Αλέξης Μητρόπουλος: Οι 3 λόγοι που αναγκάζουν χιλιάδες να βγουν τώρα στη σύνταξη

Ξεπέρασαν τις 110.000 οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης το α’ εξάμηνο 2026. Το μεγαλύτερο κύμα μαζικών συνταξιοδοτήσεων από ιδρύσεως του ΕΦΚΑ (2017)!!

7 στις 10 νέες αιτήσεις υποβάλλονται από γυναίκες. 

Οι 3 βασικές αιτίες:

Α) Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2024 και ανά τριετία, με βάση το Μνημόνιο Τσίπρα (ν. 4336/2015) και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016)

Β) Η μείωση κατά 30% των νέων συντάξεων με βάση τη «ρήτρα Τσίπρα» (σύνταξη με βάση τους μισθούς ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι τους μισθούς της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας)

Γ) Οι 300.000 απασχολούμενοι συνταξιούχοι με μέση ηλικία 68-69 ετών που επανεντάχθηκαν στην αγορά εργασίας λόγω των μεγάλων και μόνιμων περικοπών των κύριων και επικουρικών συντάξεων

Ι. Το 2026, έτος τής πιο μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση από ιδρύσεως ΕΦΚΑ (2017)

Το 2026 φαίνεται πως είναι το έτος τής πιο μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση για εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη δημοσιευθείσα «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τον Μάιο 2026 και με απολύτως έγκυρα στοιχεία για τον Ιούνιο 2026 που δεν έχουν επισήμως ανακοινωθεί, οι νέες αιτήσεις ανέρχονται σε 17.860 και σε 17.600 αντίστοιχα. Από την αρχή δηλαδή τού τρέχοντος οι αιτήσεις εξαμήνου φτάνουν αθροιστικά τις 110.298 νέες αιτήσεις!!

Από την αρχή όμως του 2026 φάνηκε πως οι νέες αιτήσεις ακολουθούσαν μια πρωτοφανή αυξητική τάση. Έτσι σήμερα έχουμε τις περισσότερες νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης (110.298) εξαμήνου από τα αντίστοιχα εξάμηνα ΟΛΩΝ των προηγουμένων ετών, από τη Μεταπολίτευση καθώς και από το 2017 (ίδρυση ΕΦΚΑ), όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα που αντλήθηκε από την Έκθεση «ΑΤΛΑΣ» Ιουνίου 2021!!

Στον Πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται ο αριθμός νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τα αδιαμφισβήτητα στοιχεία του ΕΦΚΑ, κατά τους πρώτους έξι (6) μήνες του 2026.

Είναι πραγματικότητα ότι:

• ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης,
• ο φόβος για αλλαγή επί τα χείρω του θεσμικού πλαισίου για εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.),
• ο φόβος για αλλαγή τού τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών επί τα χείρω από 1-1-2027 καθώς και
• ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου («ρήτρα Τσίπρα»), οδηγούν όλο και περισσότερους εργαζομένους στη μαζική φυγή στη συνταξιοδότηση.

Εξάλλου πρέπει να αναφερθεί ότι από τις 17.860 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης τον Μάιο 2026, οι 8.220 είναι γήρατος, οι 3.313 αναπηρίας, οι 2.204 παραπληγικών και οι 4.123 λόγω θανάτου. Επίσης, όπως προκύπτει από τα επίσημα δεδομένα, οι 7 στις 10 νέες αιτήσεις κατατέθηκαν από γυναίκες.

ΙΙ. Οι τρεις (3) βασικές αιτίες τής μαζικής εξόδου στη συνταξιοδότηση

Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι τρεις (3) βασικές αιτίες που οδηγούν τους περισσότερους εργαζόμενους να επιλέξουν τη συνταξιοδότηση είναι οι εξής:

Α) Ο φόβος για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 και ανά τριετία, με βάση το Μνημόνιο Τσίπρα (ν. 4336/2015) and τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) που επαναθέσπισε και δυστυχώς θωράκισε η «ρήτρα προσδοκίμου» του α' Μνημονίου, δηλαδή την αυτόματη αύξηση ανά τριετία των ορίων ηλικίας με βάση την αύξηση του προσδοκίμου ζωής τού γενικού πληθυσμού.

Β) Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων (μείωση τουλάχιστον κατά 30%) με βάση τη «ρήτρα Τσίπρα», δηλαδή τον υπολογισμό τής σύνταξης με βάση τους μισθούς ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι τους μισθούς της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας, που ίσχυσε πριν το νόμο Κατρούγκαλου (13-5-2016).

Γ) Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες συνθήκες απασχόλησής τους σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Σήμερα απασχολούνται πάνω από 300.000 συνταξιούχοι με μέση ηλικία 68-69 ετών που επανεντάχθηκαν στην αγορά εργασίας λόγω των μεγάλων και μόνιμων περικοπών των κύριων και επικουρικών συντάξεων.

