Νίκος Μακρής Ένα θέμα που μέχρι πρόσφατα ανήκε στη σφαίρα των οικονομικών σεναρίων και της γεωπολιτικής θεωρίας έχει αρχίσει να απασχολεί σοβαρά τη γερμανική δημόσια συζήτηση: πόσο ασφαλή είναι τα αποθέματα χρυσού της Γερμανίας στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ;
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τον χρυσό ως περιουσιακό στοιχείο, αλλά αγγίζει βαθύτερα ζητήματα νομισματικής κυριαρχίας, εμπιστοσύνης στους θεσμούς και στρατηγικής ανεξαρτησίας της Ευρώπης.
Ο γερμανικός χρυσός εκτός συνόρων
Η Bundesbank διαθέτει σήμερα τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα χρυσού παγκοσμίως, περίπου 3.550 τόνους. Ωστόσο, ένα σημαντικό μέρος αυτών δεν βρίσκεται στη Γερμανία.
Πού φυλάσσεται ο γερμανικός χρυσός
1.710 τόνοι: Φρανκφούρτη
1.236 τόνοι: Θησαυροφυλάκιο της Federal Reserve Bank of New York
405 τόνοι: Τράπεζα της Αγγλίας, Λονδίνο
Η επιλογή αυτή έχει ιστορικές ρίζες. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η αποθήκευση χρυσού εκτός Γερμανίας θεωρήθηκε μέτρο ασφάλειας, σε περίπτωση νέας σύρραξης στην Ευρώπη.
Επαναπατρισμός: ένα σχέδιο που έχει ξαναγίνει
Η ανησυχία για την τοποθεσία του χρυσού δεν είναι καινούργια. Μεταξύ 2013 και 2017, η Bundesbank επαναπάτρισε:
περίπου 300 τόνους από τη Νέα Υόρκη
και 374 τόνους από το Παρίσι
Τότε, η κίνηση αυτή παρουσιάστηκε ως ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης των πολιτών.
«Υπό τον Τραμπ, οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον προβλέψιμες»
Το ζήτημα επανέρχεται δυναμικά λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας στις ΗΠΑ. Πρώην κεντρικοί τραπεζίτες και οικονομολόγοι εκφράζουν ανοικτά ανησυχία ότι, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, οι παγιωμένοι κανόνες ενδέχεται να αμφισβητηθούν.
Ο στρατηγικός αναλυτής κεφαλαιαγορών Στέφαν Ρίζε υποστηρίζει ότι: «Η Αμερική δεν είναι πλέον προβλέψιμη. Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι οι παλιοί κανόνες θα συνεχίσουν να ισχύουν».
Αναφορές σε κινήσεις εξωτερικής πολιτικής, όπως η στάση των ΗΠΑ απέναντι στη Γροιλανδία, ενισχύουν τους φόβους περί μονομερών αποφάσεων.
Κεντρικό ρόλο στις ανησυχίες παίζει η Federal Reserve. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα:
ασκήσει δημόσια πίεση στον πρόεδρό της Τζερόμ Πάουελ
ζητήσει επιθετικές μειώσεις επιτοκίων
απειλήσει με νομικές ενέργειες
Η υπόθεση έχει φτάσει έως και στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, υπονομεύει τη θεσμική εμπιστοσύνη.
Όπως επισημαίνει ειδικός στην αγορά χρυσού: «Όσο οι κεντρικές τράπεζες δέχονται πολιτικές πιέσεις, τόσο διαβρώνεται η βάση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης».
Η Bundesbank λέει «όχι» στον πανικό
Παρά τις πιέσεις, η Bundesbank εμφανίζεται καθησυχαστική. Εκπρόσωπός της τόνισε ότι:
οι τοποθεσίες φύλαξης αξιολογούνται τακτικά,
η Νέα Υόρκη παραμένει κομβικό και ασφαλές κέντρο.
Ανάλογη στάση κρατούν:
Χριστιανοδημοκράτες βουλευτές
το Γερμανικό Οικονομικό Ινστιτούτο, που επισημαίνει ότι ο χρυσός στις ΗΠΑ διευκολύνει διεθνείς νομισματικές συναλλαγές.
Ο φόβος ότι «ο Τραμπ μπορεί να πάρει τον γερμανικό χρυσό» δεν είναι κυριολεκτικός. Είναι όμως σύμπτωμα μιας βαθύτερης ανησυχίας: ότι οι σταθερές της μεταπολεμικής παγκόσμιας τάξης κλονίζονται.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο χρυσός παύει να είναι απλώς ένα αποθεματικό μέταλλο και μετατρέπεται σε σύμβολο κυριαρχίας, εμπιστοσύνης και γεωπολιτικής ισχύος. Και ακριβώς γι’ αυτό, η συζήτηση στη Γερμανία μόλις ξεκίνησε.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Διευθυντές καλούνται να δηλώσουν ποιοι εκπαιδευτικοί δεν έκαναν τηλεκπαίδευση και για ποιο λόγο
