Έντονο πολιτικό και δημοσκοπικό παρασκήνιο κρύβεται πίσω από την πρώτη δημόσια τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το ενδεχόμενο η Νέα Δημοκρατία να καταγράψει ποσοστό κάτω από το 25% στις επόμενες εθνικές εκλογές. Πίσω από τις κλειστές πόρτες του Μεγάρου Μαξίμου έχουν πραγματοποιηθεί εκτενείς συσκέψεις με αναλύσεις στοιχείων και εκλογικών ποσοστών, με τον πρωθυπουργό να ξεκαθαρίζει δημόσια στον ΣΚΑΪ ότι κάθε αρχηγός κρίνεται από το εκλογικό αποτέλεσμα και οφείλει να κάνει στην άκρη εάν αποτύχει.
Η επιλογή του συγκεκριμένου ορίου δεν είναι τυχαία, καθώς συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία του ισχύοντος εκλογικού συστήματος. Όπως προκύπτει από τις αναλύσεις του Υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου, το ποσοστό του 25% αποτελεί την αφετηρία για την κλιμακωτή απόδοση του μπόνους εδρών στο πρώτο κόμμα (20 έδρες). Εάν ένα κόμμα υποχωρήσει κάτω από αυτό το κατώφλι, το μπόνους μηδενίζεται και ενεργοποιείται η απλή αναλογική, γεγονός που συνεπάγεται δραματική απώλεια κοινοβουλευτικών εδρών (από 102 έδρες με 26%, στις 80 έδρες με 24%), στέλνοντας έτσι ένα σαφές μήνυμα και προς τους βουλευτές της παράταξης.
Παρά τη συζήτηση για τα δυσμενή σενάρια, τα δεδομένα των τακτικών δημοσκοπήσεων και των ποιοτικών ερευνών που φτάνουν στο πρωθυπουργικό γραφείο διαμορφώνουν μια διαφορετική εικόνα. Οι αναλύσεις του επιτελείου και του Αμερικανού συμβούλου Σταν Γκρίνμπεργκ τοποθετούν τη Νέα Δημοκρατία σε ένα εκλογικό εύρος μεταξύ 29% και 33%. Αυτή η δημοσκοπική ασφάλεια επέτρεψε στον κ. Μητσοτάκη να τοποθετηθεί με άνεση επί του υποθετικού ερωτήματος, γνωρίζοντας ότι η διατήρηση των ποσοστών πάνω από το 25% θεωρείται επί του παρόντος διασφαλισμένη.
Παράλληλα, η αποστροφή του πρωθυπουργού ερμηνεύεται από κομματικά στελέχη ως έμμεση αιχμή προς τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος δεν παραιτήθηκε μετά τα χαμηλά ποσοστά του 2012 και του 2015, αλλά και ως μήνυμα προς την αντιπολίτευση και συγκεκριμένα τον Νίκο Ανδρουλάκη σχετικά με τις πολιτικές συνέπειες μιας ενδεχόμενης εκλογικής αποτυχίας του ΠΑΣΟΚ. Την ίδια στιγμή, οι υποδείξεις των focus groups οδηγούν το Μαξίμου σε μια στρατηγική στροφή προς τη μετριοπάθεια και τους χαμηλούς τόνους, με τον πρωθυπουργό να ζητά από το Υπουργικό Συμβούλιο να εκπέμπει την εικόνα ότι η εξουσία δεν αποτελεί αυτοσκοπό.
Τέλος, ο καθορισμός της αυτοδυναμίας παραμένει μια σύνθετη μαθηματική εξίσωση, καθώς εξαρτάται άμεσα από το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής. Στην περίπτωση που τα εκτός Κοινοβουλίου κόμματα αθροίσουν ένα ποσοστό της τάξεως του 14%, ο πήχης της αυτοδυναμίας διαμορφώνεται στο 36%, ενώ με χαμηλότερα ποσοστά εκτός Βουλής (π.χ. 10%), η εκλογή βουλευτών κλιμακώνεται από 98 έδρες (στο 25%) έως 141 έδρες (στο 35%), καθιστώντας κάθε μονάδα μεταβολής εξαιρετικά κρίσιμη για τους μελλοντικούς κυβερνητικούς συσχετισμούς.
