Ένα εκτεταμένο δίκτυο εταιρειών, αχυρανθρώπων και γνωστών επιχειρηματιών βρίσκεται στο επίκεντρο της μεγάλης υπόθεσης φοροδιαφυγής που αποκάλυψε η ΑΑΔΕ. Το κύκλωμα φέρεται να χρησιμοποίησε 4.200 ΑΦΜ μέσα σε τρία χρόνια, δημιουργώντας οφειλές που ξεπερνούν τα 203 εκατ. ευρώ.
Η υπόθεση αφορά γνωστά καταστήματα εστίασης και νυχτερινής διασκέδασης στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική, με την έρευνα να αποκαλύπτει ένα σύστημα διαδοχικών αλλαγών εταιρειών, εικονικών διαχειριστών και ανεξόφλητων υποχρεώσεων. Το εντυπωσιακό είναι ότι τα καταστήματα συνέχιζαν να λειτουργούν κανονικά, ακόμη κι όταν οι εταιρείες που εμφανίζονταν ως υπεύθυνες είχαν συσσωρεύσει χρέη εκατομμυρίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα επαγγελματικά ακίνητα μισθώνονταν αρχικά από πρόσωπα που φέρονται να είχαν τον πραγματικό έλεγχο των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια, μέσω υπεκμισθώσεων, τη λειτουργία των καταστημάτων αναλάμβαναν εταιρείες με διαφορετικούς νόμιμους εκπροσώπους.
Ως διαχειριστές εμφανίζονταν πρόσωπα χωρίς ουσιαστική οικονομική επιφάνεια και χωρίς πραγματική συμμετοχή στη λειτουργία των επιχειρήσεων. Όταν τα χρέη μιας εταιρείας έφταναν σε υψηλά επίπεδα, αυτή εγκαταλειπόταν και στη θέση της εμφανιζόταν μια νέα, με διαφορετική επωνυμία και διαχειριστή.
Έτσι, τα καταστήματα συνέχιζαν να λειτουργούν στον ίδιο χώρο, με το ίδιο αντικείμενο και συχνά το ίδιο προσωπικό, ενώ οι οφειλές παρέμεναν στις προηγούμενες εταιρείες.
Χρέη εκατομμυρίων σε γνωστά καταστήματα
Τα οικονομικά στοιχεία που εξετάζονται προκαλούν αίσθηση. Σε ένα από τα γνωστά καταστήματα, δύο εταιρείες εμφανίζουν συνολικές οφειλές 3.933.054,31 ευρώ. Η πρώτη έχει χρέη 1.660.115,40 ευρώ και η δεύτερη, που βρίσκεται υπό εκκαθάριση, 2.272.938,91 ευρώ.
Σε δεύτερο κατάστημα νυχτερινής διασκέδασης, τρεις εταιρείες συνδέονται με χρέη 2.795.144,02 ευρώ. Συνολικά, μόνο στις δύο περιπτώσεις, οι οφειλές των πέντε εταιρειών αγγίζουν τα 6,73 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, 25 νομικά πρόσωπα που συνδέονται με δύο πρόσωπα τα οποία εξετάζονται στην υπόθεση εμφανίζουν οφειλές 3.241.033,53 ευρώ. Δεν έχει διευκρινιστεί αν υπάρχουν επικαλύψεις μεταξύ των διαφορετικών κατηγοριών οφειλών.
Ο λογιστής που φέρεται να είχε τον συντονισμό
Κομβικό ρόλο φέρεται να είχε λογιστής, ο οποίος δεν περιοριζόταν στις τυπικές φορολογικές διαδικασίες. Σύμφωνα με πληροφορίες, αναλάμβανε τη δημιουργία και διαχείριση εταιρικών σχημάτων, τις μεταβολές τους και τον συντονισμό των προσώπων που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι.
Εξετάζεται ακόμη αν διαχειριζόταν προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης των εμφανιζόμενων διαχειριστών και πραγματοποιούσε διαδικασίες για λογαριασμό τους, γεγονός που διερευνάται ως προς το αν συνιστούσε απλή παροχή λογιστικών υπηρεσιών ή ουσιαστική συμμετοχή στον μηχανισμό.
Οι συνομιλίες που μπήκαν στο μικροσκόπιο
Σημαντικά στοιχεία φέρονται να προκύπτουν από ηλεκτρονικές συνομιλίες που εκτείνονται από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2026. Στις επικοινωνίες καταγράφονται ανταλλαγές στοιχείων ταυτοποίησης, εξουσιοδοτήσεων και κωδικών πρόσβασης.
