Το φαινόμενο των υπερβολικών δακρύων ή των οφθαλμικών εκκρίσεων στους τετράποδους συντρόφους -γνωστό στην κτηνιατρική ως δακρύρροια- αποτελεί μια συχνή εικόνα που απασχολεί πολλούς ιδιοκτήτες κατοικιδίων. Αν και ορισμένοι τείνουν να αποδίδουν τη συμπεριφορά αυτή σε συναισθηματικούς παράγοντες, στην πραγματικότητα το υπερβολικό δάκρυσμα οφείλεται σχεδόν πάντα σε οφθαλμολογικές παθήσεις ή ανατομικούς παράγοντες που απαιτούν προσοχή και κτηνιατρική αξιολόγηση.
Παράγοντες που προκαλούν υπερβολική δακρύρροια
Η εκδήλωση υγρών, λευκών, κίτρινων ή πράσινων εκκρίσεων μπορεί να πηγάζει από μια σειρά διαφορετικών αιτιών, η βαρύτητα των οποίων ποικίλλει:
- Ανατομία και μορφολογία της φυλής: Τα βραχυκέφαλα σκυλιά με επιπεδοποιημένο πρόσωπο (όπως τα Pug, Shih Tzu, Bulldog και Cocker Spaniel), καθώς και αρκετές μικρόσωμες φυλές, εμφανίζουν αυξημένη τάση για δακρύρροια λόγω της κατασκευής του κρανίου τους. Η συσσώρευση υγρασίας στις πτυχές του δέρματος δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για ανάπτυξη μικροβίων και δερματικών μολύνσεων εφόσον η περιοχή δεν διατηρείται στεγνή.
- Βακτηριακές, ιογενείς ή μυκητιασικές λοιμώξεις: Προκαλούνται συχνά από εισβολή ξένων σωμάτων στο μάτι ή από επαφή με άλλα νοσούντα ζώα. Η αντιμετώπισή τους απαιτεί ειδική φαρμακευτική αγωγή με οφθαλμικές σταγόνες ή αλοιφές.
- Αλλεργικές αντιδράσεις: Όπως συμβαίνει και στον άνθρωπο, τα αλλεργιογόνα προκαλούν ερυθρότητα και δακρύρροια, για την αντιμετώπιση των οποίων συχνά χορηγούνται αντισταμινικά σκευάσματα.
- Τραυματισμοί και ερεθισμοί: Η ενόχληση από ξένα σώματα ωθεί το ζώο να τρίβει την περιοχή, επιδεινώνοντας τον ερεθισμό. Σοβαρότερα περιστατικά, όπως γρατζουνιές στον οφθαλμό από νύχια άλλων ζώων, καθιστούν την άμεση εξέταση επιβεβλημένη.
- Αποφρακτική παθολογία δακρυϊκών πόρων: Όταν ο ρινοδακρυϊκός πόρος που παροχετεύει τα δάκρυα προς τη ρινική κοιλότητα αποφραχθεί, τα δάκρυα υπερχειλίζουν εξωτερικά.
Ειδικές οφθαλμολογικές παθήσεις
Πέραν των εξωτερικών παραγόντων, υφίστανται συγκεκριμένες παθήσεις της δομής του ματιού που εκδηλώνονται με παρόμοια συμπτώματα:
- Ξηροφθαλμία (ξηρή κερατοεπιπεφυκίτιδα): Η διαταραχή στην ποιότητα ή την ποσότητα των παράγωγων δακρύων οδηγεί σε ξηρότητα, προκαλώντας ως αντίδραση παχύρρευστες, κολλώδεις εκκρίσεις, πόνο και πιθανή βλάβη στην όραση.
- Έλκος κερατοειδούς: Πρόκειται για αμυχή ή εκδορά στην επιφάνεια του κερατοειδούς χιτώνα που προέρχεται από τραύμα ή μόλυνση. Αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, ενέχει κίνδυνο μόνιμης απώλειας της όρασης ή ακόμα και του οφθαλμού.
- Διστιχίαση: Μια σπάνια ανατομική διαταραχή κατά την οποία αναπτύσσεται δεύτερη σειρά βλεφαρίδων, οι οποίες φύονται προς το εσωτερικό του βλεφάρου, στρεφόμενες προς τον οφθαλμικό λόβο και προκαλώντας συνεχή τριβή.
- Εντρόπιο: Παράσιτη αναδίπλωση του βλεφάρου (συνηθέστερα του κάτω) προς τα μέσα, με αποτέλεσμα οι βλεφαρίδες να τραυματίζουν διαρκώς τον κερατοειδή.
Πότε απαιτείται άμεση κτηνιατρική παρέμβαση
Εάν οι εκκρίσεις είναι ήπιες, διάφανες και δεν συνοδεύονται από οίδημα ή κοκκινίλα, αρκεί η συστηματική παρακολούθηση και ο καθαρισμός της περιοχής. Ωστόσο, η επικοινωνία με τον κτηνίατρο κρίνεται κατεπείγουσα όταν παρατηρούνται τα εξής προειδοποιητικά σημάδια:
- Εκκρίσεις χρωματισμένες (κίτρινες ή πράσινες) ή με έντονη δυσοσμία.
- Συσπάσεις των βλεφάρων ή τάση του ζώου να κρατά το μάτι μισόκλειστο.
- Εμφανής ερυθρότητα, πρήξιμο ή φλεγμονή στον οφθαλμό ή γύρω από αυτόν.
- Επίμονη προσπάθεια του σκύλου να ξύσει ή να τρίψει το πρόσωπό του.
- Ενδείξεις έκπτωσης ή αδυναμίας της όρασης.
Μέτρα πρόληψης και ημερήσια φροντίδα
Για τη διατήρηση της οφθαλμικής υγείας και την αποφυγή των δυσάρεστων οσμών που προκαλεί η υγρασία, συνιστώνται τα ακόλουθα προληπτικά βήματα:
- Τακτικός προληπτικός έλεγχος από τον κτηνίατρο.
- Επιμελής περιποίηση του τριχώματος γύρω από την περιοχή των ματιών. Προτείνεται η διατήρησή του σε κοντό μήκος, ιδανικά από επαγγελματία groomer για την αποφυγή τραυματισμών.
- Καθημερινός καθαρισμός και στέγνωμα των πτυχώσεων του προσώπου και της περιοχής κάτω από τα μάτια, με τη χρήση ειδικών και ασφαλών διαλυμάτων οφθαλμικής πλύσης που αποτρέπουν τους ερεθισμούς.
