Νέος κύκλος συνομιλιών ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκεται σε εξέλιξη, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει δημόσια τις απειλές για «αφανισμό» της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι επαφές πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, με τις δύο πλευρές να επιχειρούν να διερευνήσουν τους όρους μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, η Τεχεράνη έθεσε συγκεκριμένους όρους για την επαναλειτουργία των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ, μεταξύ άλλων την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και τον τερματισμό του πολέμου στα διάφορα μέτωπα.
«Συμφωνία ή αφανισμός» το μήνυμα Τραμπ
Λίγο πριν γίνει γνωστό ότι ο διάλογος έχει ξαναρχίσει, ο Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, παρουσιάζοντας την κατάσταση ως επιλογή ανάμεσα σε μια συμφωνία και την περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση. «Έχω να λάβω μια σπουδαία απόφαση: να κλείσω συμφωνία με το Ιράν; Ή να αφανίσω την Ισλαμική Δημοκρατία; (...) Να τους στείλω στην κόλαση;» είπε, ενώ υποστήριξε ότι μια συμφωνία παραμένει εφικτή μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο.
Αργότερα έγινε γνωστό ότι οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών είχαν ήδη προχωρήσει στη Νέα Υόρκη. Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκαν μακρές συνομιλίες μέσω μεσολαβητών, οι οποίοι μετέφεραν τις θέσεις των δύο πλευρών.
Τι ζητά το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο των επαφών. Η ιρανική πλευρά συνδέει το άνοιγμά του με την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν. Παράλληλα, η Τεχεράνη ζητά τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, οι θέσεις αυτές μεταφέρθηκαν στην αμερικανική πλευρά μέσω των επαφών του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με τον Στιβ Γουίτκοφ.
Η αμερικανική πλευρά από την άλλη εμφανίζεται να θεωρεί ότι υπάρχει περιθώριο για νέα συμφωνία. Ο Γουίτκοφ δήλωσε ότι ο τελευταίος κύκλος συνομιλιών ολοκληρώθηκε με τρόπο που η Ουάσιγκτον ελπίζει να αποδειχθεί «παραγωγικός και υποσχόμενος».
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αντιφατική: ενώ ο Τραμπ επαναλαμβάνει τις απειλές για στρατιωτική δράση, την ίδια στιγμή η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτό τον δίαυλο με την Τεχεράνη. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι συνομιλίες ήταν «πολύ καλές» και «παραγωγικές», ενώ σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες νέος γύρος επαφών αναμένεται στο «πολύ εγγύς μέλλον».
Η επανέναρξη των συνομιλιών έρχεται μετά την κατάρρευση της προηγούμενης προσπάθειας συνεννόησης τον Ιούνιο. Παρά τις νέες επαφές, οι βασικές διαφωνίες παραμένουν, με το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, των κυρώσεων, του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και του Ορμούζ να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Η ατζέντα του Τραμπ στον ΟΗΕ
Η αντιπαράθεση με το Ιράν δεν ήταν το μοναδικό θέμα της ομιλίας του Τραμπ στη Γενική Συνέλευση. Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε ακόμη στη Βενεζουέλα, την Κούβα, τη Ρωσία και την Ουκρανία, αλλά και στη Γροιλανδία.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει συγκεκριμένο οδικό χάρτη για την επίτευξή της. Στο ζήτημα της Γροιλανδίας, υπέγραψε συμφωνία ασφαλείας με τη Δανία και τη Γροιλανδία, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει ευρύτερη στρατηγική παρουσία στην Αρκτική.
Στο μεταξύ, η ιρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε από την αίθουσα κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Αμερικανού προέδρου.
