Σπίτια από 4.000 ή 5.000 ευρώ
Μια απλή αναζήτηση στις ιαπωνικές αγγελίες ακινήτων αποκαλύπτει πόσο χαμηλές μπορεί να είναι οι τιμές.
Σε περιοχή της Κουσίμα, για παράδειγμα, μια ξύλινη ισόγεια κατοικία 74 τετραγωνικών μέτρων, σε οικόπεδο 392 τετραγωνικών μέτρων και με χώρο στάθμευσης για δύο αυτοκίνητα, προσφέρεται περίπου έναντι 5.300 ευρώ.
Ακόμη ένα ακίνητο στη Χιροσίμα, επιφάνειας 48 τετραγωνικών μέτρων και με οικόπεδο 200 τετραγωνικών μέτρων, πωλείται περίπου 4.800 ευρώ.
Στην επαρχία Αομόρι, μια διώροφη ξύλινη κατοικία 132 τετραγωνικών μέτρων, χτισμένη σε οικόπεδο 450 τετραγωνικών μέτρων, διατίθεται επίσης περίπου για 5.300 ευρώ.
Οι τιμές αυτές μπορεί αρχικά να φαίνονται σαν μοναδικές ευκαιρίες. Ωστόσο, η αγορά ενός akiya συνοδεύεται συχνά από σημαντικά έξοδα που δεν φαίνονται στην αρχική τιμή.
Γιατί οι ιδιοκτήτες τα εγκαταλείπουν
Το φαινόμενο των άδειων κατοικιών στην Ιαπωνία έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις. Περισσότερα από 9 εκατομμύρια σπίτια στη χώρα καταγράφονται ως κενά, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 13,8% του συνολικού οικιστικού αποθέματος.
Ο αριθμός αυτός αυξάνεται εδώ και δεκαετίες και υπάρχουν εκτιμήσεις ότι το πρόβλημα θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο τα επόμενα χρόνια.
Μία από τις βασικότερες αιτίες είναι η γήρανση του πληθυσμού. Πολλά σπίτια ανήκουν σε ηλικιωμένους που έχουν πεθάνει ή έχουν μεταφερθεί σε δομές φροντίδας. Οι κληρονόμοι, από την άλλη πλευρά, συχνά δεν θέλουν να εγκατασταθούν στην επαρχία όπου βρίσκονται τα ακίνητα.
Σε άλλες περιπτώσεις δεν έχουν τα χρήματα για να ανακαινίσουν ή να κατεδαφίσουν τα παλιά σπίτια. Το κόστος κατεδάφισης μπορεί να ανέλθει σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ.
Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου οι κληρονόμοι δεν μπορούν να εντοπιστούν, διαφωνούν μεταξύ τους για την περιουσία ή επιλέγουν να αποποιηθούν την κληρονομιά προκειμένου να αποφύγουν τις οικονομικές υποχρεώσεις που συνοδεύουν το ακίνητο.
Ένα σπίτι των 5.000 ευρώ μπορεί να κοστίσει τελικά πολύ περισσότερο
Η χαμηλή τιμή αγοράς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος κάνει μια καλή επένδυση.
Πολλά akiya χρειάζονται εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης. Ένα ακίνητο που πωλείται για 5.000 ευρώ μπορεί να χρειάζεται εργασίες δεκάδων χιλιάδων ευρώ, ενώ θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι φόροι, η συντήρηση και τυχόν απρόβλεπτες επισκευές.
Έτσι, ένα σπίτι που αγοράζεται για 5.000 ευρώ και απαιτεί 45.000 ευρώ για να γίνει κατοικήσιμο, στην πραγματικότητα αποτελεί μια επένδυση 50.000 ευρώ και όχι μια "κατοικία των 5.000 ευρώ".
Παράλληλα, πολλά παλαιότερα ιαπωνικά σπίτια είναι ξύλινα και έχουν σχεδιαστεί με διαφορετική φιλοσοφία από εκείνη που συναντάται σε άλλες χώρες. Σε αρκετές περιπτώσεις η αξία του κτιρίου μειώνεται σημαντικά με την πάροδο των χρόνων και η γη αποκτά μεγαλύτερη οικονομική σημασία.
Η ερήμωση της επαρχίας επιδεινώνει το πρόβλημα
Η δημογραφική αλλαγή αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες πίσω από την εξάπλωση των akiya.
Ο ιαπωνικός πληθυσμός γερνά και μειώνεται, ενώ οι γεννήσεις βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Την ίδια στιγμή, πολλοί νέοι εγκαταλείπουν τις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές αναζητώντας εργασία και καλύτερες επαγγελματικές ευκαιρίες στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ορισμένες περιοχές της υπαίθρου χάνουν σταδιακά τους κατοίκους τους. Όσο περισσότερες οικογένειες φεύγουν, τόσο περισσότερα σπίτια αδειάζουν και τόσο δυσκολότερο γίνεται να βρεθούν νέοι άνθρωποι που θα τα κατοικήσουν.
