Ποιο σημείο των αυτιών χρειάζεται καθαρισμό;
Για την καθημερινή φροντίδα των αυτιών αρκεί συνήθως ο απαλός καθαρισμός του εξωτερικού τους μέρους με ένα μαλακό, ελαφρώς βρεγμένο πανί. Δεν πρέπει να εισάγονται στο εσωτερικό του ακουστικού πόρου ούτε το πανί ούτε άλλα αντικείμενα.
Η παρουσία κυψελίδας δεν σημαίνει ότι τα αυτιά είναι βρώμικα. Αντίθετα, το κερί επιτελεί σημαντική προστατευτική λειτουργία και δεν χρειάζεται να αφαιρείται συστηματικά από όλους.
Η απομάκρυνσή του κρίνεται απαραίτητη κυρίως όταν συσσωρεύεται σε τέτοιο βαθμό ώστε να προκαλεί συμπτώματα ή να εμποδίζει τον ωτορινολαρυγγολόγο να εξετάσει επαρκώς το αυτί. Δεν υπάρχει, επομένως, ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα καθαρισμού που να είναι κατάλληλο για κάθε άνθρωπο.
Ορισμένες μέθοδοι βαθύτερου καθαρισμού μπορεί, μάλιστα, να προκαλέσουν περισσότερα προβλήματα από όσα επιχειρούν να λύσουν.
Μπατονέτες, δάχτυλα και τσιμπιδάκια: Μπορούν να ωθήσουν το κερί προς το εσωτερικό του αυτιού, αλλά και να προκαλέσουν εκδορές ή τραυματισμό του τυμπάνου.
Κεριά αυτιών: Δεν αποτελούν αξιόπιστη μέθοδο αφαίρεσης της κυψελίδας και ενέχουν κίνδυνο εγκαυμάτων και άλλων τραυματισμών.
Συσκευές αναρρόφησης για οικιακή χρήση: Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητά τους στην απομάκρυνση του κεριού.
Σημαίνει το βουλωμένο αυτί ότι υπάρχει συσσώρευση κεριού;
Όχι απαραίτητα. Η υπερβολική συγκέντρωση κυψελίδας μπορεί να προκαλέσει αίσθημα πληρότητας ή απόφραξης, μειωμένη ακοή, φαγούρα και εμβοές, δηλαδή βουητό στα αυτιά. Ωστόσο, τα ίδια συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε λοίμωξη ή σε κάποια άλλη πάθηση, επομένως δεν αρκούν για να προσδιοριστεί η αιτία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η ακοή μειώνεται ξαφνικά στο ένα ή και στα δύο αυτιά. Σε αυτήν την περίπτωση, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, κατά προτίμηση την ίδια ημέρα. Η ανάγκη για εξέταση ισχύει είτε η αλλαγή γίνεται αντιληπτή μόλις ξυπνήσει κάποιος είτε εξελίσσεται μέσα σε διάστημα λίγων ημερών.
Δεν πρέπει να καθυστερεί η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας με την υπόθεση ότι πρόκειται απλώς για κερί ή με την αρχική δοκιμή σταγόνων για την απομάκρυνσή του. Ορισμένες μορφές αιφνίδιας απώλειας ακοής απαιτούν άμεση θεραπεία, ενώ η εξέταση του αυτιού βοηθά να διαπιστωθεί αν ευθύνεται η κυψελίδα ή αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Επίσης, η μειωμένη ακοή όταν συνοδεύεται από πόνο ή εκκρίσεις χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Η αιμορραγία από το αυτί δεν πρέπει να θεωρείται απλή συσσώρευση κεριού και απαιτεί εξέταση.
Πότε μπορούν να βοηθήσουν οι σταγόνες για τα αυτιά;
Τα ειδικά σκευάσματα που μαλακώνουν την κυψελίδα μπορούν να διευκολύνουν την απομάκρυνσή της, όταν υπάρχει συσσώρευση χωρίς επιπλοκές. Ο φαρμακοποιός μπορεί να προτείνει κατάλληλο προϊόν και να εξηγήσει τον σωστό τρόπο χρήσης του.
Είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες της συσκευασίας, καθώς η υπερβολική χρήση ενδέχεται να προκαλέσει ερεθισμό. Επιπλέον, οι σταγόνες δεν εγγυώνται ότι θα απομακρυνθεί πλήρως ένα μεγάλο ή ιδιαίτερα σκληρό κομμάτι κεριού.
Πριν από τη χρήση τους, χρειάζεται προσοχή στις ακόλουθες περιπτώσεις:
Διάτρηση τυμπάνου: Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σταγόνες για την αφαίρεση κεριού χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Σωληνίσκοι αερισμού ή προηγούμενη επέμβαση στο αυτί: Απαιτείται προηγουμένως συμβουλή ωτορινολαρυγγολόγου.
Πόνος ή εκκρίσεις: Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε προσπάθεια καθαρισμού.
Διαβήτης ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα: Συνιστάται συμβουλή γιατρού πριν από την αφαίρεση του κεριού και ιδιαίτερα πριν από οποιαδήποτε διαδικασία έκπλυσης.
Δεν συνιστάται επίσης η χρήση ισχυρής ροής νερού ή εργαλείων για την απομάκρυνση του μαλακωμένου κεριού. Η έκπλυση στο σπίτι δεν είναι κατάλληλη για όλους και πρέπει να εξετάζεται μόνο εφόσον έχει διαπιστωθεί ότι είναι ασφαλής για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρήσουν έπειτα από πέντε ημέρες κατάλληλης αυτοφροντίδας, είναι σκόπιμο να προγραμματιστεί εξέταση από ωτορινολαρυγγολόγο. Αν η κατάσταση επιδεινωθεί, χρειάζεται νωρίτερα ιατρική συμβουλή.
Τι γίνεται όταν το κερί δεν απομακρύνεται;
Όταν η κυψελίδα παραμένει συσσωρευμένη παρά τα κατάλληλα μέτρα, ο ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί να την αφαιρέσει με διαφορετικές τεχνικές, ανάλογα με την κατάσταση του αυτιού και το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς.
Μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών είναι η αναρρόφηση, η αφαίρεση με ειδικά μικρά εργαλεία και, όταν ενδείκνυται, η έκπλυση με κατάλληλη συσκευή. Τυχόν προηγούμενες επεμβάσεις ή βλάβες στο τύμπανο επηρεάζουν την επιλογή της ασφαλέστερης μεθόδου.
Εάν η ακοή εξακολουθεί να είναι μειωμένη μετά την αφαίρεση του κεριού, χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος. Το γεγονός ότι υπήρχε κυψελίδα στο αυτί δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτή ήταν και η μοναδική αιτία του προβλήματος.
Άτομα που εμφανίζουν συχνά συσσώρευση κεριού, καθώς και όσοι χρησιμοποιούν ακουστικά βαρηκοΐας, μπορεί να ωφεληθούν από ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα παρακολούθησης και πρόληψης. Με αυτόν τον τρόπο, ο καθαρισμός προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες του αυτιού, αντί να γίνεται ολοένα και συχνότερα στο σπίτι.
