Με τον νόμο 4692/2020 θεσπίστηκε η επαναφορά της «Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας» στο Λύκειο. Ένας θεσμός που εφαρμόστηκε το 2014 και έστειλε τουλάχιστον το 1/3 των μαθητών σε επαναληπτικές εξετάσεις τον Σεπτέμβριο.
Με τον ίδιο νόμο η βάση προαγωγής στην επόμενη τάξη ανεβαίνει από το 9,5 στο 10. Ο συνδυασμός αυτών των δύο διατάξεων αυξάνει απότομα τον συντελεστή δυσκολίας στην προαγωγή των μαθητών.
Παράλληλα, το υπό νομοθέτηση ‘’πολλαπλό βιβλίο’’(=μηδέν βιβλίο) θα ‘’ανοίξει’’ την ύλη και θα κάνει ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα.
Και οι παρεμβάσεις του Υπουργείου δεν σταματούν εδώ. Με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ένας μεγάλος αριθμός μαθητών θα μείνει εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Μέσα σε όλα αυτά, η δρομολογούμενη αξιολόγηση των εκπαιδευτικών θα μεταφέρει πίεση στους καθηγητές για υψηλές επιδόσεις των μαθητών τους, διαφορετικά θα το χρεώνονται οι διδάσκοντες.
Δεν βάζω καν στη συζήτηση την κάτι παραπάνω από φημολογούμενη ‘’αποκέντρωση’’ της Εκπαίδευσης, με εκχώρηση των σχολικών μονάδων αποκλειστικά στους Δήμους και χρηματοδότησή των πρώτων, ακόμα και ιδιωτική, ανάλογα με τις ‘’επιτυχίες’’ του μαθητικού δυναμικού.
Όλα αυτά, και άλλα που πιθανόν να μου διαφεύγουν, δημιουργούν ένα πλαίσιο μες στο οποίο μαθητής και διδάσκων θα έχουν μοναδικό στόχο την κάλυψη της ύλης και τη διαμόρφωση προϋποθέσεων ώστε ο μαθητής να ανταποκριθεί με επιτυχία στις εξετάσεις. Fun fact: Το ίδιο το κράτος δεν μεριμνά για την εξασφάλιση αυτών των προϋποθέσεων. Οι κάθε χρόνο αργοπορημένες τοποθετήσεις αναπληρωτών – που ποσοστιαία γίνονται όλο και περισσότεροι – είναι ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο καθηγητής που θα πάει στο σχολείο τον Νοέμβριο θα πρέπει να καλύψει μια ύλη που αντιστοιχεί σε εννιάμηνη και όχι εφτάμηνη διάρκεια μαθημάτων. Τυχόν αποτυχία όμως θα την χρεωθεί αυτός και οι μαθητές του.
Οι ευθύνες – και φυσικά οι πολιτικές επιλογές – της Πολιτείας είναι κομβικής σημασίας για να προσεγγίσουμε σωστά το ζήτημα. Πολλοί, καλοπροαίρετα, λένε: «Μα καλά, δεν σας νοιάζει οι μαθητές να διαβάζουν και να γράφουν καλά;». Απαντάμε ότι πρώτα εμάς νοιάζει – και τους γονείς τους ασφαλώς. Και θέλουμε οι μαθητές μας να προβιβάζονται και καλούς βαθμούς να κερδίζουν και στο Πανεπιστήμιο να μπουν και να έχουν το επάγγελμα της επιλογής τους. Όμως το σχολείο δεν είναι μόνο αυτό. Τα παιδιά δεν είναι μόνο αυτό.
Ο μαθητής πρώτα από όλα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εμβαθύνει σε ζητήματα και έννοιες και όχι μόνο να αποστηθίζει. Πρέπει να εκπαιδευτεί να ανακαλύπτει και μόνος του τη γνώση και όχι να του δίνεται σε ένα πιάτο που υποχρεώνεται να κατεβάσει αμάσητο. Αυτά απαιτούν χρόνο, ο οποίος στη λογική του Υπουργείου είναι ‘’χασομέρι’’ και πρέπει να κοπεί. Άλλωστε η πρωτοβουλία και ο προβληματισμός δεν ενθαρρύνονται στο δημόσιο ελληνικό σχολείο – στο σχολείο της Κεραμέως καθίστανται προπατορικά αμαρτήματα. Καθόλου τυχαίος και άσχετος ο εξοβελισμός των Τεχνών και των Κοινωνικών Επιστημών από το Λύκειο.
Τελευταίο, αλλά όχι έσχατο: Ο μαθητής έχει το δικαίωμα και στην ξεγνοιασιά! Δεν λέμε να ‘’τα φορτώσει στον κόκορα’’, αλλά δεν χρειάζεται να αγχώνεται αν του ξεφύγει κανένα συνημίτονο ή καμιά οξεία. Αν θέλετε, είναι σημαντικό να έχει τη δυνατότητα στην επιλογή, καθώς και να οξύνει την ικανότητα στην επιλογή, κι έτσι, κατόπιν σκέψης, να αποφασίσει κάτι να διαβάσει περισσότερο, κάτι να διαβάσει λιγότερο και κάτι να παραλείψει τελείως για να βγει να παίξει μπάλα, να αναγνώσει κάτι εξωσχολικό, να σκεφτεί γιατί οι γονείς του έχουν νεύρα και τσακώνονται ή να κάτσει σε ένα παγκάκι και να αγναντεύει το άπειρο.
Οι (περισσότεροι, τουλάχιστον) εκπαιδευτικοί το θεωρούμε υγιές. Το Υπουργείο το θεωρεί κολάσιμο. Το ποια οπτική θα επικρατήσει θα κρίνει εν πολλοίς το μέλλον της Εκπαίδευσης τα επόμενα χρόνια.
*Χρήστος Σουρουλής
Φιλόλογος Πειραματικού ΓΕΛ Ρεθύμνου
Πρώην αιρετός ΠΥΣΔΕ
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αποτελέσματα Κοινωνικού Τουρισμού: Όλη η λίστα όσων δικαιούνται Voucher
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
