Το ρόβερ Curiosity της NASA κατέγραψε ένα ιδιαίτερα λεπτομερές πανοραμικό στιγμιότυπο από το αρειανό τοπίο, προσφέροντας στους επιστήμονες μια ξεχωριστή εικόνα των απόκρημνων βράχων που διαμορφώθηκαν μέσα από τη μακροχρόνια δράση του ανέμου.
Η φωτογραφία αναδεικνύει γεωλογικά χαρακτηριστικά που η επιστημονική ομάδα της αποστολής περίμενε εδώ και χρόνια να μελετήσει από κοντά. Τραβήχτηκε περίπου στις 8:30 το πρωί, σύμφωνα με την τοπική ώρα του Άρη, και αποτυπώνει το πρωινό φως να φωτίζει τους σχηματισμούς στον ορίζοντα. Στο προσκήνιο ξεχωρίζουν οι μπλε αποχρώσεις, ενώ στο βάθος διακρίνονται οι βραχώδεις προεξοχές που είναι γνωστές ως yardangs.
Η πανοραμική εικόνα δημιουργήθηκε στις 11 Αυγούστου από την κάμερα Mastcam του Curiosity, κατά την 4.982η αρειανή ημέρα, ή sol, της αποστολής. Αποτελεί σύνθεση έξι διαφορετικών φωτογραφιών, οι οποίες ενώθηκαν μετά τη μετάδοσή τους στη Γη.
Σε αντίθεση με τη συνήθη πρακτική επεξεργασίας των εικόνων της συγκεκριμένης κάμερας, στη φωτογραφία δεν έγινε εξισορρόπηση λευκού. Με αυτόν τον τρόπο διατηρήθηκαν όσο το δυνατόν περισσότερο οι χρωματικές αποχρώσεις που χαρακτηρίζουν το τοπίο τις πρώτες πρωινές ώρες στον Άρη.
Η διαδρομή προς τους μυστηριώδεις βραχώδεις σχηματισμούς
Οι σχηματισμοί yardang εκτείνονται σε μια ζώνη μήκους περίπου 16 χιλιομέτρων, στη βορειοδυτική πλευρά του όρους Σαρπ. Το βουνό φτάνει σε ύψος περίπου πέντε χιλιομέτρων και αποτελεί τον βασικό χώρο εξερεύνησης του Curiosity από το 2014.
Πρόσφατα, το ρόβερ πέτυχε ακόμη ένα σημαντικό ορόσημο στην πορεία του, φτάνοντας σε υψόμετρο ενός χιλιομέτρου. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη υψομετρική άνοδο που έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα εξερευνητικό όχημα στον Άρη.
Καθώς το Curiosity πλησιάζει στους σχηματισμούς yardang, οι επιστήμονες προσδοκούν να καταγράψουν ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες για τη μορφολογία τους. Παράλληλα, ελπίζουν ότι η μελέτη τους θα συμβάλει στην κατανόηση των γεωλογικών διεργασιών που οδήγησαν στη δημιουργία τους.
Τι αποκαλύπτουν τα πετρώματα για το παρελθόν του Άρη
Το Curiosity προσεδαφίστηκε στον Άρη τον Αύγουστο του 2012. Δύο χρόνια αργότερα άρχισε να εξερευνά το όρος Σαρπ, μια περιοχή που πριν από δισεκατομμύρια χρόνια φιλοξενούσε λίμνες και ποτάμια.
Το βουνό αποτελείται από διαδοχικά γεωλογικά στρώματα, καθένα από τα οποία καταγράφει διαφορετικές περιόδους της ιστορίας του πλανήτη. Η ανάλυσή τους έχει βοηθήσει τους επιστήμονες να ανασυνθέσουν τις συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή, όταν το νερό υπήρχε σε αφθονία.
Με την πάροδο του χρόνου, το νερό εξατμίστηκε, αφήνοντας πίσω του αλατούχα ορυκτά. Όταν σταμάτησε να συσσωρεύεται νέο υλικό στο βουνό, ο άνεμος ενδέχεται να διέβρωσε τμήματα των ήδη σχηματισμένων στρωμάτων. Η διαδικασία αυτή πιθανόν συνέβαλε στη δημιουργία των yardangs, αν και η ακριβής προέλευσή τους δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.
Ο Άσουιν Βασαβάντα, επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος Curiosity στο Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA (JPL) στη Νότια Καλιφόρνια, επισήμανε ότι το συγκεκριμένο στρώμα διαφέρει αισθητά από τα υπόλοιπα πετρώματα του βουνού. Όπως εξήγησε, το χρώμα του είναι διαφορετικό, τα στρώματά του έχουν ασυνήθιστη κλίση και η συνολική του εμφάνιση δημιουργεί την εντύπωση ότι έχει προστεθεί πάνω στην πλαγιά.
Αυτές ακριβώς οι ιδιαιτερότητες κάνουν την περιοχή ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για τους ερευνητές. Μία από τις πιθανές εξηγήσεις που εξετάζονται είναι ότι το υλικό αποτελεί ηφαιστειακή τέφρα, η οποία εναποτέθηκε στην περιοχή έπειτα από εκρήξεις που σημειώθηκαν στο μακρινό παρελθόν.
Τα επόμενα βήματα της αποστολής
Το Curiosity βρίσκεται στο δεύτερο έτος της πέμπτης παράτασης της αποστολής του. Η συγκεκριμένη φάση ξεκίνησε με την εξερεύνηση γεωλογικών ραχών που θυμίζουν ιστό αράχνης.
Κατά το επόμενο περίπου έτος, το ρόβερ αναμένεται να κινηθεί κυρίως σε περιοχές με πετρώματα πλούσια σε θειικά και ανθρακικά ορυκτά. Τα συγκεκριμένα υλικά αποτελούν σημαντικές ενδείξεις για τις περιβαλλοντικές μεταβολές που σημειώθηκαν στον Άρη, καθώς η επιφάνειά του γινόταν σταδιακά πιο ξηρή.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι μέσα στο 2027 το Curiosity θα φτάσει στη βάση των σχηματισμών yardang. Εκεί, με τη βοήθεια του ρομποτικού του βραχίονα, θα έχει τη δυνατότητα να εξετάσει τα πετρώματα και να συλλέξει πολύτιμα δεδομένα για τη σύσταση και τον τρόπο σχηματισμού τους.
Οι νέες παρατηρήσεις ενδέχεται να προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για τη γεωλογική εξέλιξη του Κόκκινου Πλανήτη και τις συνθήκες που επικρατούσαν στην επιφάνειά του πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
