Η τεχνολογία έχει ήδη κάνει την εμφάνισή της
Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, ιδιαίτερα λόγω των προβλημάτων που έχουν κατά καιρούς εμφανιστεί με την έλλειψη διαθέσιμων πινακίδων και τις καθυστερήσεις στην ταξινόμηση οχημάτων. Ένα ηλεκτρονικό σύστημα θα μπορούσε θεωρητικά να περιορίσει τέτοιου είδους δυσκολίες, καθώς δεν θα εξαρτάται στον ίδιο βαθμό από την παραγωγή και τη φυσική διανομή μεταλλικών πινακίδων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, πάντως, η συγκεκριμένη τεχνολογία έχει ήδη περάσει από το στάδιο της δοκιμής στην πραγματική εφαρμογή. Η Καλιφόρνια ήταν από τις πρώτες πολιτείες που πειραματίστηκαν με τις ψηφιακές πινακίδες, ξεκινώντας πιλοτικό πρόγραμμα το 2013. Από το 2018 η χρήση τους άρχισε να διευρύνεται, ενώ πλέον έχουν θεσμοθετηθεί ως νόμιμη εναλλακτική στις συμβατικές πινακίδες.
Ανάλογη δυνατότητα προσφέρεται και στην Αριζόνα, όπου οι οδηγοί μπορούν επίσης να επιλέξουν ψηφιακή πινακίδα.
Δεν πρόκειται απλώς για μια οθόνη με αριθμούς
Οι νέες πινακίδες, γνωστές ως RPLATE, δεν περιορίζονται στην απεικόνιση του αριθμού κυκλοφορίας. Διαθέτουν συνδεσιμότητα Bluetooth και LTE και μπορούν να συνεργάζονται με εφαρμογή στο smartphone του ιδιοκτήτη.
Μέσω της εφαρμογής είναι δυνατές διάφορες ενέργειες, όπως η ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας, η προσαρμογή της εμφάνισης της πινακίδας, αλλά και η προβολή συγκεκριμένων μηνυμάτων.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσες είναι οι λειτουργίες που σχετίζονται με την ασφάλεια του οχήματος.
Σε περίπτωση κλοπής, ο ιδιοκτήτης μπορεί, αφού προηγηθεί δήλωση του περιστατικού στις αρμόδιες Αρχές, να χαρακτηρίσει ψηφιακά το όχημα ως κλεμμένο. Μετά την επιβεβαίωση των σχετικών στοιχείων, στην πινακίδα εμφανίζεται η ένδειξη "STOLEN", ώστε το αυτοκίνητο να μπορεί να αναγνωριστεί ευκολότερα.
Υπάρχει ακόμη και λειτουργία που ενημερώνει όταν η πινακίδα απομακρυνθεί από το όχημα. Σε μια τέτοια περίπτωση εμφανίζεται η ένδειξη "DETACHED PLATE", ενώ η επανενεργοποίησή της μπορεί να γίνει μόνο από τον καταχωρισμένο ιδιοκτήτη.
Η τεχνολογία E Ink διατηρεί τον αριθμό ορατό
Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ψηφιακής πινακίδας είναι η τεχνολογία E Ink που χρησιμοποιείται στην οθόνη της.
Το πλεονέκτημα της συγκεκριμένης τεχνολογίας είναι ότι δεν απαιτεί συνεχή κατανάλωση ενέργειας προκειμένου να διατηρείται η εικόνα στην οθόνη. Έτσι, ακόμη και σε περίπτωση που εξαντληθεί η μπαταρία, ο αριθμός κυκλοφορίας εξακολουθεί να παραμένει εμφανής.
Η πινακίδα χρησιμοποιεί αντικαταστάσιμη μπαταρία, η οποία μπορεί, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, να έχει διάρκεια ζωής έως και τέσσερα χρόνια.
Το κόστος παραμένει υψηλό
Η μετάβαση στις ψηφιακές πινακίδες δεν είναι, ωστόσο, μια φθηνή υπόθεση. Η αγορά μιας RPLATE κοστίζει περίπου 899 δολάρια, ενώ υπάρχει και δυνατότητα leasing με κόστος 40 δολάρια τον μήνα.
Παράλληλα, για να παραμένουν ενεργές οι συνδεδεμένες λειτουργίες απαιτείται συνδρομή σε υπηρεσία. Η εταιρεία διαθέτει τρία διαφορετικά ετήσια προγράμματα, με κόστος 35, 75 και 125 δολάρια, ανάλογα με τις λειτουργίες που περιλαμβάνονται σε κάθε πακέτο.
Παρά το υψηλό κόστος, η συγκεκριμένη λύση έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: ένα όχημα που διαθέτει νόμιμα RPLATE μπορεί να κινηθεί και εκτός της πολιτείας όπου εκδόθηκε η πινακίδα, συμπεριλαμβανομένων άλλων πολιτειών των ΗΠΑ, αλλά και του Καναδά και του Μεξικού.
Ψηφιακές πινακίδες και εκτός Αμερικής
Η ιδέα δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρόμοιες εφαρμογές έχουν κάνει την εμφάνισή τους και σε άλλες χώρες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ουγκάντα, όπου έχει εφαρμοστεί σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης και αναγνώρισης πινακίδων με τεχνολογία ρωσικής προέλευσης. Στόχος είναι, μεταξύ άλλων, η αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Οι κίνδυνοι της ψηφιοποίησης
Όσο περισσότερες δυνατότητες αποκτούν οι πινακίδες, τόσο περισσότερα ζητήματα προκύπτουν σχετικά με την ασφάλεια των συστημάτων τους.
Όπως συμβαίνει με κάθε συνδεδεμένη ψηφιακή τεχνολογία, οι ηλεκτρονικές πινακίδες έχουν απασχολήσει και ειδικούς στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν ευπάθειες που, θεωρητικά, θα μπορούσαν να επιτρέψουν την αλλοίωση των εμφανιζόμενων στοιχείων.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, για παράδειγμα, για την αποφυγή χρεώσεων σε διόδια ή χώρους στάθμευσης.
Η μετάβαση, επομένως, από μια απλή μεταλλική πινακίδα σε ένα πλήρως διασυνδεδεμένο ψηφιακό σύστημα ανοίγει τον δρόμο για πολλές νέες εφαρμογές. Παράλληλα όμως δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για προστασία των προσωπικών δεδομένων, αξιόπιστη λειτουργία και ισχυρά μέτρα κυβερνοασφάλειας.
Οι ψηφιακές πινακίδες δείχνουν με αυτόν τον τρόπο πώς η τεχνολογία μπορεί να αλλάξει ακόμη και τις πιο απλές πτυχές της καθημερινής οδήγησης. Το αν θα αντικαταστήσουν μαζικά τις παραδοσιακές μεταλλικές πινακίδες θα εξαρτηθεί από το κόστος, το νομοθετικό πλαίσιο και κυρίως από το κατά πόσο θα μπορούν να προσφέρουν ασφάλεια και αξιοπιστία.