Σε λίγες ημέρες ανακοινώνονται οι βαθμοί των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Η αμοιβή ανά γραπτό μπορεί ακόμα και τώρα να αλλάξει, υπάρχει χρόνος.
Χιλιάδες μαθητές και οι οικογένειές τους περιμένουν με αγωνία το αποτέλεσμα μιας επίπονης προσπάθειας που διήρκεσε μήνες, συχνά και χρόνια. Τα φώτα της δημοσιότητας θα στραφούν, όπως είναι φυσικό, στους επιτυχόντες, στις βάσεις εισαγωγής και στις εκπαιδευτικές προοπτικές της νέας γενιάς.
Πίσω όμως από αυτή τη μεγάλη εθνική διαδικασία υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται αθόρυβα, μακριά από τα πρωτοσέλιδα και τις δημόσιες αναφορές. Είναι οι χιλιάδες εκπαιδευτικοί που στελεχώνουν τα βαθμολογικά κέντρα, αναλαμβάνοντας το δύσκολο έργο της διόρθωσης των γραπτών. Με αίσθημα ευθύνης, επιστημονική επάρκεια και απόλυτη προσήλωση στους κανόνες της αντικειμενικότητας, αφιερώνουν ατελείωτες ώρες για να διασφαλίσουν ότι κάθε μαθητής θα αξιολογηθεί δίκαια και με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Το έργο αυτό μόνο εύκολο δεν είναι. Η διόρθωση απαιτεί συνεχή συγκέντρωση, προσοχή στη λεπτομέρεια, γνώση των οδηγιών βαθμολόγησης και διαρκή εγρήγορση ώστε να αποφεύγονται λάθη που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το μέλλον ενός υποψηφίου. Κάθε γραπτό αντιπροσωπεύει την προσπάθεια ενός νέου ανθρώπου και αντιμετωπίζεται με τη σοβαρότητα που του αξίζει. Πρόκειται για μια διαδικασία υψηλής ευθύνης, που αποτελεί θεμέλιο της αξιοπιστίας των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Κι όμως, για αυτή την εργασία οι βαθμολογητές αμείβονται με περίπου 2,1 ευρώ μικτά ανά γραπτό, ένα ποσό που προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το πώς αντιλαμβάνεται η Πολιτεία την αξία του συγκεκριμένου έργου. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι σχετικές αμοιβές παραμένουν ουσιαστικά καθηλωμένες εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Στο διάστημα αυτό, η ελληνική κοινωνία έχει βιώσει οικονομικές κρίσεις, κύματα πληθωρισμού και μια πρωτοφανή αύξηση του κόστους ζωής.
Η πραγματική αξία αυτής της αποζημίωσης έχει πλέον συρρικνωθεί δραματικά. Τα χρήματα που κάποτε μπορεί να θεωρούνταν μια στοιχειώδης ανταμοιβή για την πρόσθετη εργασία των εκπαιδευτικών, σήμερα έχουν χάσει μεγάλο μέρος της αγοραστικής τους δύναμης. Η αύξηση των τιμών στην ενέργεια, στα καύσιμα, στη στέγαση και στα βασικά αγαθά έχει καταστήσει αυτές τις αμοιβές σχεδόν συμβολικές. Με άλλα λόγια, δεν μιλάμε απλώς για χαμηλή αμοιβή· μιλάμε για μια αμοιβή της οποίας η αξία έχει στην πράξη εξανεμιστεί.
Παρά ταύτα, κάθε χρόνο οι εκπαιδευτικοί ανταποκρίνονται στο καθήκον τους. Δεν το κάνουν για την οικονομική ανταμοιβή. Το κάνουν επειδή αντιλαμβάνονται τη σημασία της διαδικασίας και τον ρόλο τους απέναντι στους μαθητές και στην κοινωνία. Η συνέπεια και η υπευθυνότητά τους είναι εκείνες που επιτρέπουν στις Πανελλαδικές να διατηρούν την αξιοπιστία και το κύρος τους.
Όταν, ωστόσο, τίθεται το ζήτημα μιας δίκαιης αναπροσαρμογής των αμοιβών, η απάντηση που ακούγεται συνήθως είναι ότι «δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος». Η επίκληση αυτού του επιχειρήματος επαναλαμβάνεται επί χρόνια, την ίδια στιγμή που οι ανάγκες αυξάνονται και η πραγματική αξία των αποζημιώσεων μειώνεται. Έτσι, η Πολιτεία δείχνει να θεωρεί δεδομένη τη διάθεση προσφοράς των εκπαιδευτικών, χωρίς να αναγνωρίζει έμπρακτα τη συμβολή τους.
Η συζήτηση αυτή δεν αφορά μόνο ένα οικονομικό ζήτημα. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία αξιολογεί την εργασία, την ευθύνη και την προσφορά. Αφορά το μήνυμα που στέλνει σε εκείνους που στηρίζουν έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς της δημόσιας εκπαίδευσης. Γιατί δεν μπορεί να ζητείται διαρκώς υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού, ακρίβειας και αφοσίωσης, ενώ παράλληλα η αμοιβή για αυτό το έργο παραμένει εγκλωβισμένη σε ποσά άλλων εποχών.
Καθώς λοιπόν η προσοχή όλων στρέφεται δικαίως στους μαθητές και στα αποτελέσματά τους, αξίζει να θυμηθούμε και εκείνους που εργάστηκαν αθόρυβα για να φτάσουμε σε αυτή τη στιγμή. Τους αφανείς ήρωες των βαθμολογικών κέντρων. Εκείνους που κρατούν όρθια την αξιοπιστία των Πανελλαδικών Εξετάσεων, παρά τις χαμηλές και απαξιωμένες οικονομικά αποζημιώσεις.
Οι εκπαιδευτικοί αυτοί δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν το αυτονόητο: η ευθύνη, ο χρόνος, η γνώση και η προσφορά τους να αναγνωριστούν έμπρακτα. Γιατί ο σεβασμός προς την εκπαίδευση δεν αποτυπώνεται μόνο σε λόγια και δηλώσεις. Αποτυπώνεται και στις επιλογές που κάνει η Πολιτεία για τους ανθρώπους που τη στηρίζουν καθημερινά.
Eμμανουηλίδης Αριστείδης Δ.ντης Γελ Πεύκων Πάλλας Δήμος τ.Δ.ντης 4ου -8ου Γυμνασίου Λαμίας
