Σημαντικά συμπεράσματα για την αντιπυρική περίοδο του 2026 αναδεικνύει η κοινή ανασκόπηση που επιμελήθηκαν το WWF Ελλάς, η Πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME της Μονάδας METEO του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και το Παρατηρητήριο για τις Δασικές Πυρκαγιές (Firewatch).
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η φετινή περίοδος χαρακτηρίστηκε από καμένες εκτάσεις λιγότερες του μέσου όρου της τελευταίας εικοσαετίας, ωστόσο το περιβαλλοντικό, κοινωνικό και ανθρώπινο αποτύπωμα παραμένει ιδιαίτερα βαρύ.
Συνολικά, το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS) κατέγραψε περίπου 354.000 καμένα στρέμματα, ενώ συνυπολογίζοντας και τα μικρότερα περιστατικά, η συνολική έκταση εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 400.000 στρέμματα. Στη σύγκριση της εικοσαετίας 2006-2025, το 2026 κατατάσσεται ως η όγδοη χειρότερη χρονιά σε εκτάσεις και αριθμό συμβάντων.
12 μεγάλες πυρκαγιές ευθύνονται για το 80% των ζημιών
Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα ευρήματα της έκθεσης είναι ότι μόλις 12 μεγάλες πυρκαγιές προκάλεσαν περίπου το 80% των συνολικών ζημιών, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική δυσκολία διαχείρισης σύνθετων περιστατικών. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες κινήθηκαν κοντά στα κανονικά για την εποχή επίπεδα, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις επικράτησαν ακραίοι άνεμοι.
Οι τέσσερις περιπτώσεις που προκάλεσαν τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι:
- Δυτική Αττική - Πόρτο Γερμενό: Η μεγαλύτερη πυρκαγιά της χρονιάς με 113.386 στρέμματα, με το 27% της έκτασης να έχει καεί τουλάχιστον μία φορά την τελευταία εικοσαετία.
- Ρέθυμνο (Κρύα Βρύση & Πρέβελη): Επηρεάστηκαν 50.120 στρέμματα (συμπεριλαμβανομένων δύο περιοχών Natura 2000), εκ των οποίων πάνω από το μισό αποτελεί επαναλαμβανόμενα καμένη έκταση.
- Τραπεζίτσα Κόνιτσας: Πυρκαγιά από κεραυνική δραστηριότητα που έκαιγε επί έναν μήνα, καταστρέφοντας σπάνια δάση λευκόδερμης πεύκης.
- Βόρειος Έβρος (Ρούσσα): Πυρκαγιά που εισήλθε από τη Βουλγαρία, αναδεικνύοντας την ανάγκη διασυνοριακής συνεργασίας εντός της ΕΕ.
Ανθρώπινες απώλειες και οικολογική επιβάρυνση
Ο απολογισμός της φετινής περιόδου περιλαμβάνει την απώλεια 11 ανθρώπινων ζωών, τραυματισμούς και εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές.
Στο περιβαλλοντικό πεδίο, επηρεάστηκαν 6 προστατευόμενες περιοχές συνολικής έκτασης 37.390 στρεμμάτων (περιοχές Natura 2000, Εθνικός Δρυμός και Καταφύγια Άγριας Ζωής). Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περίπου 59.443 στρέμματα κάηκαν εκ νέου σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών, εμποδίζοντας τη φυσική αναγέννηση. Ειδικά στην Αττική, τουλάχιστον 1,1 εκατ. στρέμματα έχουν καεί τα τελευταία 20 χρόνια, με το 1/5 αυτών να έχει πληγεί δύο ή περισσότερες φορές.
Θετικά σημεία, αδυναμίες και ανάγκη προστασίας
Η ανασκόπηση καταγράφει θετικές εξελίξεις στην αποτελεσματικότητα της αρχικής απόκρισης, στην αυξημένη χρήση επίγειων δυνάμεων και στη βελτίωση της διερεύνησης των αιτιών από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ).
Ωστόσο, εντοπίζονται σοβαρά κενά στον τομέα της πρόληψης και του επιχειρησιακού συντονισμού στις μεγάλες πυρκαγιές. Παράλληλα, επισημαίνονται:
- Δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας: Η εμπλοκή των δικτύων μεταφοράς στην έναρξη καταστροφικών συμβάντων καθιστά αναγκαία τη λήψη αυστηρότερων μέτρων από τους διαχειριστές.
- Έλλειψη διαφάνειας στο κόστος: Διαπιστώνεται η απουσία ενός ολοκληρωμένου συστήματος καταγραφής του πραγματικού κόστους των πυρκαγιών και των κονδυλίων που διατίθενται σε πρόληψη, καταστολή και αποκατάσταση.