Σε συνομιλίες του 2023 γίνεται αναφορά σε αριθμούς κοινωνικής ασφάλισης και πιστοποιημένα τηλέφωνα, ενώ το 2024 καταγράφονται αιτήματα για φωτογραφίες ταυτοτήτων, εξουσιοδοτήσεις και στοιχεία πρόσβασης. Οι Αρχές εξετάζουν αν οι επικοινωνίες αυτές αποτυπώνουν κεντρικό συντονισμό διαφορετικών εταιρειών και προσώπων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μαρτυρίες εργαζομένων σε γνωστά καταστήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετοί φέρονται να υποστήριξαν ότι δεν γνώριζαν τα πρόσωπα που εμφανίζονταν επισήμως ως διαχειριστές των εταιρειών τους. Αντίθετα, ως πραγματικούς υπευθύνους αναγνώριζαν άλλους επιχειρηματίες, οι οποίοι έδιναν οδηγίες και διαχειρίζονταν το προσωπικό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι φέρονται να πληρώνονταν αποκλειστικά με μετρητά. Χαρακτηριστική είναι μαρτυρία σύμφωνα με την οποία οι μισθοί τοποθετούνταν σε φακέλους σε συγκεκριμένο σημείο του καταστήματος, από όπου τους παραλάμβαναν οι εργαζόμενοι.
Οι Αρχές εξετάζουν επίσης πληροφορίες ότι ορισμένοι εργαζόμενοι είχαν λάβει οδηγίες για όσα θα έπρεπε να αναφέρουν κατά τη διάρκεια ελέγχων ή καταθέσεων.
Τι αποκάλυψε η ΑΑΔΕ για τα 203 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η ομάδα ΔΕΟΣ εντόπισε κύκλωμα εταιρειών «φαντάσματα» και αχυρανθρώπων, το οποίο χρησιμοποίησε 4.200 ΑΦΜ μέσα σε τρία χρόνια, δημιουργώντας χρέη άνω των 203 εκατ. ευρώ.
Από αυτά, 68 εκατ. ευρώ αφορούν ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος προς την ΑΑΔΕ, ενώ 135 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.
Στην έρευνα συμμετείχαν 60 ελεγκτές της ΑΑΔΕ και επτά εισαγγελικοί λειτουργοί. Η υπόθεση αφορά περισσότερα από 700 σημεία επιχειρηματικής δραστηριότητας στη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική και άλλες περιοχές της χώρας. Στον χώρο της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης φέρονται να δραστηριοποιήθηκαν πάνω από 2.000 επιχειρήσεις, με 1.300 αχυρανθρώπους και 700 υποκρυπτόμενα πρόσωπα.
Αναζητούσαν αχυρανθρώπους έξω από νοσοκομεία
Ιδιαίτερα σοβαρά είναι τα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να στρατολογούνταν οι εικονικοί διαχειριστές. Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, μέλη του κυκλώματος προσέγγιζαν άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, κυρίως έξω από το Θεαγένειο Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη και τον «Άγιο Σάββα» στην Αθήνα.
Με αντάλλαγμα μικρή αμοιβή, τους έπειθαν να εμφανιστούν ως διαχειριστές εταιρειών, χωρίς να έχουν πραγματική συμμετοχή στη λειτουργία τους. Οι εταιρείες φέρονται να χρησιμοποιούνταν για τη δημιουργία οφειλών που δεν θα αποπληρώνονταν ποτέ.
Τα 4.200 ΑΦΜ συνδέονται με περισσότερες από 700 διευθύνσεις, ενώ κοινό χαρακτηριστικό ήταν ότι οι διαχειριστές και μοναδικοί εταίροι εμφανίζονταν ως φυσικά πρόσωπα-αχυράνθρωποι.
Τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος στο επίκεντρο
Κεντρικό ρόλο στη λειτουργία του μηχανισμού φέρονται να είχαν τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος, οι οποίοι αναλάμβαναν τη σύσταση των εταιρειών και τη διαχείριση της «βιτρίνας» των αχυρανθρώπων.
Ο δικηγόρος φέρεται να χρησιμοποιούσε πλαστές εξουσιοδοτήσεις για πράξεις κακουργηματικής φύσης, ώστε οι επιχειρήσεις να εξασφαλίζουν άδειες από δήμους, Πυροσβεστική και υγειονομικές υπηρεσίες.
Στα στοιχεία της έρευνας περιλαμβάνονται ακόμη πολυτελή ταξίδια εμπλεκομένων σε εξωτικούς προορισμούς, αλλά και ευρήματα από πολυτελείς βίλες επιχειρηματία, όπου εντοπίστηκαν όπλα, γεμιστήρες, ακριβά ρολόγια και χρηματικά ποσά.
Μεταξύ των 18 συλληφθέντων βρίσκονται η σύζυγος ενός επιχειρηματία και γνωστός ηθοποιός-μοντέλο, ο οποίος, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ομολόγησε ότι χρησιμοποιούνταν ως αχυράνθρωπος, λαμβάνοντας αμοιβή από 200 έως 700 ευρώ τον μήνα.