Σε τροχιά σοβαρής πολιτικής κρίσης εισήλθε το Βέλγιο, καθώς η κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέβερ, απέτυχε να καταλήξει σε συμφωνία για τον κρατικό προϋπολογισμό. Οι δραματικές διαπραγματεύσεις του στενού κυβερνητικού συμβουλίου το βράδυ της Κυριακής ολοκληρώθηκαν χωρίς αποτέλεσμα, με τον Πρωθυπουργό -προερχόμενο από το φλαμανδικό δεξιό/εθνικιστικό κόμμα N-VA- να αποχωρεί από το πρωθυπουργικό γραφείο τις πρώτες πρωινές ώρες χωρίς να προβεί σε δηλώσεις.
Το ιδεολογικό χάσμα και ο συνασπισμός «Αριζόνα»
Η κυβέρνηση, η οποία ανέλαβε καθήκοντα μόλις τον Φεβρουάριο του 2025, βασίζεται στον πολυκομματικό συνασπισμό «Αριζόνα», στον οποίο συμμετέχουν:
- Το δεξιό -φλαμανδικό- N-VA
- Το φιλελεύθερο MR
- Το κεντρώο CD&V
- Το κεντρώο Les Engagés (LÉ)
- Το κεντροαριστερό Vooruit
Η διαφωνία αφορά τη δημοσιονομική πολιτική. Πιο συγκεκριμένα, Δεξιά και Κεντροαριστερά αντιτίθενται ως προς την αρχή ότι τα υψηλότερα εισοδήματα και οι οικονομικά ισχυρότεροι πρέπει να αναλάβουν το μεγαλύτερο βάρος της προσαρμογής.
Το ραντεβού με τον Βασιλιά, τα πιθανά σενάρια και η «επόμενη ημέρα»
Ο Πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ προγραμμάτισε συνάντηση με τον Βασιλιά Φίλιππο, μια κίνηση που είτε σηματοδοτεί την πρόθεση υποβολής παραίτησης είτε αποτελεί τακτικό ελιγμό για την άσκηση πίεσης στους κυβερνητικούς εταίρους.
Η εξέλιξη της κρίσης εξαρτάται από τις αποφάσεις του Στέμματος:
- Απόρριψη της παραίτησης: Ο Βασιλιάς απορρίπτει την παραίτηση, εξαναγκάζοντας τα πέντε κόμματα να επιστρέψουν άμεσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
- Θέση της παραίτησης σε εκκρεμότητα (Το επικρατέστερο σενάριο): Ο Βασιλιάς δίνει πίστωση χρόνου, αναλαμβάνοντας ενδεχομένως διαμεσολαβητικό ρόλο με την κλήση των πολιτικών αρχηγών. Η τακτική αυτή χρησιμοποιείται συχνά στο Βέλγιο ως μέσο εκτονώσεως της πίεσης χωρίς την κατάρρευση του σχηματισμού.
- Αποδοχή της παραίτησης: Το πλέον ακραίο σενάριο, που οδηγεί στην πτώση της κυβέρνησης, τον διορισμό υπηρεσιακού σχήματος με περιορισμένες αρμοδιότητες και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.
Εάν το αδιέξοδο δεν αποκατασταθεί άμεσα, η προοπτική εισόδου στο νέο έτος με εγκεκριμένο προϋπολογισμό απομακρύνεται οριστικά. Σε αυτή την περίπτωση, η χώρα θα υποχρεωθεί να λειτουργήσει με το σύστημα των «προσωρινών δωδεκατημορίων», δηλαδή με μηνιαίες προσωρινές πιστώσεις που περιορίζουν δραστικά τις κρατικές δαπάνες και τις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες.