Η επιτυχία στις Πανελλαδικές θα έπρεπε να σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας ζωής. Για ολοένα και περισσότερους φοιτητές, όμως, το επόμενο βήμα δεν είναι μόνο η εγγραφή στη σχολή, αλλά η αναζήτηση ενός σπιτιού που θα μπορούν πραγματικά να αντέξουν οικονομικά.
Η φοιτητική στέγη έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τις οικογένειες που καλούνται να στηρίξουν τα παιδιά τους μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Οι τιμές των ενοικίων έχουν εκτοξευθεί, ενώ ακόμη και σε περιοχές που παραδοσιακά θεωρούνταν οικονομικές, η εύρεση ενός μικρού και αξιοπρεπούς διαμερίσματος γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Η εικόνα της αγοράς αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στα στοιχεία που παρουσιάζει ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, Θέμης Μπάκας.
Όπως επισημαίνει, από το 2017 μέχρι σήμερα οι ζητούμενες τιμές ενοικίασης για ακίνητα κατάλληλα για φοιτητές έχουν αυξηθεί περίπου 75%.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη σε πόλεις με μεγάλη φοιτητική και τουριστική ζήτηση, όπως η Καλαμάτα, τα Χανιά, η Ρόδος και η Κέρκυρα, όπου η περιορισμένη προσφορά συναντά την αυξημένη ζήτηση.
Στην Αθήνα, η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Για διαμερίσματα έως 50 τετραγωνικά μέτρα, κατάλληλα για φοιτητική κατοικία, επτά στα δέκα ακίνητα ζητούν πλέον πάνω από 500 ευρώ τον μήνα.
Από αυτά, περίπου τέσσερα στα δέκα ξεπερνούν τα 600 ευρώ και δύο στα δέκα τα 700 ευρώ.
Το μεσοσταθμικό ζητούμενο μίσθωμα στις περισσότερες περιοχές της Αθήνας κινείται περίπου μεταξύ 500 και 550 ευρώ, ενώ ανάλογα με τη γειτονιά, την κατάσταση και τον εξοπλισμό του ακινήτου μπορεί να φτάσει τα 600-650 ευρώ.
Από 400 έως 750 ευρώ για ένα σπίτι 35 τετραγωνικών
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ζωγράφου, μια από τις κατεξοχήν φοιτητικές περιοχές της πρωτεύουσας.
Για ένα σπίτι έως 35 τετραγωνικά μέτρα, το ζητούμενο ενοίκιο ξεκινά περίπου από 400 ευρώ και μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 750 ευρώ, όταν πρόκειται για ανακαινισμένο και επιπλωμένο ακίνητο με πλήρη οικοσκευή.
Στα μικρά δυάρια, επιφάνειας 40-50 τετραγωνικών μέτρων, οι τιμές ξεκινούν περίπου από 480 ευρώ και μπορούν να αγγίξουν τα 800 ευρώ.
Η εικόνα είναι ενδεικτική της αλλαγής που έχει συντελεστεί στην αγορά. Ακόμη και περιοχές που παλαιότερα αποτελούσαν πιο οικονομικές επιλογές δεν προσφέρουν πλέον εύκολες λύσεις.
Στην πλατεία Βικτωρίας, για παράδειγμα, ένα διαμέρισμα 40-50 τετραγωνικών μέτρων μπορεί σήμερα να ζητείται από 550 έως 680 ευρώ, ανάλογα με την κατάσταση και τον εξοπλισμό του.
Και η σύγκριση με το παρελθόν είναι αποκαλυπτική: το 2019, αντίστοιχα ακίνητα στην ίδια περιοχή νοικιάζονταν περίπου 250-320 ευρώ.
Με άλλα λόγια, σε ορισμένες περιπτώσεις η ζητούμενη τιμή έχει σχεδόν διπλασιαστεί.
Η ιστορία της Έλενας: «Δεν με είχε προετοιμάσει κανείς»
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται οι καθημερινές δυσκολίες χιλιάδων νέων.
