμε τον χώρο να τη γνωρίσουν. Η Φιλολογία είναι το τελευταίο εργαλείο που μας συνδέει με τον εαυτό μας και τον κόσμο, με τρόπο βαθύ και ουσιαστικό».
«Θα έχουμε περισσότερη τεχνολογία – αλλά θα ξέρουμε ποιοι είμαστε;»
Ολοκληρώνοντας, ο φιλόλογος προειδοποιεί:
«Αν εκπαιδεύσουμε γενιές επιστημόνων και τεχνικών που αγνοούν τη δύναμη του λόγου, της αφήγησης και της κριτικής σκέψης, θα έχουμε περισσότερη τεχνολογία — αλλά λιγότερη ανθρωπιά».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