ΙΙΙ. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 οδηγεί, κατά κύριο λόγο, τους ασφαλισμένους (κυρίως γυναίκες) μαζικά στη συνταξιοδότηση

Τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά την 1-1-2027 ενεργοποιώντας τη «ρήτρα προσδοκίμου» των ν. 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016.

Η κυβέρνηση συντηρεί το ευαίσθητο για τους ασφαλισμένους (κυρίως γυναίκες) αυτό ζήτημα τεχνηέντως μέσω των φιλικών της ΜΜΕ και συστημικών επιστημόνων. Ορισμένα μάλιστα κυβερνητικά στελέχη επικαλούνται την ψηφισμένη και ισχύουσα «ρήτρα προσδόκιμου» και εγείρουν κατά καιρούς τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας ανδρών και γυναικών από 1-1-2027 κι εφεξής.

Υπενθυμίζουμε ότι η «ρήτρα προσδοκίμου» αρχικά είχε θεσπιστεί με τον πρωτομνημονιακό νόμο 3863/2010 και αργότερα επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με τον νόμο του γ' Μνημονίου (4336/2015), που ψήφισαν όμως και τα τρία κόμματα του μνημονιακού τόξου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ), καθώς και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016).

Κάθε συζήτηση όμως πρέπει να αποκλειστεί άμεσα γιατί η χώρα μας:

• -έχει τα μεγαλύτερα γενικά όρια ηλικίας στην Ευρώπη των 47 κρατών-μελών
• -έχει καταργήσει οριστικά από 1-1-2023 όλες τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις για άντρες και γυναίκες με τον νόμο του γ' Μνημονίου,
• -έχει τους πιο γηρασμένους συνταξιούχοι σε όλη την ΕΕ αφού το 81,3% ή 2.060.858 συνταξιούχοι από τους 2.534.582 (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία Μαΐου 2026 από ΗΔΥΚΑ/ΗΛΙΟΣ) είναι άνω των 65 ετών και
• -κινδυνεύει με απόλυτη πληθυσμιακή κατάρρευση αν υποχρεώσει άνδρες και γυναίκες με παιδιά να παραμένουν στην εργασία μέχρι τα βαθειά γεράματα.

Οφείλουμε να θυμίσουμε ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης έως και δώδεκα (12) έτη με τον ν. 4336/2015 τής κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα, είναι η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ στην Ευρώπη και ισχύει από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023. Καμιά χώρα στην ΕΕ σήμερα δεν έχει σε ισχύ γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 67ο έτος ή το 62ο με 40 χρόνια ασφάλισης.

Σύμφωνα με συγκριτικές δημοσιεύσεις, η ασφαλιστική «μεταρρύθμιση» του 2015 τής κυβέρνησης Τσίπρα ανέβασε τη χώρα μας στην 1η θέση κατάταξης των χωρών με τα υψηλότερα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023. Επίσης η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στις πρώτες πέντε χώρες στον κόσμο με τα μεγαλύτερα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης στις γυναίκες.

Τέλος, η κατάργηση όλων των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023, που πλήττει κυρίως τις γυναίκες ασφαλισμένες ενόψει και της όξυνσης του δημογραφικού ζητήματος στη χώρα μας, είναι ακραία αντικοινωνική πρωτοβουλία που έλαβαν οι μνημονιακές κυβερνήσεις και υλοποίησαν όλα τα μνημονιακά κόμματα που ψήφισαν τους ηλικιακούς πίνακες για τη συνταξιοδότηση του γ’ Μνημονίου (ν. 4336/2015).

Παραποιώντας τα πραγματικά στοιχεία το εγχώριο πολιτικό προσωπικό και οι συστημικοί διανοούμενοι αλλά και διεθνείς Οργανισμοί (ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα κ.ά.) λαμβάνουν υπόψη τα μεταβατικά όρια ηλικίας τής περιόδου 2015-2022 συμπεραίνοντας αυθαίρετα ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών με σχετικά χαμηλά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης ενώ η αλήθεια είναι ότι έχει από τα υψηλότερα ισχύοντα γενικά όρια συνταξιοδότησης στην Ευρώπη των 47 χωρών, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Γι’αυτό επιβάλλεται:

• να καταργηθούν όλες οι ισχύουσες διατάξεις για την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με βάση τη μνημονιακή «ρήτρα προσδοκίμου» του α’ και του γ’ Μνημονίου,
• να επαναθεσπιστούν οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις για γυναίκες και άντρες με τέκνα και 
• να αποτραπεί κάθε προσπάθεια επίλυσης του δημογραφικού είτε με αύξηση των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης είτε με μείωση ή πάγωμα των συνταξιοδοτικών δαπανών.

Τα μνημονιακά κόμματα που λεηλάτησαν τις συντάξεις και απαξίωσαν το Δημόσιο Σύστημα Συντάξεων στην Ελλάδα και η υπηρετική τους συστημική διανόηση δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την κρίση του Ασφαλιστικού αφού αυτά κυρίως ευθύνονται για τη σημερινή κατάστασή του.

Αλέξης Π. Μητρόπουλος

Καθηγητής-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