Η Έλενα, 22 ετών, φοιτήτρια στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό της Φιλοσοφικής, έφυγε από μια μικρή επαρχιακή πόλη για να σπουδάσει στην Αθήνα. Η αναζήτηση κατοικίας αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη από όσο περίμενε και τελικά κατέληξε σε ένα ισόγειο στην Κυψέλη.
Όπως περιγράφει, δεν ήταν μόνο η εύρεση του σπιτιού που αποτέλεσε πρόβλημα. Ήταν κυρίως η προσπάθεια να μπορέσει να το διατηρήσει.
Το ενοίκιο, οι λογαριασμοί, το σούπερ μάρκετ και τα καθημερινά έξοδα μετατρέπονται σε έναν διαρκή υπολογισμό. Ακόμη και μια απλή έξοδος με φίλους μπορεί να απαιτεί σκέψη για το αν υπάρχει το περιθώριο να ξοδευτούν λίγα επιπλέον ευρώ.
Παράλληλα, η φοιτήτρια αναζητά εργασία που να μπορεί να συνδυαστεί με τις σπουδές της, προκειμένου να καλύπτει τα προσωπικά της έξοδα και να περιορίσει την οικονομική επιβάρυνση της οικογένειάς της.
Όταν το ενοίκιο απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο όταν η οικογένεια δεν διαθέτει την οικονομική δυνατότητα να καλύψει το σύνολο των εξόδων.
Η Έλενα εξηγεί ότι το εισόδημα των δύο γονιών της αντιστοιχεί ουσιαστικά σε έναν μέσο μισθό, γεγονός που καθιστά δύσκολη την οικονομική στήριξή της.
Έτσι, η εργασία δεν αποτελεί πλέον απλώς μια επιλογή για έναν φοιτητή που θέλει να αποκτήσει εμπειρία ή ένα επιπλέον εισόδημα. Για αρκετούς νέους γίνεται αναγκαιότητα.
Το οικονομικό αδιέξοδο αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στο παράδειγμα ενός φοιτητικού εισοδήματος έως περίπου 900 ευρώ. Αν από αυτά τα χρήματα αφαιρεθούν ένα ενοίκιο της τάξης των 600 ευρώ και περίπου 100 ευρώ για λογαριασμούς, απομένει ελάχιστο ποσό για τρόφιμα, μετακινήσεις, προσωπικές ανάγκες και απρόβλεπτα έξοδα.
«Σπουδές, δουλειά και συνεχές άγχος»
Η πραγματικότητα αυτή αλλάζει και την ίδια την εμπειρία της φοιτητικής ζωής.
Για πολλούς νέους, τα χρόνια που θα έπρεπε να είναι συνδεδεμένα με την ανεξαρτησία, τις φιλίες και την κοινωνική ζωή μετατρέπονται σε έναν καθημερινό αγώνα οικονομικής επιβίωσης.
Σπουδές, εργασία, περιορισμός των εξόδων και συνεχής αγωνία για το αν θα βγει ο μήνας συνθέτουν μια διαφορετική εικόνα από αυτή που είχαν στο μυαλό τους όταν έφευγαν από το σπίτι τους.
Η φοιτητική ζωή στην Αθήνα δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα επιλογής σχολής και γειτονιάς. Για μια μεγάλη μερίδα οικογενειών αποτελεί μια δύσκολη οικονομική εξίσωση, στην οποία το κόστος της κατοικίας μπορεί να καθορίσει ακόμη και το αν ένας νέος θα μπορέσει να σπουδάσει στην πόλη που πέτυχε.
Και όσο οι τιμές των μικρών διαμερισμάτων συνεχίζουν να ανεβαίνουν, το ερώτημα για πολλές οικογένειες γίνεται ολοένα πιο πιεστικό: πόσο κοστίζει τελικά η πρόσβαση στη φοιτητική ζωή;
