Ένα ιδιαίτερα δύσκολο τοπίο για την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2026-2027 διαμορφώνεται λίγες ημέρες πριν από την ανακοίνωση της Α΄ Φάσης των αναπληρωτών, καθώς νεότερα στοιχεία και εκτιμήσεις ανεβάζουν τα συνολικά καταγεγραμμένα κενά κοντά στις 50.000, χωρίς μάλιστα στον αριθμό αυτό να περιλαμβάνονται όλες οι ανάγκες που αναμένεται να εμφανιστούν αργότερα.
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι, ακόμη και εάν επιβεβαιωθεί ο σχεδιασμός του υπουργείου Παιδείας για περίπου 30.000 προσλήψεις αναπληρωτών στην Α΄ Φάση, ένα πολύ μεγάλο μέρος των αναγκών θα εξακολουθήσει να παραμένει ακάλυπτο όταν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι.
Σύμφωνα με στοιχεία που αναρτήθηκαν από τον αναλυτή patreas και τα οποία δεν αποτελούν επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας, τα συνολικά κενά όλων των κατηγοριών προσεγγίζουν τις 50.000 θέσεις.
Και ο αριθμός αυτός, σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, δεν περιλαμβάνει τις ανάγκες των ΖΕΠ και της ΜΝΑΕ –της Υποστήριξης Μαθητείας στα ΕΠΑΛ– που αναμένεται να μεταφερθούν σε επόμενη φάση, ούτε βεβαίως όλες τις ανάγκες της Ενισχυτικής Διδασκαλίας.
Εάν η εικόνα αυτή επιβεβαιωθεί, τότε γίνεται σαφές ότι οι περίπου 30.000 προσλήψεις της Α΄ Φάσης, όσο μεγάλος αριθμός κι αν φαίνεται εκ πρώτης όψεως, δεν επαρκούν για να ανοίξουν τα σχολεία χωρίς σημαντικές ελλείψεις.
Μάλιστα, η εκτίμηση που διατυπώνεται είναι ότι ο αριθμός των πραγματικών προσλήψεων μπορεί ακόμη και να μην φτάσει τελικά το «ψυχολογικό όριο» των 30.000, όχι μόνο λόγω των διαθέσιμων πιστώσεων αλλά και επειδή σε ορισμένους κλάδους ή περιοχές μπορεί να μην υπάρχουν διαθέσιμοι υποψήφιοι για να καλυφθούν όλες οι θέσεις.
19.115 κενά μόνο στην Πρωτοβάθμια Ειδική Αγωγή
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που εμφανίζονται για την Πρωτοβάθμια Ειδική Αγωγή, όπου τα καταγεγραμμένα κενά φτάνουν συνολικά τα 19.115.
Το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος αφορά τους Δασκάλους ΠΕ70 και τους Νηπιαγωγούς ΠΕ60, ενώ υπάρχουν παράλληλα ανάγκες σε Αγγλική Γλώσσα, Καλλιτεχνικά, Φυσική Αγωγή, Πληροφορική και άλλες ειδικότητες.
Η εκτίμηση που συνοδεύει τα στοιχεία είναι ότι οι ανάγκες στις ΣΜΕΑΕ και στα Τμήματα Ένταξης θα καλυφθούν πλήρως, ενώ πολύ διαφορετική αναμένεται να είναι η εικόνα στην Παράλληλη Στήριξη, όπου η κάλυψη υπολογίζεται κοντά στο 55%.
Και αυτή είναι μια εξαιρετικά σημαντική παράμετρος.
Διότι πίσω από κάθε ακάλυπτο κενό Παράλληλης Στήριξης δεν υπάρχει απλώς μια κενή θέση σε έναν διοικητικό πίνακα. Υπάρχει ένα παιδί που έχει γνωμάτευση και ανάγκη εξατομικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης, αλλά μπορεί να ξεκινήσει τη χρονιά χωρίς τον εκπαιδευτικό που χρειάζεται.
Σχεδόν 10.000 κενά σε ΕΕΠ και ΕΒΠ
Εξίσου μεγάλη είναι η εικόνα των αναγκών σε Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό και Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό.
Τα στοιχεία της ίδιας ανάρτησης εμφανίζουν συνολικά 9.968 κενά, κατανεμημένα στη Γενική Εκπαίδευση, στις ΣΜΕΑΕ, στα ΚΕΔΑΣΥ και στις Σχολικές Μονάδες/Δίκτυα Εκπαίδευσης και Υποστήριξης.
Τα περισσότερα αφορούν:
- 3.837 θέσεις σχολικών νοσηλευτών ΠΕ25
- 2.653 θέσεις ΕΒΠ
- 1.229 θέσεις κοινωνικών λειτουργών ΠΕ30
- 1.212 θέσεις ψυχολόγων ΠΕ23
- 349 θέσεις ΠΕ21
- 315 θέσεις ΠΕ28
- 296 θέσεις ΠΕ29
- 68 θέσεις ΠΕ22
- 9 θέσεις ΠΕ31.
Και εδώ, όμως, η κάλυψη δεν αναμένεται να είναι ομοιόμορφη.
