Μια νέα οδική σύνδεση που φιλοδοξεί να περιορίσει την κυκλοφοριακή επιβάρυνση της Αθήνας βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του σχεδιασμού για τις μεταφορές στην Αττική. Πρόκειται για τον αυτοκινητόδρομο Ελευσίνα – Οινόφυτα, μήκους περίπου 40 χιλιομέτρων, ο οποίος σχεδιάζεται να λειτουργήσει ως εναλλακτική διαδρομή για τα οχήματα που σήμερα διέρχονται από το λεκανοπέδιο.
Το έργο επανήλθε στη δημόσια συζήτηση μετά τις δηλώσεις του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστου Δήμα, στο συνέδριο Prodexpo. Όπως ανέφερε, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση του σχεδιασμού.
Η παρέμβαση θεωρείται σημαντική κυρίως για τη μεταφορά εμπορευμάτων, καθώς ο Κηφισός αποτελεί βασική αρτηρία τόσο για τις καθημερινές μετακινήσεις όσο και για τη διέλευση φορτηγών που συνδέουν τη Δυτική Αττική με τη Βόρεια Ελλάδα.
Πώς θα λειτουργεί η νέα παράκαμψη της Αττικής
Ο σχεδιαζόμενος αυτοκινητόδρομος, που έχει περιγραφεί και ως «Μεγάλη Παράκαμψη της Αττικής», προβλέπεται να συνδέει την περιοχή των Οινοφύτων με τη Δυτική Αττική, προσφέροντας μια εναλλακτική διαδρομή γύρω από τον αστικό ιστό της Αθήνας.
Με βάση τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, ο νέος άξονας θα ξεκινά από τα Οινόφυτα και θα καταλήγει στην περιοχή του Αγίου Λουκά, όπου προβλέπεται σύνδεση με την Αττική Οδό. Η διαδρομή εκτιμάται ότι θα έχει μήκος περίπου 40 χιλιομέτρων και θα περιλαμβάνει χαρακτηριστικά σύγχρονου κλειστού αυτοκινητοδρόμου, όπως ανισόπεδους κόμβους και τμήματα σηράγγων.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας περιφερειακός διάδρομος που θα επιτρέπει σε οχήματα να μετακινούνται μεταξύ της Δυτικής και της Βόρειας Αττικής χωρίς να χρειάζεται να διασχίζουν τις πιο επιβαρυμένες αστικές αρτηρίες.
Ποια οχήματα θα μπορούν να παρακάμπτουν τον Κηφισό
Το μεγαλύτερο όφελος αναμένεται να αφορά τις εμπορευματικές μεταφορές. Σήμερα, φορτηγά που κινούνται από το Θριάσιο Πεδίο ή την Πελοπόννησο προς τη Βόρεια Ελλάδα χρησιμοποιούν διαδρομές που περνούν από τον Κηφισό, επιβαρύνοντας περαιτέρω την κυκλοφορία.
Με τη δημιουργία του νέου αυτοκινητοδρόμου, τα βαρέα οχήματα θα μπορούσαν να ακολουθούν μια πιο άμεση περιφερειακή διαδρομή, αποφεύγοντας τη διέλευση από τμήματα του υφιστάμενου δικτύου με αυξημένο κυκλοφοριακό φόρτο.
Η νέα σύνδεση σχεδιάζεται να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την Αττική Οδό, την Ολυμπία Οδό και τη Νέα Οδό, ενισχύοντας τη διασύνδεση των βασικών οδικών αξόνων της χώρας.
Ωστόσο, η πραγματική επίδραση στην κίνηση θα εξαρτηθεί από το πόσα οχήματα θα χρησιμοποιούν τελικά τη νέα διαδρομή, καθώς και από τον συνολικό σχεδιασμό των μεταφορών στην Αττική.
Τι σημαίνει το έργο για το Θριάσιο Πεδίο
Η σημασία του αυτοκινητοδρόμου δεν περιορίζεται στην κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση. Το Θριάσιο Πεδίο αποτελεί σημαντικό κόμβο αποθήκευσης και διακίνησης εμπορευμάτων, ενώ η ταχύτερη σύνδεσή του με το οδικό δίκτυο προς τη Βόρεια Ελλάδα θα μπορούσε να διευκολύνει τις μεταφορές.
Μια απευθείας περιφερειακή σύνδεση θα μπορούσε να περιορίσει τις καθυστερήσεις στη διακίνηση προϊόντων και να ενισχύσει τη λειτουργία των επιχειρήσεων logistics. Παράλληλα, ενδέχεται να συμβάλει στη μείωση της διέλευσης φορτηγών από κατοικημένες και ιδιαίτερα επιβαρυμένες περιοχές.
Οι επιπτώσεις αυτές, πάντως, θα εξαρτηθούν από την τελική χάραξη, τις συνδέσεις του αυτοκινητοδρόμου και τον τρόπο με τον οποίο θα ενταχθεί στο υφιστάμενο δίκτυο.
Το κόστος και το μοντέλο κατασκευής
Το κόστος του έργου εκτιμάται κοντά στο 1 δισ. ευρώ, γεγονός που το κατατάσσει μεταξύ των μεγάλων οδικών παρεμβάσεων που εξετάζονται για την Αττική.
Ένα από τα μοντέλα που έχουν συζητηθεί προβλέπει την κατασκευή του μέσω επέκτασης υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης. Στο πλαίσιο αυτό έχει εξεταστεί και το ενδεχόμενο επέκτασης της παραχώρησης της Νέας Οδού.
Ωστόσο, ο τρόπος χρηματοδότησης και υλοποίησης δεν έχει οριστικοποιηθεί. Για να προχωρήσει το συγκεκριμένο σενάριο απαιτούνται οι προβλεπόμενες εγκρίσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να διασφαλιστεί η συμβατότητα με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Παράλληλα, πρέπει να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες τεχνικές, περιβαλλοντικές και συμβατικές διαδικασίες.
Πότε θα μπορούσαν να αρχίσουν οι εργασίες
Προηγούμενες εκτιμήσεις έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών ακόμη και μέσα στο 2028. Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, εξαρτάται από την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, την εξασφάλιση των απαιτούμενων εγκρίσεων και την οριστικοποίηση του τρόπου ανάθεσης και χρηματοδότησης.
Μέχρι να ολοκληρωθούν αυτά τα βήματα, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε η ημερομηνία έναρξης ούτε ο χρόνος παράδοσης του αυτοκινητοδρόμου.
Η κατασκευή της παράκαμψης Ελευσίνας – Οινοφύτων αποτελεί μια παρέμβαση με σημαντικές προοπτικές για τις εμπορευματικές μεταφορές και τη λειτουργία του οδικού δικτύου της Αττικής. Το ζητούμενο, πλέον, είναι αν ο σχεδιασμός θα περάσει εγκαίρως στο στάδιο της υλοποίησης και κατά πόσο ο νέος άξονας θα καταφέρει να περιορίσει ουσιαστικά την πίεση που δέχεται καθημερινά ο Κηφισός.