Οι τοπικές αρχές προσπαθούν να δώσουν λύση
Απέναντι στο πρόβλημα, αρκετοί δήμοι έχουν δημιουργήσει προγράμματα για την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κατοικιών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή Οκουτάμα, δυτικά του Τόκιο. Εκεί, οι τοπικές αρχές αξιοποιούν akiya που οι κληρονόμοι προτιμούν να παραχωρήσουν αντί να τα κρατήσουν κλειστά.
Σε συγκεκριμένο πρόγραμμα, οι νέοι κάτοικοι καταβάλλουν για αρκετά χρόνια ένα ποσό που συνδέεται με τον τοπικό φόρο ακίνητης περιουσίας. Παράλληλα, ο δήμος παρέχει οικονομική στήριξη και, εφόσον τηρηθούν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και το σπίτι χρησιμοποιείται ως μόνιμη κατοικία, ο κάτοικος μπορεί τελικά να αποκτήσει την πλήρη κυριότητα.
Συνήθως απαιτείται επίσης να πραγματοποιηθούν συγκεκριμένες εργασίες ανακαίνισης και να τηρούνται οι κανόνες της τοπικής κοινότητας.
Παρά τα κίνητρα, όμως, η προσέλκυση νέων κατοίκων παραμένει δύσκολη. Στην Οκουτάμα, για παράδειγμα, μόνο λίγες οικογένειες έχουν μέχρι σήμερα επιλέξει να εγκατασταθούν σε τέτοιες κατοικίες.
Από εγκαταλελειμμένα σπίτια σε τουριστικά καταλύματα
Υπάρχουν, ωστόσο, άνθρωποι που βλέπουν στα akiya όχι ένα πρόβλημα, αλλά μια επιχειρηματική ευκαιρία.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Σουηδός Άντον Βόρμαν, ο οποίος εγκαταστάθηκε στην Ιαπωνία και άρχισε να ασχολείται με την ανακαίνιση παλιών κατοικιών.
Το 2018 απέκτησε το πρώτο του akiya και στη συνέχεια άρχισε να αναζητά παλιά σπίτια που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε σύγχρονους χώρους, συνδυάζοντας στοιχεία της ιαπωνικής αρχιτεκτονικής με τη λιτή αισθητική της Σκανδιναβίας.
Σε μία από τις περιπτώσεις που περιγράφει, αγόρασε ένα σπίτι το οποίο είχε παραμείνει κλειστό για περίπου δέκα χρόνια. Οι κληρονόμοι του δεν είχαν σκοπό να το ανακαινίσουν και αντιμετώπιζαν την κατοικία περισσότερο ως βάρος παρά ως περιουσιακό στοιχείο.
Η ανακαίνιση χρειάστηκε περίπου έναν χρόνο και σημαντική οικονομική επένδυση. Το αποτέλεσμα, όμως, ήταν ένα εντελώς διαφορετικό ακίνητο.
Ο Βόρμαν ίδρυσε στη συνέχεια την εταιρεία Japandi Houses, μέσω της οποίας ανακαινισμένα σπίτια μετατρέπονται σε καταλύματα για ταξιδιώτες, με τιμές που μπορούν να φτάσουν περίπου τα 400 δολάρια ανά βραδιά.
Μια ευκαιρία με πολλές παγίδες
Τα akiya αποκαλύπτουν μια διαφορετική πλευρά της ιαπωνικής αγοράς ακινήτων. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν χιλιάδες κατοικίες που πωλούνται σε τιμές οι οποίες μοιάζουν εξαιρετικά χαμηλές. Από την άλλη, πίσω από αυτές τις αγγελίες βρίσκονται η δημογραφική συρρίκνωση, η ερήμωση της υπαίθρου και το υψηλό κόστος αποκατάστασης των παλιών κτιρίων.
Για κάποιον που θέλει πραγματικά να ζήσει στην Ιαπωνία και διαθέτει τα χρήματα και τον χρόνο για μια μεγάλη ανακαίνιση, ένα τέτοιο σπίτι μπορεί να αποτελέσει ενδιαφέρουσα ευκαιρία.
Για έναν αγοραστή που αναζητά απλώς ένα φθηνό ακίνητο ως επένδυση, όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Η αγορά μπορεί να είναι εύκολη, όμως η ανακαίνιση, η συντήρηση και κυρίως η μεταπώληση ενός akiya είναι πολύ πιο δύσκολες.
Και κάπως έτσι, σπίτια που κάποτε θεωρούνταν σχεδόν άχρηστα αποκτούν μια δεύτερη ευκαιρία. Εκεί όπου κάποιοι βλέπουν ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο, άλλοι βλέπουν έναν χώρο που μπορεί να αποκτήσει ξανά ζωή.
