Σημαντικές δυνατότητες νομικής προστασίας και διεκδίκησης υψηλών χρηματικών αποζημιώσεων διαθέτουν πλέον οι καταναλωτές απέναντι στο καθημερινό φαινόμενο των ανεπιθύμητων τηλεφωνικών κλήσεων για την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών. Όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Μια χαρά παρέα» του OPEN από τον δημοσιογράφο Άγγελο Βουράκη και τον δικηγόρο Βασίλη Σωτηρόπουλο, όταν μια εταιρεία παραβιάζει το θεσμικό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, ο συνδρομητής μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση που φτάνει έως και τις 10.000 ευρώ ανά κλήση, εφόσον πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.
Το θεμέλιο της νομικής προστασίας κάθε πολίτη αποτελεί η εγγραφή στο λεγόμενο «Μητρώο Άρθρου 11», το οποίο προβλέπεται από τον Νόμο 3471/2006. Πρόκειται για μια ειδική βάση δεδομένων που υποχρεούται να τηρεί κάθε πάροχος τηλεφωνίας στη χώρα, στην οποία καταχωρίζονται οι αριθμοί των συνδρομητών που δηλώνουν ρητά ότι δεν επιθυμούν να δέχονται κλήσεις για απευθείας εμπορική προώθηση ή διαφημιστικούς σκοπούς. Με την υποβολή της σχετικής αίτησης στον πάροχό τους, οι πολίτες εκφράζουν θεσμικά την αντίθεσή τους, υποχρεώνοντας παράλληλα όλες τις εμπορικές εταιρείες να διασταυρώνουν τις λίστες τους και να παραλείπουν τους εγγεγραμμένους αριθμούς.
Στις περιπτώσεις όπου μια εταιρεία αγνοεί την εγγραφή στο Μητρώο και συνεχίζει να ενοχλεί τον συνδρομητή —προωθώντας, για παράδειγμα, προγράμματα ηλεκτρικής ενέργειας ή τηλεπικοινωνιών— ο καταναλωτής διαθέτει δύο κύριες νομικές οδούς. Η πρώτη αφορά την υποβολή επίσημης καταγγελίας στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) για την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, ενώ η δεύτερη περιλαμβάνει τη δικαστική διεκδίκηση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης μέσω της άσκησης αγωγής.
Για τη θεμελίωση της δικαστικής διεκδίκησης, η συγκέντρωση των κατάλληλων αποδεικτικών στοιχείων κρίνεται απολύτως καθοριστική, καθώς η αποζημίωση δεν επιδικάζεται αυτόματα. Ο ενδιαφερόμενος πολίτης οφείλει να αιτηθεί από τον τηλεπικοινωνιακό του πάροχο επίσημη βεβαίωση εγγραφής στο Μητρώο του άρθρου 11, η οποία αποδεικνύει την έγκαιρη δήλωση εξαίρεσης. Παράλληλα, απαιτείται η αναλυτική κατάσταση εισερχόμενων κλήσεων για την τεκμηρίωση των οχλήσεων, ενώ εξαιρετικά χρήσιμη θεωρείται και η μαρτυρική κατάθεση συγγενικού ή οικείου προσώπου που ήταν παρόν κατά τη διάρκεια της κλήσης.
Η αποτελεσματικότητα του νομικού αυτού πλαισίου επιβεβαιώνεται ήδη από την υφιστάμενη δικαστηριακή νομολογία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί απόφαση δικαστηρίου της Θεσσαλονίκης, το οποίο επιδίκασε συνολική αποζημίωση 20.000 ευρώ σε πολίτη που δέχθηκε μόλις δύο προωθητικά τηλεφωνήματα για παροχή ρεύματος ενώ ήταν εγγεγραμμένος στο μητρώο. Αντίστοιχα, αναφέρθηκε περίπτωση συνδρομητή που δέχθηκε πέντε ανεπιθύμητες κλήσεις και διεκδικεί δικαστικά το ποσό των 50.000 ευρώ, επιβεβαιώνοντας την αυστηρότητα με την οποία αντιμετωπίζουν τα δικαστήρια τις υποθέσεις αυτές.
Επισημαίνεται πάντως ότι τα προαναφερθέντα ποσά αφορούν εξειδικευμένες δικαστικές αποφάσεις και δεν συνεπάγονται αυτόματη καταβολή σε κάθε τυχαίο περιστατικό. Η τελική έκβαση και το ύψος της αποζημίωσης εξαρτώνται πάντοτε από τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, την επάρκεια των αποδεικτικών μέσων και την ουσιαστική κρίση του αρμόδιου δικαστή. Όσον αφορά τα χρονικά περιθώρια, η νομοθεσία παρέχει πενταετή προθεσμία παραγραφής για την προσφυγή στη Δικαιοσύνη, αν και συνιστάται η άμεση λήψη εξειδικευμένης νομικής συμβουλής.
Συμπερασματικά, το πρώτο και πλέον ουσιαστικό βήμα για κάθε συνδρομητή είναι η άμεση υποβολή αίτησης εγγραφής στο Μητρώο Άρθρου 11 του παρόχου του. Σε περίπτωση που οι ενοχλητικές κλήσεις συνεχιστούν, η συστηματική καταγραφή των συμβάντων και η διατήρηση των αποδεικτικών στοιχείων προσφέρουν στον καταναλωτή ένα ισχυρό οπλοστάσιο για την περιφρούρηση της ιδιωτικότητάς του και τη διεκδίκηση των νόμιμων δικαιωμάτων του.
