Ένα νέο οικονομικό «μαξιλάρι» για τη νέα γενιά επιχειρεί να δημιουργήσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, θεσπίζοντας τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων. Μέσω του νέου μέτρου, το Δημόσιο θα προσθέτει στον λογαριασμό κάθε παιδιού ποσό ίσο με εκείνο που καταβάλλει η οικογένεια, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Έτσι, εάν οι γονείς αποταμιεύουν 100 ευρώ τον μήνα, το κράτος θα προσθέτει άλλα 100 ευρώ, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνονται 2.400 ευρώ ετησίως, πριν από τις επενδυτικές αποδόσεις. Η λειτουργία των λογαριασμών αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027 και αρχικά θα αφορά παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2025 και μετά.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και ποιος μπορεί να καταθέτει χρήματα
Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγεται από τον νόμιμο εκπρόσωπο παιδιού έως δύο ετών, με ελληνική ιθαγένεια ή ιθαγένεια κράτους-μέλους της ΕΕ, εφόσον είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.
Χρήματα δεν θα μπορούν να καταθέτουν μόνο οι γονείς, αλλά και παππούδες, γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί ή ακόμη και επιχειρήσεις. Το συνολικό όριο των ιδιωτικών εισφορών ανέρχεται σε 10.000 ευρώ ετησίως ανά παιδί, ενώ το κράτος θα προσθέτει αντίστοιχο ποσό έως το πλαφόν των 1.200 ευρώ.
Για παράδειγμα:
- Με εισφορές 1.200 ευρώ από την οικογένεια, το κράτος προσθέτει άλλα 1.200 ευρώ.
- Με εισφορές 600 ευρώ, η κρατική ενίσχυση περιορίζεται επίσης στα 600 ευρώ.
- Αν καταβληθούν 5.000 ευρώ, το Δημόσιο συνεισφέρει έως 1.200 ευρώ.
Πού επενδύονται τα χρήματα
Τα κεφάλαια δεν θα παραμένουν απλώς σε έναν τραπεζικό λογαριασμό, αλλά θα επενδύονται σε αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα επιλέξιμων ευρωπαϊκών αγορών. Αντίθετα, αποκλείονται τα κρυπτοστοιχεία, τα παράγωγα και τα προϊόντα μόχλευσης.
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ, από συντηρητικό έως δυναμικό, ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής των μετοχών. Αν δεν κάνουν κάποια επιλογή, θα εφαρμόζεται αυτόματα το αναπτυξιακό μοντέλο. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση, το προεπιλεγμένο προφίλ θα μεταβαίνει στο ισορροπημένο, ώστε να περιορίζεται ο επενδυτικός κίνδυνος.
Ποιες εισφορές προστατεύονται και πόσο κοστίζει ο λογαριασμός
Προβλέπεται κεφαλαιακή προστασία για τις ιδιωτικές εισφορές που καλύπτονται από την κρατική αντιστοίχιση, αρχικά έως 1.200 ευρώ ετησίως, καθώς και για την αντίστοιχη κρατική συνεισφορά. Η προστασία αυτή διασφαλίζει ότι, κατά την ενηλικίωση, η αξία των συγκεκριμένων επενδύσεων δεν θα είναι μικρότερη από το αρχικό κεφάλαιο.
Για ποσά πάνω από το όριο αυτό μπορεί να επιλεγεί πρόσθετη προστασία, με ξεχωριστή χρέωση. Παράλληλα, το ετήσιο κόστος της προεπιλεγμένης επενδυτικής επιλογής δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της μέσης αξίας του λογαριασμού, με ορισμένες επιπλέον χρεώσεις να εξαιρούνται από το όριο.
Πότε μπορούν να πάρουν τα χρήματα τα παιδιά
Τα χρήματα παραμένουν δεσμευμένα μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους. Ανάληψη νωρίτερα επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως σοβαροί λόγοι υγείας ή θάνατος του γονέα, του νόμιμου εκπροσώπου ή του δικαιούχου.
Μόλις ενηλικιωθεί, το παιδί αποκτά τον έλεγχο του λογαριασμού και μπορεί να κάνει ολική ή μερική ανάληψη ή να μεταφέρει τα χρήματα σε καταθετικό ή επενδυτικό λογαριασμό. Η ανάληψη ή η μεταφορά δεν θα υπόκειται σε φόρο.
Αν η οικογένεια σταματήσει να καταθέτει χρήματα, ο λογαριασμός δεν κλείνει και δεν επιβάλλεται ποινή. Το ήδη συγκεντρωμένο κεφάλαιο παραμένει επενδυμένο, αλλά διακόπτεται η νέα κρατική συνεισφορά μέχρι να πραγματοποιηθούν ξανά ιδιωτικές καταβολές.
Πώς αυξάνεται η κρατική ενίσχυση και τι ισχύει φορολογικά
Το ανώτατο ποσό της κρατικής συνεισφοράς προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια. Έτσι, από τα αρχικά 1.200 ευρώ θα φτάσει τα 1.320 ευρώ μετά την πρώτη πενταετία και τα 1.452 ευρώ μετά τη δεύτερη.
Παράλληλα, οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως δεν θεωρούνται εισόδημα του ανηλίκου, δεν συνυπολογίζονται σε εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια και εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών. Αφορολόγητα θα είναι επίσης τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό.
Ωστόσο, σε σχέση με την αρχική διαβούλευση, αφαιρέθηκε η ρητή εξαίρεση των εισφορών από τα τεκμήρια του πόθεν έσχες. Συνεπώς, δεν προβλέπεται απαλλαγή από τον έλεγχο της προέλευσης των χρημάτων.