Σύμφωνα με την εκτίμηση, στη Γενική Εκπαίδευση το ΕΒΠ μπορεί να καλυφθεί περίπου κατά 90%, ενώ στους σχολικούς νοσηλευτές η κάλυψη υπολογίζεται περίπου στα τρία τέταρτα, εφόσον βρεθεί ο απαιτούμενος αριθμός υποψηφίων.
Στις ΣΜΕΑΕ η εικόνα εμφανίζεται δυσκολότερη, με την κάλυψη του ΕΒΠ να εκτιμάται στα περίπου δύο τρίτα και του ΕΕΠ περίπου στο μισό, ενώ στα ΚΕΔΑΣΥ και στις αντίστοιχες υποστηρικτικές δομές η κάλυψη τοποθετείται περίπου στο 60%.
Πλήρης κάλυψη εκεί όπου δόθηκε πολιτική προτεραιότητα
Η φετινή κατανομή φαίνεται να στηρίζεται σε ένα διαφορετικό μοντέλο από την απλή αναλογική κάλυψη των κενών ανά ειδικότητα.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, σε κεντρικό επίπεδο έχει δοθεί προτεραιότητα στην πλήρη κάλυψη συγκεκριμένων κατηγοριών, μεταξύ των οποίων τα δηλωμένα κενά στα Πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα, τα Πρότυπα και Πειραματικά σχολεία, οι ΣΜΕΑΕ και τα Τμήματα Ένταξης.
Για το υπόλοιπο των αναγκών, οι Περιφερειακές Διευθύνσεις φέρονται να έχουν λάβει συγκεκριμένο αριθμό πιστώσεων ανά βαθμίδα και τύπο κενού και να καλούνται στη συνέχεια να τις κατανείμουν στις ειδικότητες των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε πρόβλεψη για τον ακριβή αριθμό προσλήψεων ενός κλάδου πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη μέχρι να ολοκληρωθεί η τελική κατανομή.
Δύσκολη εικόνα και στην Πρωτοβάθμια Γενική
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί προβληματισμό είναι ότι η πίεση των περιορισμένων πιστώσεων δεν αφορά φέτος μόνο τη Δευτεροβάθμια αλλά επεκτείνεται έντονα και στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, ιδιαίτερα πιεσμένη μπορεί να είναι η εικόνα στις ειδικότητες της Αισθητικής Αγωγής –Καλλιτεχνικά, Μουσική και Θεατρική Αγωγή– ενώ ακόμη και στους βασικούς κλάδους των Δασκάλων ΠΕ70 και των Νηπιαγωγών ΠΕ60 δεν φαίνεται να υπάρχει περιθώριο πλήρους ικανοποίησης όλων των καταγεγραμμένων αναγκών.
Στη Δευτεροβάθμια, αντίθετα, μεγαλύτερη προστασία φαίνεται να έχουν οι κλάδοι που συνδέονται με Πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα, ενώ χαμηλότερη κάλυψη εκτιμάται ότι θα υπάρξει σε Καλλιτεχνικά, Μουσική, Θεατρική Αγωγή, αλλά και σε κλάδους όπως οι Θεολόγοι και ορισμένες ξένες γλώσσες.
«Πρώτο κουδούνι» με τουλάχιστον 20.000 κενά;
Εάν τα συνολικά κενά πράγματι προσεγγίζουν τις 50.000 θέσεις και η πρώτη φάση περιοριστεί περίπου στις 30.000 προσλήψεις –ή και λίγο χαμηλότερα– τότε το αριθμητικό συμπέρασμα είναι δύσκολο να αγνοηθεί.
Η νέα σχολική χρονιά μπορεί να ξεκινήσει με τουλάχιστον 20.000 ακάλυπτες ανάγκες, αν και ο αριθμός αυτός αποτελεί εκτίμηση και όχι επίσημο στοιχείο του υπουργείου.
Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο δεδομένο πίσω από τη συζήτηση για τη φετινή Α΄ Φάση.
Οι 30.000 προσλήψεις είναι πράγματι ένας πολύ μεγάλος αριθμός.
Αλλά μεγάλος αριθμός προσλήψεων δεν σημαίνει αυτομάτως και πλήρως στελεχωμένα σχολεία, όταν οι πραγματικές ανάγκες είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Το ερώτημα επομένως που θα απαντηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες δεν είναι απλώς «πόσους αναπληρωτές θα προσλάβει το υπουργείο;».
Είναι πολύ πιο συγκεκριμένο:
Πόσες άδειες καρέκλες εκπαιδευτικών, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, σχολικών νοσηλευτών και μελών ΕΒΠ θα εξακολουθούν να υπάρχουν όταν οι μαθητές περάσουν την πόρτα των σχολείων στις 11 Σεπτεμβρίου;
Και, αν επιβεβαιωθούν οι σημερινές εκτιμήσεις, το πρώτο κουδούνι του 2026-2027 κινδυνεύει να βρει το δημόσιο σχολείο με μία από τις δυσκολότερες εκκινήσεις των τελευταίων ετών.
