Ο χάρτης των μεγαλουπόλεων ξαναγράφεται. Σε μια εποχή όπου οι πληθυσμοί αυξάνονται με ιλιγγιώδη ρυθμό και οι πόλεις επεκτείνονται ασταμάτητα, μια νέα πρωταγωνίστρια ανεβαίνει στην πρώτη θέση: η Τζακάρτα. Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, το Τόκιο παραχωρεί τα σκήπτρα, υποχωρώντας στην τρίτη θέση.
Η ζωή στις παγκόσμιες μητροπόλεις γίνεται όλο και πιο πυκνή, γρήγορη και απαιτητική, καθώς η αστικοποίηση μεταμορφώνει περιοχές ολόκληρης της υφηλίου.
Οι νέοι «γίγαντες» του πλανήτη
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών, η Τζακάρτα της Ινδονησίας αναδεικνύεται πλέον ως η πολυπληθέστερη πόλη στον κόσμο με 41,9 εκατομμύρια κατοίκους. Ακολουθεί η ραγδαία αναπτυσσόμενη Ντάκα στο Μπαγκλαντές με 36,6 εκατομμύρια, ενώ το Τόκιο – επί χρόνια αδιαμφισβήτητος «κολοσσός» – βρίσκεται πλέον στην τρίτη θέση με 33,4 εκατομμύρια.
Η Ασία κυριαρχεί συντριπτικά: 9 από τις 10 μεγαλύτερες πόλεις βρίσκονται εκεί. Μέσα στη δεκάδα συναντάμε το Νέο Δελχί, τη Σαγκάη, τη Γκουανγκζού, τη Μανίλα, την Καλκούτα και τη Σεούλ.
Η μόνη πόλη εκτός Ασίας που πλασαρίζεται τόσο ψηλά; Το Κάιρο, με πληθυσμό 32 εκατομμύρια.
Στην αμερικανική ήπειρο, το Σάο Πάολο παραμένει η μεγαλύτερη πόλη με 18,9 εκατομμύρια κατοίκους, ενώ στην Αφρική, το Λάγος της Νιγηρίας «εκτοξεύεται» πληθυσμιακά.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 1975 υπήρχαν μόλις 8 μεγαλουπόλεις παγκοσμίως. Σήμερα είναι 33 — μια μεταμόρφωση που αποτυπώνει την εκρηκτική αστικοποίηση της ανθρωπότητας.
Προκλήσεις σε μια αστικοποιημένη εποχή
Πίσω από τους μεγάλους αριθμούς κρύβονται επίσης μεγάλες δυσκολίες.
Στη Ντάκα, η ακατάπαυστη ροή ανθρώπων από τις αγροτικές περιοχές προς την πρωτεύουσα έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο αστικό κέντρο που αγωνίζεται να καλύψει βασικές ανάγκες: στέγη, μεταφορές, υγεία.
Στην Τζακάρτα, η κλιματική κρίση προκαλεί ακόμη πιο δραματικά προβλήματα. Ένα σημαντικό μέρος της πόλης βυθίζεται σταδιακά και οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μέχρι το 2050 περίπου το 25% της μπορεί να βρίσκεται κάτω από το νερό. Δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση χτίζει ήδη νέα πρωτεύουσα στη Νουσαντάρα στο νησί Βόρνεο.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν αντιμετωπίζει δικές του προκλήσεις: η Τεχεράνη, με 9 εκατομμύρια κατοίκους, φτάνει στα όριά της λόγω της έλλειψης νερού.
Πώς ο ΟΗΕ επαναπροσδιορίζει την έννοια της «πόλης»
Με στόχο μια πιο ακριβή εικόνα της παγκόσμιας αστικής πραγματικότητας, ο ΟΗΕ ορίζει πλέον την πόλη ως μια ενιαία, συνεχόμενη περιοχή με πυκνότητα τουλάχιστον 1.500 κατοίκων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο και συνολικό πληθυσμό άνω των 50.000.
Καθώς οι πόλεις μεγαλώνουν και η Γη αλλάζει, ένα πράγμα είναι βέβαιο: η κούρσα για τον τίτλο της μεγαλύτερης πόλης δεν έχει τελειώσει — μόλις τώρα ξεκινά.
