Ένα συχνό λάθος που κάνουν οι υποψήφιοι και οι γονείς τους κατά τις πανελλαδικές εξετάσεις είναι να ταυτίζουν τη βάση εισαγωγής μιας σχολής με την πραγματική της αξία. Όπως επισημαίνει ο Στράτος Στρατηγάκης, μαθηματικός και ερευνητής, η ζήτηση καθορίζει τις βάσεις, ενώ η ουσιαστική αξία μιας σχολής εξαρτάται από άλλους παράγοντες.
«Όταν μια σχολή έχει βάση 19.356 μόρια πολλοί υποψήφιοι και αρκετοί γονείς πιστεύουν ότι πρόκειται για μία εξαιρετική σχολή. Αντίθετα όταν μια σχολή έχει βάση 15.800 μόρια οι ίδιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι πρόκειται για μία μικρομεσαία σχολή χωρίς κάποια ιδιαίτερη αξία», αναφέρει ο Στρατηγάκης, σημειώνοντας ότι συχνά μπερδεύουμε τη δημοφιλία με την ποιότητα.
Η περίπτωση των Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ
Το παράδειγμα της σχολής Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ δείχνει καθαρά τη σχέση ζήτησης και βάσης. Στη δεκαετία του 2000, με την Ελλάδα να αναπτύσσεται έντονα στον κατασκευαστικό τομέα, η σχολή είχε υψηλή ζήτηση και η βάση έφτανε έως και τα 19.356 μόρια. «Οι υποψήφιοι τη δήλωναν μαζικά. Πράγματι μέχρι και το 2010 περισσότεροι από 1.000 υποψήφιοι κάθε χρόνο διεκδικούσαν μία από τις περίπου 130 θέσεις», εξηγεί ο Στρατηγάκης.
Όμως, με την κρίση και την κατάρρευση του κατασκευαστικού κλάδου, η ζήτηση μειώθηκε, η βάση κατρακύλησε στα 15.800 μόρια το 2020, και οι πρώτες προτιμήσεις των υποψηφίων μειώθηκαν δραστικά. Πολλοί απόφοιτοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με ανεργία και αναγκάστηκαν να στραφούν σε άλλες χώρες ή επαγγελματικές διαδρομές.
«Η πορεία της βάσης των Πολιτικών Μηχανικών ακολουθεί ακριβώς την οικονομική πορεία της χώρας μας. Περιγράφει εξαιρετικά την ιστορία της Ελλάδας τα τελευταία 25 χρόνια», αναφέρει ο Στρατηγάκης.

Τι σημαίνει αυτό για τους υποψηφίους
Το σημαντικότερο συμπέρασμα για τους μαθητές και τις οικογένειές τους είναι ότι η βάση μιας σχολής δεν αντικατοπτρίζει την ποιότητά της ούτε εγγυάται επιτυχία στο επάγγελμα. Αντίθετα, καθορίζεται από τη ζήτηση: υψηλή ζήτηση σημαίνει υψηλή βάση, χαμηλή ζήτηση σημαίνει χαμηλή βάση.
Οι υποψήφιοι πρέπει να επιλέγουν σχολές με βάση τα ενδιαφέροντά τους, τις ικανότητές τους και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές του επαγγέλματος, αντί να ακολουθούν τη λογική του «κοπαδιού» και τα μόρια που συγκεντρώνει ο τελευταίος εισαχθείς.
«Δεν πρέπει, λοιπόν, οι υποψήφιοι να θαμπώνονται από την υψηλή βάση που έχουν κάποιες σχολές. Δεν δείχνει τίποτα η υψηλή βάση για την αξία της σχολής και, κυρίως, δεν δείχνει τίποτα για το αν αυτές οι σπουδές ταιριάζουν στον υποψήφιο», καταλήγει ο Στρατηγάκης.
Με το βλέμμα στις Πανελλαδικές 2026 και τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού, η επιλογή σχολής πρέπει να είναι συνειδητή, όχι αυτοματοποιημένη. Οι βάσεις είναι απλώς ένας δείκτης ζήτησης – όχι μέτρο αξίας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
Λεωνίδας Βουρλιώτης