Σφίγγει ο κλοιός για την οδήγηση χωρίς δίπλωμα: Ποινές φυλάκισης και βαριά πρόστιμα προβλέπει ο νέος ΚΟΚ
Σε μείζον ζήτημα οδικής ασφάλειας εξελίσσεται η παρουσία οδηγών στους ελληνικούς δρόμους οι οποίοι στερούνται ισχύουσας άδειας οδήγησης. Σύμφωνα με ανεπίσημες εκτιμήσεις, το ποσοστό όσων κυκλοφορούν χωρίς ενεργό δικαίωμα οδήγησης ενδέχεται να προσεγγίζει ακόμη και το 15% του συνόλου των οδηγών, εξαιτίας της συσσώρευσης ποινών αφαίρεσης διπλώματος.
Η κατάσταση αυτή λαμβάνει πλέον αυστηρά ποινική διάσταση, καθώς οι έλεγχοι της ΕΛ.ΑΣ. εντατικοποιούνται και οι παραβάτες αντιμετωπίζουν τη σύλληψη και την παραπομπή στη δικαιοσύνη.
Ποινές φυλάκισης και χρηματικά πρόστιμα
Βάσει των διατάξεων του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η οδήγηση ενώ η άδεια έχει αφαιρεθεί λόγω παράβασης δεν συνιστά πλέον μια απλή διοικητική παράβαση.
Οι προβλεπόμενες κυρώσεις περιλαμβάνουν:
- Ποινή φυλάκισης έως ένα έτος (με δυνατότητα αναστολής κατά την κρίση του δικαστηρίου).
- Χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ.
- Διοικητικό πρόστιμο 700 ευρώ για την οδήγηση επιβατικού ΙΧ χωρίς την απαιτούμενη άδεια.
- Επιπλέον στέρηση του δικαιώματος επαναχορήγησης της άδειας για έως και τρία χρόνια.
Παράλληλα, οι ανακοινώσεις της ΕΛ.ΑΣ. καταγράφουν αυξανόμενες αυτόφωρες συλλήψεις οδηγών που εντοπίζονται στο τιμόνι παρά τη δεσμευμένη άδειά τους, ενώ ήδη εκδίδονται οι πρώτες καταδικαστικές δικαστικές αποφάσεις με ποινές φυλάκισης.
Δεκάδες χιλιάδες παραβάσεις ετησίως
Τα στοιχεία της Τροχαίας αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου. Κατά το έτος 2024 βεβαιώθηκαν 79.545 παραβάσεις για στέρηση αδείας οδήγησης πανελλαδικά, αριθμός που αντιστοιχεί σε 218 περιπτώσεις ημερησίως.
Η τάση διατηρείται σταθερή και στο πρώτο επτάμηνο του 2026, με 29.522 καταγεγραμμένες παραβάσεις (έναντι 30.115 το αντίστοιχο διάστημα του 2025). Στους αριθμούς αυτούς περιλαμβάνονται τόσο όσοι δεν απέκτησαν ποτέ δίπλωμα, όσο και εκείνοι που στερήθηκαν την άδεια λόγω υποτροπής ή σοβαρών παραβάσεων.
Αυστηρότερες ποινές για καθημερινές παραβάσεις
Η αύξηση των αφαιρέσεων διπλωμάτων συνδέεται άμεσα με την αυστηροποίηση των ποινών για καθημερινές παραβάσεις. Ενδεικτικά, η χρήση κινητού τηλεφώνου ή η μη χρήση προστατευτικού κράνους επιφέρουν πλέον, πέραν των χρηματικών προστίμων, και αφαίρεση της αδείας για διάστημα 30 ημερών, διάστημα το οποίο αυξάνεται σε περιπτώσεις υποτροπής.
Ενδεικτικό της έντασης των ελέγχων είναι το γεγονός ότι μόνο στην Αττική, κατά την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου 2026, αφαιρέθηκαν 1.109 άδειες οδήγησης στο πλαίσιο στοχευμένων επιχειρήσεων της Τροχαίας.
Η αυστηρή εφαρμογή του πλαισίου καθιστά σαφές ότι η αφαίρεση της άδειας οδήγησης συνεπάγεται την πλήρη αποχή από το τιμόνι, καθώς η μη συμμόρφωση οδηγεί πλέον ευθέως στις αίθουσες των ποινικών δικαστηρίων.
